Overlijden en pensionering hebben gemeen dat het inkomen blijvend verandert. Bij overlijden komt dat onverwacht, bij pensionering is het voorspelbaar maar ver weg. In beide gevallen moet de woonlast passen bij het inkomen dat dan overblijft.
Overlijden: inkomen van de nabestaande
Inventariseer per partner wat de ander ontvangt bij overlijden:
- Partnerpensioen uit de pensioenregeling van de overledene. Controleer of het op risicobasis is verzekerd en of het vervalt bij uitdiensttreding.
- Een eventueel wezenpensioen voor kinderen.
- Een nabestaandenuitkering op grond van de Anw. Die kent strenge voorwaarden, onder meer rond de zorg voor jonge kinderen of arbeidsongeschiktheid van de nabestaande, en is inkomensafhankelijk.
- Uitkeringen uit bestaande overlijdensrisicoverzekeringen.
- Het eigen inkomen van de nabestaande, rekening houdend met minder werken door zorgtaken.
Bij ongehuwd samenwonenden is aanvullend van belang of de partner als begunstigde is aangewezen en of het samenlevingscontract en testament goed geregeld zijn.
Overlijden: het tekort en de oplossing
- Bereken de gewenste woonlast voor de nabestaande, eventueel met kinderen.
- Bepaal welke hypotheekschuld daarbij past.
- Het verschil met de werkelijke schuld is het af te dekken bedrag.
- Bespreek de vorm van de dekking: gelijkblijvend, annuïtair of lineair dalend, en wie verzekeringnemer en begunstigde is.
- Let bij de inrichting van de polis op de erfbelasting; de juiste kruisconstructie kan erfbelasting over de uitkering voorkomen.
Pensionering: betaalbaarheid op lange termijn
De AFM-Leidraad Hypotheekadvisering van april 2026 vraagt adviseurs de betaalbaarheid na pensionering te bespreken, ook als de pensioendatum nog meer dan tien jaar weg is. In de praktijk:
- Breng het verwachte pensioeninkomen in beeld: AOW en het opgebouwde en nog op te bouwen werkgeverspensioen. Gebruik het pensioenoverzicht van de klant als bron.
- Houd rekening met de stijgende AOW-leeftijd, die gekoppeld is aan de levensverwachting.
- Bij de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel kunnen uitkeringen meer gaan bewegen; benoem die onzekerheid.
- Bereken welke schuld op de pensioendatum nog resteert en welke woonlast dan geldt, inclusief het afnemende fiscale voordeel.
- Bekijk ook het scenario dat één partner eerder overlijdt na pensionering.
Mogelijke maatregelen richting pensioen
- Extra aflossen in de jaren ervoor.
- Aanvullende oudedagsvoorziening, zoals lijfrente binnen de beschikbare ruimte.
- Een kortere looptijd of andere aflossingsvorm.
- Verhuizen naar een goedkopere woning op termijn, als bewuste keuze.
- Verzilveren van overwaarde, met aandacht voor de voorwaarden en risico's.
Vastleggen in het dossier
- De inventarisatie van nabestaandenvoorzieningen per partner.
- De tekortberekening bij overlijden en het advies over de dekking.
- De berekening van de betaalbaarheid na pensionering, het besproken scenario en de reactie van de klant.
- Gemaakte afspraken over een tussentijdse evaluatie.
Let op
Concept. AOW-leeftijd, Anw-voorwaarden en pensioenregelingen wijzigen. Gebruik de actuele informatie van de SVB, het pensioenoverzicht van de klant en de polisvoorwaarden.