Een zelfstandige heeft geen WIA-vangnet. Bij langdurige arbeidsongeschiktheid valt het inkomen terug tot wat hij zelf heeft geregeld. Voor het hypotheekadvies is dat een kernrisico. Dit artikel vergelijkt de opties; het arbeidsongeschiktheidsrisico in het hypotheekplan zelf staat in k26 en k30.
De stand van de BAZ (oktober 2026)
- Het wetsvoorstel Wet basisverzekering arbeidsongeschiktheid zelfstandigen (36912) is in maart 2026 bij de Tweede Kamer ingediend.
- Volgens de rijksoverheid gaat het om een publieke basisverzekering van ongeveer 70% van het inkomen, maximaal op het niveau van het minimumloon, met een wachttijd van twee jaar (wetsvoorstel 36.912, stand maart 2026; zie k206 en k268 voor premie en maximum).
- UWV en Belastingdienst noemen 1 januari 2030 als vroegst haalbare uitvoeringsdatum. Tot die tijd, en ook daarna voor het deel boven de basis, blijft eigen voorziening nodig.
- Adviseer dus niet om te wachten op de BAZ. Benoem wel dat een bestaande AOV later mogelijk moet worden afgestemd.
Particuliere AOV
- Dekking op eigen beroep, passende arbeid of gangbare arbeid. Hoe ruimer de omschrijving, hoe minder snel uitkering.
- Eigen risico (wachttijd): langer betekent lagere premie, maar de klant moet die periode zelf overbruggen.
- Eindleeftijd en verzekerd bedrag: past het bij de lasten, inclusief de hypotheek?
- Sommenverzekering of schadeverzekering: bij de laatste kan de uitkering afhangen van het werkelijke inkomensverlies.
- Medische acceptatie en uitsluitingen; leg ze vast.
Broodfonds
- Een groep van ongeveer twintig tot vijftig ondernemers die elkaar kennen en maandelijks een bedrag opzijzetten.
- Wie langdurig ziek is, ontvangt schenkingen van de andere deelnemers, maximaal twee jaar achtereen; de eerste maand geldt als eigen risico.
- Het is geen verzekering: er is geen garantie en na twee jaar stopt het. Geschikt als overbrugging van de wachttijd van een AOV met lange eigenrisicotermijn.
Schenkkring
- Vergelijkbaar principe, vaak met een andere organisatievorm of zonder lokale groep. Ook hier: schenkingen, geen verzekerd recht.
Hoe combineer je?
- Broodfonds plus AOV met een lange wachttijd beperkt de premie en dekt toch langdurige uitval.
- Een woonlastenverzekering (zie k86) kan alleen de woonlasten tijdelijk dekken; dat vervangt geen inkomen.
- Buffer: een vrij opneembare spaarbuffer blijft nodig voor de eerste periode.
Stappen
- Bereken het tekort bij arbeidsongeschiktheid: vaste lasten, hypotheek en huishouden tegenover resterend inkomen.
- Inventariseer bestaande voorzieningen (AOV, broodfonds, buffer, partnerinkomen).
- Vergelijk ten minste twee opties en bespreek de premie in slechte jaren.
- Leg de keuze vast, inclusief wat de klant bewust niet verzekert.
Aandachtspunten zorgplicht
- Een AOV-advies is een complex product. Zorg voor de juiste vakbekwaamheid.
- Zeg niet dat de BAZ het risico gaat oplossen; de invoering is onzeker en de dekking beperkt.
- Leg uit dat broodfonds en schenkkring geen verzekeringen zijn.
Vastleggen in het dossier
- Tekortberekening, besproken opties, gekozen oplossing.
- Polisvoorwaarden: arbeidsongeschiktheidscriterium, wachttijd, eindleeftijd.
- Afspraak voor herbeoordeling bij inkomenswijziging.
Let op
Concept. Stand van de BAZ gecontroleerd op rijksoverheid.nl en tweedekamer.nl (oktober 2026); wetgeving kan nog wijzigen.