Klimaat en natuurrampen: overstroming, de Wts en de discussie over een rampenverzekering

Klimaatverandering zet de verzekerbaarheid van woningen en bedrijven onder druk. Voor het klimaatrisico van de woning zelf (funderingslabels, klimaatdata, waardeontwikkeling) verwijzen we naar de reeks k140-k147. Dit artikel gaat over de verzekeringskant.

Wat wel en niet verzekerbaar is

Volgens het Verbond verzekerbaar: storm, hagel, bosbrand, zware neerslag en lokale overstroming (bijvoorbeeld door het bezwijken van een secundaire kering, zoals een kanaal- of polderdijk). Of overstroming door secundaire keringen in de polis zit, verschilt per verzekeraar.
Niet verzekerd: overstroming door het bezwijken van primaire waterkeringen, dus door grote rivieren, grote meren en de zee. Dit risico is te groot en te geconcentreerd voor de markt.
Droogte en funderingsschade: meestal niet gedekt, omdat het een geleidelijk proces is.
In 2022 was de verzekerde schade door extreem weer aan gebouwen en voertuigen volgens het Verbond meer dan 886 miljoen euro, het hoogste bedrag sinds 2007.

De Wts: tegemoetkoming, geen verzekering

De Wet tegemoetkoming schade bij rampen (Wts) geeft de overheid een basis om bij een ramp een tegemoetkoming te geven. Er is geen recht op volledige vergoeding; voorwaarden zijn onder meer dat de schade niet redelijkerwijs verzekerbaar, vermijdbaar of verhaalbaar was. Of en hoeveel er wordt uitgekeerd, wordt per ramp bij ministeriële regeling bepaald.
Het Verbond vindt de Wts in de huidige vorm niet toekomstbestendig en pleit voor heldere regels over wanneer en hoeveel de overheid vergoedt, zodat verzekeraars aanvullende producten kunnen ontwikkelen, en voor een poolingstructuur.

Status rampenverzekering (uitdrukkelijk onzeker)

Een "Nationale Rampenverzekering" bestaat niet. Er is geen wettelijke of publiek-private verzekering voor overstroming door primaire keringen.
Het kabinet heeft besloten zo'n publiek-private verzekering niet in te voeren, omdat de nadelen volgens de Kamerbrief niet opwegen tegen de voordelen. Het Verbond had liever verder verkend, maar ziet mogelijkheden in het alternatief.
Alternatief in verkenning: het één-loketconcept. De eigen verzekeraar wordt bij een overstroming het eerste aanspreekpunt en handelt de schade, ook onder de Wts, volgens vaste afspraken af. Justitie en Veiligheid, Infrastructuur en Waterstaat, Financiën en het Verbond werken dit uit; de uitkomst en de invoeringsdatum zijn niet bekend.
Bij rampen coördineert Stichting Salvage namens verzekeraars de eerste hulp.

Aandachtspunten in het advies

Leg de uitsluiting van overstroming door primaire keringen expliciet uit en leg vast dat je dat hebt gedaan.
Controleer of de polis overstroming door secundaire keringen dekt, en hoe neerslag en water van buiten zijn omschreven.
Bij buitendijks wonen gelden vaak aparte voorwaarden; het Verbond heeft hierover een rapport.
Bespreek preventie en klimaatadaptief herstel; verzekeraars pleiten ervoor dat herstel na overstroming in de wet ruimte krijgt voor klimaatbestendig herbouwen.
Combineer met de woningdata uit k140-k147 en met de hypotheekkant (duurzaamheid en waarde).

Overige klimaatafspraken

Klimaatcommitment van de financiële sector: verzekeraars rapporteren over de klimaatimpact van hun beleggingen. Dit gaat over beleggingen, niet over dekking. Een afzonderlijk "klimaatverbond" van verzekeraars hebben we niet teruggevonden.

Bronnen

Verbond van Verzekeraars (overstroming en droogte, evaluatie Wts, publiek-private verzekering, infographic, Stichting Salvage, buitendijks verzekeren, noodklok klimaatschade, Klimaatcommitment). Twijfelpunten: datum van het kabinetsbesluit en stand van de één-loketverkenning; controleer actuele Kamerbrieven.

Bronnen en links

Collegiale kennisdeling tussen financieel adviseurs, geen advies aan klanten of consumenten. Controleer altijd de actuele bron voordat je iets in een dossier gebruikt.