Verzekeringsfraude raakt het advies op twee manieren: een klant kan bij een verzekeraar geregistreerd staan, en de adviseur kan zelf een fraudesignaal tegenkomen. Voor het incidentenbeleid van het eigen kantoor (SIRA, meldplichten) verwijzen we naar de compliance-reeks k160-k167 en k66.
Het waarschuwingssysteem (PIFI)
- Het Protocol Incidentenwaarschuwingssysteem Financiële Instellingen (PIFI) regelt hoe banken en verzekeraars gegevens van personen die bij fraude of andere incidenten betrokken zijn, mogen vastleggen en delen. De meest recente versie is PIFI 2026 (gepubliceerd door de NVB).
- Het systeem bestaat uit het incidentenregister van elke instelling, een intern verwijzingsregister en een extern verwijzingsregister (EVR). In het EVR staan alleen verwijzingsgegevens; andere instellingen zien op hit/no-hit-basis of iemand geregistreerd is, en moeten dan contact opnemen met de registrerende instelling.
- Opname in het EVR mag alleen onder strikte voorwaarden uit het protocol, onder meer dat de feiten voldoende vaststaan en de registratie proportioneel is.
CBV en Stichting CIS
- Het Centrum Bestrijding Verzekeringscriminaliteit (CBV) van het Verbond verzamelt fraudemeldingen. Volgens het CBV stelden verzekeraars in 2024 ruim 9.000 keer fraude vast, met een bespaard bedrag van 95,6 miljoen euro.
- Stichting CIS beheert een claimdatabank met ongeveer negentien miljoen claims en een referentietool voor fraudeonderzoekers. Na kritiek in de media zegt het Verbond dat elke onterechte frauderegistratie er één te veel is.
- Een klant kan onder de AVG inzage vragen in zijn gegevens bij CIS en bij een verzekeraar, en correctie of verwijdering vragen.
Persoonlijk onderzoek
- De Gedragscode Persoonlijk Onderzoek is per 1 januari 2024 vervallen. Verzekeraars toetsen persoonlijk onderzoek nu vooral aan de AVG en aan de Gedragscode Verwerking Persoonsgegevens Verzekeraars. Rechtspraak die naar de oude code verwijst, moet je in dat licht lezen.
Aandachtspunten voor de adviseur
- Help nooit bij het weglaten of aanpassen van informatie. Dat raakt de mededelingsplicht (art. 7:928 en 7:930 BW) en je eigen integriteit (k109).
- Wordt een klant geweigerd met een verwijzing naar een registratie: wijs hem op zijn inzagerecht en op de klachtprocedure bij de verzekeraar en daarna Kifid.
- Bij een fraudesignaal in een aanvraag of claim: stop, onderzoek en leg vast; volg je interne procedure en de afspraken met de verzekeraar (zie de FAQ over fraudesignalen).
- Adviseurs hebben geen toegang tot het EVR of de CIS-databank.
Wat speelt in 2025-2026
- PIFI 2026 als nieuwe versie van het protocol.
- Meer vastgestelde fraude in 2024 en zichtbare inzet van AI bij fraude, volgens het CBV.
- Kritische aandacht voor onterechte registraties bij CIS.
Bronnen
NVB (PIFI 2026), Verbond van Verzekeraars (CBV-factsheet, CIS, verzekeringscriminaliteit, Gedragscode Persoonlijk Onderzoek). Twijfelpunt: de precieze bewaartermijnen en wijzigingen in PIFI 2026 zijn niet gecontroleerd; lees het protocol voordat je die noemt.