Energielabel en verplichtingen: label C voor kantoren, EPBD IV en woningen

Rond het energielabel circuleren veel verhalen over verplichtingen. Dit artikel zet alleen de bevestigde feiten op een rij (peildatum oktober 2026).

Woningen: label bij verkoop, verhuur en oplevering

Een energielabel is verplicht bij oplevering van een nieuwe woning, bij verkoop of nieuwe verhuur van een bestaande woning en bij verkoop en verhuur van een recreatiewoning. Sinds 29 mei 2026 geldt de plicht ook bij verkoop en verhuur van een monument.
Een label is 10 jaar geldig; de einddatum staat op het label.
Ontbreekt een geldig label, dan kan de eigenaar een boete krijgen.
Er zijn uitzonderingen, bijvoorbeeld religieuze gebouwen en recreatiewoningen die minder dan 4 maanden per jaar worden gebruikt.
Er is geen wettelijke plicht voor een eigenaar-bewoner om een bepaald label te halen.

Kantoren: minimaal label C

Sinds 1 januari 2023 moeten kantoorgebouwen minimaal energielabel C hebben (of een primair fossiel energiegebruik van maximaal 225 kWh per m² per jaar). Gemeenten en omgevingsdiensten handhaven.
Een kantoor zonder label C mag in principe niet meer als kantoor worden gebruikt. Er gelden uitzonderingen; zie RVO.
Label A in 2030 is een ambitie uit het Energieakkoord, geen wettelijke plicht.
Relevant voor de adviseur bij ondernemers: een (deels) als kantoor gebruikte ruimte of een te financieren bedrijfspand. Voor de eigen woning zelf geldt deze plicht niet.

EPBD IV: wat speelt er voor woningen?

De herziene Europese richtlijn energieprestatie van gebouwen (EPBD IV) wordt in 2026 en 2027 in stappen (tranches) in Nederlandse regels omgezet. De eerste tranche geldt sinds 29 mei 2026; volgende tranches staan gepland voor 1 januari 2027 en 1 juli 2027.
Doel: een emissievrije gebouwde omgeving in 2050.
Voor bestaande woningen komen er geen verplichtingen voor eigenaren. Het Rijk stimuleert met informatie en subsidies (isolatie, warmtepomp).
Er komt een nieuwe labelindeling van A tot en met G; de klassen A+ tot en met A+++++ verdwijnen. Raadpleeg de pagina Nieuw energielabel van Volkshuisvesting Nederland voor de exacte ingangsdatum per labeltype: de bronnen noemen zowel labels geregistreerd vanaf 28 mei 2026 als invoering in 2030.
Gevolg voor het advies: de leennormen verwijzen nu naar de huidige labelklassen (A+ tot en met A++++). Bij een nieuwe indeling moeten die normen worden aangepast. Volg de Trhk 2027.

Nul-op-de-meter en energieprestatiegarantie

Een nul-op-de-meter-woning (NOM) wekt over een jaar ongeveer evenveel energie op als ze voor gebouwgebonden gebruik nodig heeft.
In de leennormen 2026 geeft label A++++ met een energieprestatiegarantie (EPG) de hoogste extra leenruimte bij aankoop (zie k10 en k143). Vraag de garantie en de looptijd ervan op.
Na het einde van de salderingsregeling op 1 januari 2027 leveren zonnepanelen financieel minder op. Daarom is de extra leenruimte voor de zuinigste labels in 2026 verlaagd.

Let op

Concept. Feiten over de labelplicht komen van rijksoverheid.nl en rvo.nl, over EPBD IV van volkshuisvestingnederland.nl (oktober 2026). Uitzonderingen op de label C-plicht voor kantoren en de exacte invoering van de nieuwe labelindeling zijn niet volledig geverifieerd; controleer bij RVO.

Bronnen en links

Collegiale kennisdeling tussen financieel adviseurs, geen advies aan klanten of consumenten. Controleer altijd de actuele bron voordat je iets in een dossier gebruikt.