Een aflossingsvrij leningdeel betekent dat er aan het einde van de looptijd een schuld overblijft. Dat de klant dat weet, is volgens Kifid niet genoeg: de adviseur moet ook bespreken hoe die schuld kan worden afgelost of gedragen.
Uitspraak 2017-629 (Geschillencommissie, niet-bindend advies)
- Feiten: een consument sloot in 2013 met hulp van een adviseur zijn hypotheek met kapitaalverzekering over naar een hypotheek met een annuïtair en een aflossingsvrij deel. Hij klaagde dat er geen goedkopere alternatieven en geen goede berekeningen van alternatieven waren gemaakt.
- Oordeel: het advies zelf was passend; een passend advies hoeft niet de goedkoopste constructie te zijn. Kifid overwoog wel dat de adviseur de verschillende aflosmogelijkheden voor het aflossingsvrije deel moet bespreken en dat de enkele mededeling dat er een restschuld overblijft onvoldoende is. De dossiervorming schoot tekort. Het volledige advieshonorarium vragen vond de commissie naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar: de adviseur moest € 500 van de advieskosten terugbetalen.
- Les: ook als je inhoudelijk goed adviseert, kan een dun dossier je geld kosten. Het dossier moet laten zien welke alternatieven zijn besproken en waarom ervoor is gekozen.
Wat leg je vast bij een aflossingsvrij deel
- De hoogte van de verwachte restschuld op einddatum en het moment van pensionering.
- De besproken mogelijkheden om die schuld af te lossen (extra aflossen, vermogensopbouw, verkoop of verhuizen, verlengen) en welke de klant kiest.
- De gevolgen bij overlijden, arbeidsongeschiktheid en pensioen voor de lasten van het aflossingsvrije deel.
- Waarom dit deel bij de klant past (doelstelling, risicobereidheid, financiële buffer).
- De berekende alternatieven, ook als de klant er niet voor kiest.
Twijfelpunt: de uitspraak dateert uit 2017. De zorgplicht rond aflossingsvrij is sindsdien eerder strenger dan soepeler geworden (zie ook de AFM-aandacht voor aflossingsvrije hypotheken), maar controleer actuele uitspraken.