Een directeur-grootaandeelhouder (DGA) heeft een dubbele rol: werknemer en aandeelhouder van de eigen BV. Het inkomen dat de DGA privé ontvangt, is deels een keuze. Dat maakt de betaalbaarheidsanalyse anders dan bij een gewone werknemer.
Inkomen vaststellen
- Salaris: voor de DGA geldt de gebruikelijkloonregeling, die bepaalt welk loon minimaal in aanmerking wordt genomen. Het werkelijk uitgekeerde salaris is de basis voor de inkomenstoetsing, maar geldverstrekkers kijken ook naar de financiële positie van de BV.
- Dividend: uitkeringen uit de winst worden belast in box 2. Of dividend structureel als inkomen kan meetellen, verschilt per geldverstrekker en hangt af van de mogelijkheden van de BV.
- Voor het netto besteedbaar inkomen bespreek je met de klant welk privé-inkomen hij structureel uit de BV wil en kan halen, rekening houdend met de belangen van de onderneming.
Lenen bij de eigen BV
- Een DGA kan geld lenen van de eigen BV, bijvoorbeeld via een rekening-courant of een hypothecaire lening voor de woning.
- Sinds 2023 geldt de regeling voor excessief lenen bij de eigen vennootschap: schulden boven een drempel worden belast als inkomen in box 2. Eigenwoningschulden aan de eigen BV vallen onder voorwaarden buiten deze drempel. Gebruik de actuele drempel en voorwaarden van de Belastingdienst.
- Een lening voor de eigen woning bij de BV moet zakelijk zijn ingericht: zakelijke rente, een aflossingsschema en zekerheden. Voor renteaftrek in box 1 gelden dezelfde voorwaarden als bij een bank, inclusief de aflossingseis en de informatieverplichting.
- Weeg de risico's: de woning raakt verweven met de onderneming, en bij financiële problemen van de BV kan de vordering op de DGA een rol spelen.
Woning in de BV of privé
De woning zelf in de BV onderbrengen is in de regel fiscaal en juridisch complex. Er spelen vragen over het privégebruik door de DGA, de waardering en latere overdracht. In het algemeen is het uitgangspunt een woning in privé; afwijkingen vragen fiscaal specialistisch advies.
Risico's
- Arbeidsongeschiktheid: een DGA is vaak niet verplicht verzekerd voor werknemersverzekeringen. Inventariseer welke voorziening er is.
- Overlijden: wat gebeurt er met de aandelen, de BV en het inkomen van de partner? Speelt de onderneming een rol in de nalatenschap?
- Continuïteit van de BV: het privé-inkomen is afhankelijk van de resultaten en de liquiditeit van de onderneming.
Pensioen
- Pensioenopbouw in eigen beheer is per 1 juli 2017 beëindigd. Bestaande aanspraken zijn bevroren, afgekocht of omgezet in een oudedagsverplichting. Vraag na welke keuze is gemaakt en wat er resteert.
- Pensioen kan nu worden opgebouwd via een externe verzekeraar of via lijfrente in privé, of het vermogen in de BV wordt als oudedagsvoorziening gezien. Dat laatste is minder zeker en fiscaal anders.
- Bespreek de betaalbaarheid na pensionering met een realistisch beeld van de verwachte uitkeringen.
Vastleggen in het dossier
- Jaarrekeningen van de BV, aangiften en het salarisoverzicht van de DGA.
- Leningen tussen DGA en BV, met de voorwaarden en de fiscale toets.
- De pensioensituatie, inclusief de afwikkeling van eigen beheer.
- De afstemming met de accountant of fiscalist van de BV.
Let op
Concept. Regels voor gebruikelijk loon, box 2, excessief lenen en pensioen veranderen regelmatig. Controleer de actuele regels bij de Belastingdienst en stem fiscale en juridische vragen af met de accountant of fiscalist van de klant.