Bij de overdracht van een onderneming binnen de familie spelen twee fiscale regelingen: de bedrijfsopvolgingsregeling (BOR) in de erf- en schenkbelasting en de doorschuifregeling aanmerkelijk belang (DSR ab) in de inkomstenbelasting. De adviseur doet de fiscale planning niet zelf, maar moet de grote lijnen kennen, omdat ze inkomen, vermogen en de financiering van de overname raken.
De BOR in het kort
- Bij schenken of erven van ondernemingsvermogen (een IB-onderneming of aandelen in een BV met een onderneming) is een groot deel van de waarde vrijgesteld van erf- of schenkbelasting.
- Volgens de Belastingdienst geldt in 2026 een vrijstelling van 100% tot 1.543.500 euro en 75% over het meerdere, voor het ondernemingsvermogen. Beleggingsvermogen in de BV valt er grotendeels buiten.
- Over het niet-vrijgestelde deel kan uitstel van betaling worden gekregen.
De DSR ab
- Bij overdracht van aanmerkelijkbelangaandelen zou normaal box 2-belasting worden geheven over de waardestijging. Met de doorschuifregeling schuift die claim door naar de verkrijger.
- Ook hier gaat het om de onderneming, niet om beleggingen.
Voorwaarden: bezit en voortzetting
- Volgens de Belastingdienst moet de verkrijger voor verkrijgingen vanaf 1 januari 2025 de onderneming ten minste 3 jaar voortzetten (en bij aandelen die ten minste 3 jaar houden). Voor eerdere verkrijgingen gold 5 jaar.
- Ook voor de schenker of erflater gelden bezitseisen. Controleer de actuele termijnen per situatie.
- Wie niet aan de voortzettingseis voldoet, verliest de vrijstelling (gedeeltelijk) en betaalt alsnog belasting, met belastingrente.
Wijzigingen per 1 januari 2026
Met de Wet aanpassing fiscale bedrijfsopvolgingsfaciliteiten 2025 (Belastingplan 2025):
- Toegang tot BOR en DSR ab alleen nog voor gewone aandelen met een belang van minimaal 5% van het geplaatste kapitaal. Preferente aandelen en kleine belangen vallen er dan buiten.
- Maatregelen tegen oneigenlijk gebruik, zoals rollatorinvesteringen (kort voor de overdracht privévermogen in de onderneming stoppen) en dubbel gebruik van de BOR.
- Versoepeling van de bezits- en voortzettingseisen bij herstructureringen.
Wat betekent dit voor je advies?
- Inkomen: de opvolger krijgt een onderneming, maar soms ook een latente belastingclaim en een schuld aan de ouders. Neem dat mee in de toetsing van een hypotheek.
- Vermogen: de overdrager houdt mogelijk een vordering op de opvolger of een lijfrente. Bekijk de oudedagsvoorziening.
- Risico's: verlies van de vrijstelling als de opvolger binnen 3 jaar stopt, door ziekte of conflict. Bespreek AOV en ORV voor de opvolger.
- Werk samen met de fiscalist en de notaris; leg de taakverdeling vast.
Let op
Concept. De BOR en DSR zijn in 2025 en 2026 gewijzigd en de grensbedragen worden jaarlijks geïndexeerd. Het bedrag van 1.543.500 euro voor 2026 komt uit de informatie van de Belastingdienst; verifieer het, en de overgangsregels, bij de Belastingdienst voordat je het in een advies gebruikt. Het Belastingplan 2027 kan verdere wijzigingen bevatten.