Arbeidsongeschiktheid en werkloosheid zijn twee van de belangrijkste oorzaken van betalingsproblemen. Beide vragen om een berekening per partner en per fase, want het inkomen daalt meestal niet in één keer maar trapsgewijs.
Arbeidsongeschiktheid bij werknemers
De fasen op hoofdlijnen:
- Loondoorbetaling bij ziekte: de werkgever betaalt maximaal 104 weken een deel van het loon door. Cao of arbeidsovereenkomst kan aanvullen.
- Daarna beoordeelt het UWV of er recht is op een WIA-uitkering. Wie volledig en duurzaam arbeidsongeschikt is, valt in de IVA. Wie gedeeltelijk of niet duurzaam arbeidsongeschikt is, valt in de WGA.
- In de WGA hangt de hoogte van de uitkering na de eerste periode sterk af van de mate waarin iemand zijn resterende verdiencapaciteit benut. Daar zit vaak het grootste tekort.
- Wie onder de ondergrens van de WIA valt, krijgt geen uitkering maar heeft wel minder inkomen.
Aanvullende bronnen die je inventariseert:
- WGA-hiaatverzekering of WIA-excedentverzekering via de werkgever.
- Aanvullingen in de pensioenregeling, zoals premievrije voortzetting van de pensioenopbouw.
- Individuele arbeidsongeschiktheids- of woonlastenverzekering.
Arbeidsongeschiktheid bij ondernemers
Een IB-ondernemer heeft geen loondoorbetaling en geen WIA. Zonder eigen voorziening valt het inkomen direct terug. Inventariseer of er een arbeidsongeschiktheidsverzekering is, met welke wachttijd, eindleeftijd en definitie van arbeidsongeschiktheid. Zie ook het artikel over de IB-ondernemer.
Werkloosheid
- Recht op WW hangt af van het arbeidsverleden; de duur loopt op met het aantal gewerkte jaren.
- De uitkering is een percentage van het dagloon, met een maximum dagloon. Bij hogere inkomens is het tekort daardoor groter.
- Na afloop van de WW resteert alleen inkomen uit ander werk of een vangnet dat aan vermogen en partnerinkomen wordt getoetst.
- Ondernemers hebben geen WW; voor hen is het risico van wegvallende omzet een bedrijfsrisico dat via buffer en bedrijfsvoering moet worden opgevangen.
Berekenen en bespreken
- Bereken per partner het netto besteedbaar inkomen in elke fase: loondoorbetaling, WIA eerste periode, WIA vervolg; WW en na WW.
- Vergelijk met de gewenste woonlast uit het budget.
- Bepaal hoe groot en hoe lang het tekort is.
- Bespreek maatregelen: buffer, lagere lening, verzekeren, of bewust accepteren.
- Leg de risicobereidheid en de keuze van de klant vast.
Woonlastenverzekering
Een woonlastenverzekering keert bij arbeidsongeschiktheid en vaak ook bij onvrijwillige werkloosheid een maandbedrag uit gedurende een beperkte periode. Let op:
- de wachttijd en de maximale uitkeringsduur;
- uitsluitingen en de gezondheidswaarborg;
- of de definitie van arbeidsongeschiktheid aansluit bij het beroep;
- de verhouding tussen premie en het te dekken tekort.
Vastleggen in het dossier
- De inventarisatie van bestaande voorzieningen per partner, met bron (werkgever, pensioenfonds, polis).
- De berekening per fase en per scenario.
- Het advies en de keuze van de klant, ook als die afziet van een voorziening.
Let op
Concept. Uitkeringspercentages, maximum dagloon, duur van de WW en voorwaarden van de WIA kunnen wijzigen. Gebruik de actuele informatie van het UWV en de polisvoorwaarden van de betrokken verzekeringen.