Zelfstandigen en arbeidsongeschiktheid: stand van de BAZ en de AOV-markt

De verplichte basisverzekering arbeidsongeschiktheid voor zelfstandigen (BAZ) is een van de meest gevolgde onderwerpen in de vakpers. Op de peildatum ligt het wetsvoorstel bij de Tweede Kamer. Het is dus nog geen wet. Voor de achtergrond en alternatieven zie k85.

Waar staat het wetsvoorstel? (primaire bronnen)

Het kabinet heeft in maart 2026 een aangepast wetsvoorstel ingediend (Tweede Kamer, 36.912). Het ligt bij de vaste commissie Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Een invoeringsdatum staat niet vast. Volgens InFinance is een eerdere harde deadline voor publicatie in het Staatsblad (eind augustus 2026) vervallen na afspraken met de Europese Commissie, waardoor de Kamer meer tijd krijgt voor de behandeling (niet geverifieerd bij de Rijksoverheid).

De hoofdlijnen van het voorstel (Rijksoverheid, maart 2026)

Verplichte publieke basisverzekering voor zelfstandigen tegen arbeidsongeschiktheid.
Premie als percentage van de winst: volgens de huidige berekening 5,4%, met een maximum van ongeveer € 171 bruto per maand. Lagere winst betekent een lagere premie.
Wachttijd van twee jaar. In die periode moet de zelfstandige het inkomensverlies zelf opvangen, bijvoorbeeld met spaargeld, het inkomen van een partner of een private verzekering.
Uitkering tot de AOW-leeftijd, maximaal op het niveau van het minimumloon.
Wie een passende private verzekering heeft, kan zich laten vrijstellen (opt-out). Er komt een jaarlijks overstapmoment.
Zelfstandigen met een BV (DGA) vallen er niet onder. Wie ook in loondienst werkt en al WIA-recht op minimumloonniveau heeft, betaalt geen premie.

Eerdere versies van het voorstel noemden een hoger premiepercentage en maximum. Gebruik alleen de cijfers uit het actuele wetsvoorstel en noem ze altijd als voorlopig.

Kritiek en reacties (volgens de vakpers)

De Raad van State was volgens InFinance zeer kritisch over de uitvoerbaarheid van een eerdere versie.
Het Verbond van Verzekeraars noemde het concept volgens VVP in balans.
Verzekeraars roepen adviseurs op om zelfstandigen nu al te informeren.

Wat doe je als adviseur nu?

Bespreek met zelfstandige klanten dat er een basisverzekering in voorbereiding is, maar adviseer niet op basis van een wet die er nog niet is (zie ook k120).
De basisverzekering dekt maximaal minimumloonniveau en kent twee jaar wachttijd. Voor de meeste ondernemers met woonlasten blijft een aanvullende of private oplossing relevant. Breng het inkomensgat in kaart.
Let bij bestaande AOV-polissen op de eigenrisicotermijn: volgens VVP kan een langere eigenrisicotermijn de premie flink verlagen, maar dan moet de klant die periode zelf kunnen overbruggen.
Leg vast dat je de onzekerheid over de BAZ hebt besproken.

Bronnen en verder lezen

Rijksoverheid en Tweede Kamer: wetsvoorstel en hoofdlijnen (primaire bronnen).
VVP: kabinet zet BAZ door; reactie Verbond; eigenrisicotermijn AOV.
InFinance: meer ruimte voor behandeling; Raad van State; oproep aan adviseurs.
De links staan onder dit artikel. Peildatum 3 oktober 2026.

Let op

Concept. Inhoud, premie en invoeringsdatum kunnen bij de parlementaire behandeling veranderen. Geen premies van commerciële aanbieders.

Bronnen en links

Collegiale kennisdeling tussen financieel adviseurs, geen advies aan klanten of consumenten. Controleer altijd de actuele bron voordat je iets in een dossier gebruikt.