Op 9 april 2026 publiceerde de AFM een herziene Leidraad Hypotheekadvisering. Die vervangt de leidraad uit 2011, die destijds in losse afleveringen verscheen. De AFM legde een conceptversie eind 2025 ter consultatie voor en verwerkte de reacties uit de markt in de definitieve tekst. Een leidraad is geen nieuwe wet: hij laat zien hoe de AFM de bestaande open normen uit de Wft en het BGfo uitlegt. In de praktijk is het wel de lat waarlangs je dossier wordt gelegd.
De adviseur als zelfstandige professional
Het uitgangspunt van de herziene leidraad is de eigen rol van de adviseur. Je bent geen uitvoerder van de klantwens, maar een professional die die wens kritisch weegt.
- Je onderzoekt waarom de klant iets wil en of dat past bij zijn situatie, nu en later.
- Je komt met een onderbouwde aanbeveling over wat bij de klant past, ook als die afwijkt van wat de klant vooraf in gedachten had.
- Kiest de klant toch anders, dan leg je vast wat je hebt geadviseerd, welke risico's je hebt besproken en waarom de klant afwijkt.
Doorvragen en aannames expliciet maken
De leidraad beschrijft het hele traject, van kennismaking tot nazorg. Twee accenten zijn nieuw of zwaarder aangezet:
- Doorvragen bij tegenstrijdigheden. Spreken gegevens of wensen elkaar tegen, dan zoek je uit hoe dat zit voordat je adviseert.
- Aannames benoemen. Ontbreken gegevens, dan maak je zichtbaar van welke veronderstellingen je uitgaat en wat dat betekent voor het advies.
Nieuw thema: verduurzaming
Verduurzaming hoort volgens de AFM inmiddels bij het hypotheekadvies. De leidraad laat zien hoe je de klant helpt om de mogelijkheden, de financieringsruimte en de financiële gevolgen in beeld te brengen.
- Bespreek het energielabel van de woning en wat dat betekent voor de maximale financiering en voor de productkeuze, zoals rentekorting voor duurzame woningen.
- Wijs bij een slecht label op het risico van hoge energielasten en op manieren om maatregelen te financieren.
- De AFM verwacht niet dat je deskundige bent op het gebied van energiebesparende maatregelen. Verwijs voor de techniek door.
Nieuw thema: relatiebeëindiging
Ook een (mogelijke) scheiding of het einde van een samenwoonrelatie heeft een eigen plek gekregen. De nadruk ligt op het helder bespreken van de risico's, zodat beide klanten begrijpen wat de gevolgen voor hen persoonlijk kunnen zijn. Denk aan wie de woning kan behouden, wat er met de hypotheek en de verzekeringen gebeurt en welke afspraken er nodig zijn.
Nazorg
De leidraad loopt door tot na het afsluiten. Maak met de klant duidelijke afspraken over wat je na de totstandkoming van de hypotheek doet en wat dat kost. Op basis van die afspraken verleen je gedurende de looptijd passende nazorg.
Wat betekent dit voor je werkwijze?
- Leg de leidraad naast je adviesproces en je dossiersjablonen. Zijn de nieuwe onderdelen (verduurzaming, relatiebeëindiging, aannames) herkenbaar terug te vinden?
- Controleer of je adviesrapport laat zien waarom het advies past, en niet alleen wat er is afgesloten.
- Spreek in je team af hoe je omgaat met een klant die tegen het advies in kiest.
Concept. Dit is een samenvatting in eigen woorden. Lees voor de precieze verwachtingen de leidraad zelf en het feedback statement van de AFM.