Bankhelpdeskfraude raakt ook klanten van adviseurs, soms met grote bedragen (spaargeld, overwaarde, een bouwdepot). Bovendien doen fraudeurs zich steeds vaker voor als adviseur of geldverstrekker. Weten hoe Kifid oordeelt, helpt je klanten te waarschuwen en na fraude de juiste stappen te zetten.
Het onderscheid: niet-toegestaan of toegestaan
- Bij een niet-toegestane betaling (de fraudeur boekt zelf af) moet de bank in principe terugbetalen, tenzij de klant grof nalatig was (artikel 7:528 BW).
- Bij een toegestane betaling (de klant maakt zelf over, ook al is hij misleid) is de bank in beginsel niet aansprakelijk, tenzij zij haar zorgplicht schond, bijvoorbeeld door duidelijke signalen te negeren.
Commissie van Beroep 2026-0022 (20 april 2026), bevestigt GC 2025-0382 (16 mei 2025)
- Feiten: een klant van bunq kreeg een phishingmail over "validatie" van haar rekening, klikte op een link en vulde haar bankgegevens in. Ruim € 50.000 verdween van haar spaarrekening.
- Oordeel: de Geschillencommissie wees circa € 35.367 plus rente en € 750 kosten toe. De Commissie van Beroep bevestigde dat. Grove nalatigheid is er volgens de CvB pas als de consument wist dat hij het risico liep slachtoffer te worden van bankhelpdeskfraude en toch de instructies volgde. Omdat deze fraude juist draait om manipulatie, is daarvan niet snel sprake. Daarmee legde de CvB de lat hoger dan in haar eerdere uitspraak CvB 2025-0012 van 7 februari 2025.
Commissie van Beroep 2026-0026 (19 mei 2026), bevestigt GC 2025-0912 (14 november 2025)
- Feiten: een zogenaamde bankmedewerker liet twee consumenten een programma installeren waarmee hij meekeek, waarna zij zelf hun daglimiet verhoogden en met hun eigen beveiligingsmiddelen ongeveer € 59.000 overmaakten. Op instructie vertelden zij de bank dat het om de aankoop van een camper ging.
- Oordeel: dit waren toegestane betalingen. De betalingen pasten bij een camperaankoop en waren niet zo ongebruikelijk dat de bank fraude had moeten zien. Geen schending van de zorgplicht; geen vergoeding.
Commissie van Beroep 2024-0077 (25 oktober 2024): coulanceregeling bij een zakelijke rekening
- Feiten: de rekening stond op naam van een bv, maar werd alleen gebruikt voor het pensioen van de rekeninghouder.
- Oordeel: de CvB keek naar het feitelijke gebruik en paste de coulanceregeling voor bankhelpdeskfraude toch toe. De bank (ING) moest circa € 63.600 met rente vergoeden. Daarmee werd de eerdere uitspraak GC 2023-0890 vervangen.
Wat betekent dit voor jouw praktijk
- Waarschuw klanten actief dat jij en de geldverstrekker nooit vragen om geld over te maken naar een "veilige rekening", codes te delen of meekijksoftware te installeren.
- Spreek een vaste verificatieroute af voor betalingen die met het advies samenhangen (eigen inbreng naar de notaris, bouwdepot).
- Na fraude: adviseer de klant direct de bank te bellen, aangifte te doen, alles vast te leggen en bij een afwijzing de klachtprocedure en Kifid te gebruiken. Wijs op het verschil tussen toegestane en niet-toegestane betalingen.
- Zorg dat je eigen kantoor (domein, telefoonnummer) zo is ingericht dat spoofing lastig is, en meld misbruik van je naam bij de Fraudehelpdesk en de AFM.
Bronnen en links
- Kifid nieuws: Commissie van Beroep legt de lat voor grof nalatig hoger
- Kifid 2026-0022 (Commissie van Beroep, 20 april 2026)
- Kifid 2025-0382 (GC, 16 mei 2025)
- Kifid 2026-0026 (Commissie van Beroep, 19 mei 2026)
- Kifid 2025-0912 (GC, 14 november 2025)
- Kifid nieuws: coulanceregeling bankhelpdeskfraude wel van toepassing (CvB 2024-0077)
- Kifid-kennis: geld van mijn rekening zonder instemming