Een financieel adviseur is geen schuldhulpverlener. Toch ben je vaak een van de eersten die ziet dat het misgaat. Wat je dan wel en niet doet, bepaalt mede of de klant op tijd hulp krijgt. Zie k307 voor het landschap van schuldhulp.
Wat doe je wel?
- Signaleren en bespreken: benoem wat je ziet (achterstanden, BKR-registraties, een tekort in het budget) en vraag hoe het gaat. Een rustig, niet-veroordelend gesprek werkt beter dan een lijst met regels.
- Overzicht maken: help de klant met een eerste overzicht van inkomsten, vaste lasten en schulden. Dat is ook nuttig voor de schuldhulpverlener.
- Doorverwijzen: wijs de klant op de gemeentelijke schuldhulp, waar iedere inwoner zich kan melden. Geef de concrete contactgegevens van de gemeente of een lokaal loket.
- Hypotheek: bij een (dreigende) achterstand de klant stimuleren direct contact op te nemen met de geldverstrekker, die vaak een afdeling bijzonder beheer heeft. Bij NHG gelden aparte regels voor woningbehoud (zie k76).
- Vastleggen: wat je hebt gesignaleerd, besproken en geadviseerd.
Wat doe je niet?
- Geen schuldregeling treffen of onderhandelen met schuldeisers namens de klant; dat is werk voor de schuldhulpverlener of bewindvoerder.
- Geen nieuw krediet adviseren om schulden af te lossen als de klant de lasten structureel niet kan dragen. Oversluiten kan alleen als het de lasten verlaagt en verantwoord is; anders vergroot je het probleem.
- Geen overwaarde opnemen als oplossing zonder te toetsen of de nieuwe last houdbaar is.
- Geen beloftes over BKR-verwijdering of een snelle oplossing.
Wanneer verwijs je door?
- De klant heeft meerdere betalingsachterstanden of schuldeisers.
- Er zijn incassobureaus of deurwaarders betrokken.
- De vaste lasten zijn structureel hoger dan het inkomen.
- De klant geeft aan de grip te verliezen.
Bij twijfel: liever te vroeg dan te laat. Vroege hulp is goedkoper en kansrijker.
BKR-gevolgen om uit te leggen
- Een schuldregeling of saneringskrediet wordt geregistreerd en blijft na afloop nog 5 jaar zichtbaar (zie k307 en k93).
- Een hypotheek of krediet krijgen tijdens of kort na een traject is in de regel niet mogelijk. Bereid de klant daarop voor, zodat de keuze voor schuldhulp niet wordt uitgesteld uit angst voor de registratie.
- Een achterstand die niet wordt aangepakt leidt vaak ook tot een negatieve registratie (zie k230 voor Kifid-lijnen).
Privacy en toestemming
- Meld niets bij de gemeente of andere instanties zonder toestemming van de klant; de wettelijke vroegsignalering geldt voor verhuurders, nutsbedrijven en zorgverzekeraars, niet voor adviseurs.
- Deel alleen gegevens met een schuldhulpverlener als de klant daarmee instemt; leg dat vast.
Let op
Concept. AFM-relevant: bij krediet- en hypotheekadvies geldt de zorgplicht en het verbod op overkreditering; een advies dat schulden verplaatst zonder ze op te lossen, kan daarmee in strijd zijn. Controleer de werkinstructies van je kantoor.