Lessen uit Kifid-uitspraken: kredietwaardigheid, achteraf betalen en variabele rente

Voor hypotheekadviseurs is consumptief krediet vooral relevant als last in de toetsing en als onderwerp in het gesprek over de financiële situatie. Kifid-uitspraken laten zien hoe streng kredietverstrekkers worden gehouden aan de kredietwaardigheidstoets en aan de koppeling van variabele rente aan de markt.

Uitspraak 2026-0304 (Geschillencommissie, 31 maart 2026): achteraf betalen

Feiten: een consument kocht online en koos voor achteraf betalen via Klarna. Klarna vorderde het aankoopbedrag van € 579.
Oordeel: achteraf betalen is een vorm van kredietverlening waarvoor een kredietwaardigheidstoets en informatieplichten gelden. Klarna had niet voldoende aangetoond dat zij daaraan had voldaan. Volgens het Kifid-nieuws leidde deze ernstige schending tot vernietiging van de kredietovereenkomst: de consument hoefde niet te betalen en wat al betaald was, moest terug. In het nieuws wordt een tweede, vergelijkbare uitspraak (2026-0305) genoemd.
Les: vraag bij de inventarisatie ook naar achteraf-betaalregelingen en andere kleine kredieten. Ze kunnen wijzen op betalingsproblemen en horen in het totaalbeeld.

Uitspraak 2026-0346 (Geschillencommissie, 10 april 2026)

Feiten: een consument stelde dat zijn ex-partner meerdere leningen op zijn naam had laten afsluiten. Hij tekende bij een kredietverstrekker een overeenkomst en maakte het geld aan haar over. Hij beriep zich op overkreditering.
Oordeel: de kredietverstrekker moet aantonen dat hij de kredietwaardigheid heeft getoetst. Dat had hij gedaan. Leningen bij andere verstrekkers die nog niet in het CKI van BKR stonden, kon hij niet meewegen; hij mocht afgaan op de opgave van de consument. Vordering afgewezen.
Les: een BKR-toets ziet niet alles. Vraag de klant uitdrukkelijk naar recent afgesloten of aangevraagde kredieten en leg het antwoord vast.

Variabele rente op doorlopend krediet

Lijn uit Kifid-kennis: als niet duidelijk was afgesproken onder welke omstandigheden de rente kon wijzigen, mag de consument verwachten dat de variabele rente de marktrente voor vergelijkbare kredieten volgt. De compensatie wordt over de hele looptijd berekend; het oorspronkelijke verschil met de marktrente (de delta) mag blijven.
Commissie van Beroep 2022-0036 (11 augustus 2022): de bank moest in haar compensatieregeling rekening houden met het rente-over-rente-effect. In eerste aanleg (GC 2022-0047) had de Geschillencommissie dat nog niet verplicht gevonden; in beroep is dat dus anders beslist.
2025-0057 (Geschillencommissie, 23 januari 2025): de compensatieberekening van de bank (ABN AMRO) was juist en de bank hoefde het doorlopend krediet niet om te zetten in een goedkopere lening. Vordering afgewezen.
Les: klanten met een oud doorlopend krediet kunnen recht hebben op compensatie. Wijs ze erop en leg vast dat je het hebt gesignaleerd. Een nieuw advies over aflossen of omzetten blijft een eigen afweging.

Wat leg je vast

Alle lopende kredieten, ook achteraf betalen, private lease en kleine leningen, met bron (BKR, opgave klant, bankafschriften).
De vraag naar recent aangevraagde of afgesloten kredieten en het antwoord van de klant.
Bij oude doorlopende kredieten: of de klant een compensatieregeling heeft ontvangen of kan aanvragen.

Twijfelpunt: de datum van 2026-0305 en van GC 2022-0047 is niet bevestigd; zij worden alleen ter context genoemd.

Bronnen en links

Collegiale kennisdeling tussen financieel adviseurs, geen advies aan klanten of consumenten. Controleer altijd de actuele bron voordat je iets in een dossier gebruikt.