Adviseurs zien geldzorgen vaak eerder dan anderen: bij een betalingsachterstand op de hypotheek, een afgewezen kredietaanvraag of een klant die vertelt dat het niet meer lukt. Dit artikel geeft het landschap van schuldhulp in Nederland. Over wat jij als adviseur doet gaat k308.
Vroegsignalering
- Sinds 1 januari 2021 mogen woningverhuurders, drinkwaterbedrijven, energieleveranciers en zorgverzekeraars betalingsachterstanden melden bij de gemeente, zonder toestemming van de klant, als hun eigen pogingen om het op te lossen niet werken (Wet gemeentelijke schuldhulpverlening).
- De gemeente moet op elk signaal hulp aanbieden; de inwoner mag weigeren.
- Er lopen experimenten om ook andere achterstanden te signaleren, zoals eigen bijdragen Wmo en Wlz en hypotheekachterstanden. Die zijn nog geen algemene plicht.
Gemeentelijke schuldhulp
- Iedere inwoner kan zich melden bij de gemeente. De gemeente bepaalt welke hulp past: budgetcoaching, een betalingsregeling, beschermingsbewind of een schuldregeling.
- Bij een schuldregeling (minnelijk traject) benadert een schuldhulpverlener alle schuldeisers en probeert hij een akkoord te bereiken: de klant betaalt een periode wat hij kan missen, daarna wordt de rest kwijtgescholden. Soms gebeurt dat met een saneringskrediet: een krediet waarmee de schulden in één keer worden afgekocht.
- Het minnelijk traject berust op afspraken tussen schuldeisers en schuldhulpverleners. Het kabinet wil ook die looptijd verkorten naar 18 maanden.
De Wsnp (wettelijke schuldsanering)
- Lukt een minnelijke regeling niet, dan kan de rechter iemand toelaten tot de Wet schuldsanering natuurlijke personen. Daarvoor is in de regel een verklaring nodig dat een minnelijk traject niet is gelukt.
- Sinds 1 juli 2023 duurt de sanering in principe 18 maanden in plaats van 3 jaar; de rechter kan afwijken. Tijd in het minnelijk traject kan in mindering worden gebracht.
- Tijdens de Wsnp leeft de schuldenaar van een vastgesteld bedrag; een bewindvoerder beheert de rest. Na afloop met een schone lei zijn de resterende schulden niet meer afdwingbaar.
De NVVK
- De NVVK is de brancheorganisatie voor schuldhulpverlening, sociaal bankieren en beschermingsbewind. Zij verleent zelf geen schuldhulp; haar leden doen dat.
- Leden zijn publieke, maatschappelijke en private organisaties, waaronder gemeentelijke kredietbanken. Voor sociale kredietverlening geldt een gedragscode van de NVVK.
- Voor de adviseur is de NVVK vooral een bron: wie in de regio schuldhulp biedt en hoe trajecten verlopen.
BKR in het kort
- Een schuldregeling en een saneringskrediet worden bij het BKR geregistreerd. Volgens het BKR blijft de registratie na afloop 5 jaar zichtbaar, net als andere kredieten.
- Er is discussie over het verkorten van die termijn na een succesvol afgerond traject; enkele gemeenten melden al korter. Controleer de actuele situatie bij het BKR.
- Zie k93 voor BKR en hypotheek.
Let op
Concept. Termijnen en regelingen volgens de Rijksoverheid, het BKR en de NVVK. Het beleid rond schuldhulp verandert geregeld; controleer de actuele situatie bij de gemeente van de klant.