Klanten vragen steeds vaker of ze moeten aflossen of beleggen, of wat ze met een oude beleggingsverzekering moeten doen. Voor een adviseur met een vergunning voor financiële dienstverlening is het belangrijk om scherp te hebben waar de grens ligt. Adviseren over het ene beleggingsproduct is iets anders dan over het andere, en de vergunning bepaalt wat je mag.
Twee werelden: financiële producten en financiële instrumenten
- Financiële producten, zoals levensverzekeringen, hypotheken, spaar- en beleggingsrechten, vallen onder de vergunning voor financiële dienstverlening (adviseren en bemiddelen) van de Wft. Daar valt ook de verzekering met een beleggingscomponent (beleggingsverzekering, unit-linked) onder.
- Financiële instrumenten, zoals aandelen, obligaties, ETF's en deelnemingsrechten in beleggingsfondsen, vallen onder MiFID II. Adviseren daarover is een beleggingsdienst. Daarvoor is in beginsel een vergunning als beleggingsonderneming nodig (AFM) of een bankvergunning (DNB).
- Een adviseur die alleen een vergunning voor financiële dienstverlening heeft, mag dus niet zomaar een concreet beleggingsfonds, aandeel of ETF aanraden.
Het nationaal regime
Voor adviseurs die zich beperken tot adviseren over en het doorgeven van orders in deelnemingsrechten in beleggingsinstellingen en icbe's (beleggingsfondsen) bestaat het nationaal regime. De AFM beschrijft dat dit een vrijstelling van de MiFID-vergunningplicht is, waarbij een vergunning onder het nationaal regime geldt met eigen, lichtere eisen. Het is geen automatisch onderdeel van je vergunning voor financiële dienstverlening. Wie dit wil, moet de vergunning daarvoor hebben.
Beleggingsverzekeringen: wel binnen de Wft, met extra regels
- Advies over een beleggingsverzekering mag met de juiste vergunning voor financiële dienstverlening (levensverzekeringen) en de juiste vakbekwaamheid. De AFM rekent de beleggingsverzekering tot de productgroep Vermogen; daarvoor is het diploma Adviseur Vermogen nodig (modules Basis en Vermogen).
- Sinds de IDD gelden voor verzekeringen met een beleggingscomponent regels die lijken op MiFID II: een geschiktheidstoets, een geschiktheidsverklaring bij het advies en aandacht voor duurzaamheidsvoorkeuren (zie k291, k293 en k294).
- Het provisieverbod voor complexe producten geldt ook hier: de klant betaalt de adviseur rechtstreeks.
Waar ligt de grens in de praktijk?
- Algemene uitleg over beleggen, risico en rendement, of over de keuze tussen aflossen, sparen en beleggen in het hypotheekplan (zie k24), is geen advies over een specifiek financieel instrument.
- Een aanbeveling voor een specifiek product van een specifieke aanbieder aan een specifieke klant is wel advies. Dat is het moment waarop de vergunning moet passen.
- Beleggingsrechten bij een bank (bijvoorbeeld een beleggingsrecht eigen woning of lijfrentebeleggingsrecht) zijn financiële producten in de Wft-zin; controleer per product wat het precies is.
- Verwijs door naar een beleggingsonderneming of vermogensbeheerder als de klant advies wil over concrete instrumenten en jij daarvoor geen vergunning hebt. Leg de doorverwijzing vast.
Checklist voor je kantoor
- Controleer in het AFM-register welke vergunningen en productcategorieën je kantoor heeft.
- Controleer of de adviseurs de juiste diploma's en PE hebben voor Vermogen.
- Beschrijf in je dienstverleningsinformatie en vergelijkingskaart wat je wel en niet doet op het gebied van beleggen.
- Zorg voor een vaste doorverwijsroute.
Let op
Concept. AFM-relevant: de precieze vergunningsgrens (financiële dienstverlening, nationaal regime, MiFID-vergunning) hangt af van het product en de dienst. Verifieer bij twijfel bij de AFM (Ondernemersloket) en in het AFM-register voordat je adviseert. Dit artikel is geen juridisch advies.