AFM-onderzoeken en aandachtspunten 2025–2026 voor adviseurs

Wat heeft de AFM de afgelopen anderhalf jaar onderzocht en gepubliceerd dat voor adviseurs telt? Dit artikel zet de publicaties op een rij die in de vakpers het meest besproken zijn, met de AFM-publicatie zelf als bron. Voor de herziene Leidraad Hypotheekadvisering van april 2026 zie k60. Voor de Marktmonitor zie k63. Voor een breder overzicht van AFM-publicaties zie k67.

Agenda 2026: waar de AFM op let

Een van de prioriteiten is de kwaliteit en toegankelijkheid van onafhankelijk advies. De AFM ziet adviseurs als belangrijk voor de financiële weerbaarheid van consumenten.
De AFM kondigt minstens 50 onderzoeken aan bij de grootste financiële dienstverleners, om te toetsen hoe zij het klantbelang centraal stellen.
Het toezicht op dienstverleners en hypotheekadvies wordt meer datagedreven, onder meer met de gegevens uit de Marktmonitor.
Daarnaast: zorgvuldige communicatie rond de pensioentransitie, verantwoord gebruik van data en AI, betere bescherming in de kredietmarkt en digitale weerbaarheid (zie k211).

Kwaliteit hypotheekadvies (verkenning 2023–2024)

De AFM ziet dat adviseurs de verplichte onderdelen van de klantinventarisatie meestal uitvragen.
Aandachtspunten: doorvragen naar het uitgavenpatroon bij de vraag of de woonlasten verantwoord zijn; doorvragen bij tegenstrijdigheden in de risicobereidheid; en voldoende aandacht voor de fiscale historie van de klant (bijvoorbeeld eerdere eigenwoningschuld en de bijleenregeling).
Volgens VVP stelde de AFM schriftelijke vragen aan tientallen kantoren en beoordeelde zij ongeveer zestig dossiers (aantallen niet apart geverifieerd).
De AFM bekeek ook zes veelgebruikte adviessoftwarepakketten en besprak verbeterpunten met de leveranciers.
In InFinance werd de les samengevat als: een adviesrapport is geen keuzerapport maar een motivatierapport. Het rapport moet laten zien waarom het advies bij deze klant past.

Funderingsherstel (april 2026)

De AFM becijferde dat ongeveer een half miljoen woningeigenaren een kwetsbare fundering heeft en dat bij ruim 120.000 herstel nodig is. Een groot deel kan dat niet uit eigen middelen betalen, en een deel ook niet verantwoord financieren. De AFM roept de sector op tot samenwerking en betere, woningspecifieke informatie over funderingsrisico bij aankoop. Zie k140 en k141.

Schadeverzekeringen: embedded insurance en loyale klanten

Embedded insurance (juli 2026): verzekeringen die zonder advies worden meeverkocht bij een ander product, vaak online. De AFM ziet sterke sturing richting afsluiten, zoals onevenwichtige keuzes, weinig drempels en sociale bewijskracht. Dat vergroot de kans op onpassende aankopen.
Margepersonalisatie (april en december 2025): de helft van de onderzochte verzekeraars rekende loyale klanten bij minstens één product een hogere premie dan vergelijkbare nieuwe klanten. Verzekeraars hebben premies waar nodig aangepast. Voor jou als adviseur: bij polisbeheer en verlengingen loont het om bestaande klanten actief te vergelijken met wat nieuwe klanten krijgen. Zie k207.

AMLA-testuitvraag (voorjaar 2026)

De nieuwe Europese anti-witwasautoriteit AMLA test haar risicomodellen. Via de AFM moest een steekproef van instellingen, waaronder advieskantoren, een verplichte testuitvraag invullen. Volgens VVP vond de branche dat zwaar voor kleine kantoren. Zie k122 voor AMLR en Wwft.

Bronnen en verder lezen

AFM: Agenda 2026, rapport Kwaliteit Hypotheekadvies 2024, funderingsherstel, embedded insurance, margepersonalisatie en AMLA-testuitvraag (primaire bronnen).
VVP: verslagen over de hypotheekadvies-verkenning, embedded insurance en de AMLA-testuitvraag.
InFinance: het adviesrapport als motivatierapport; funderingsherstel.
De links staan onder dit artikel. Peildatum 3 oktober 2026.

Let op

Concept. Dit is een samenvatting; de AFM-publicatie zelf is leidend. Compliance-relevant: gebruik de aandachtspunten uit de hypotheekverkenning als checklist bij je eigen dossiercontrole.

Bronnen en links

Collegiale kennisdeling tussen financieel adviseurs, geen advies aan klanten of consumenten. Controleer altijd de actuele bron voordat je iets in een dossier gebruikt.