Een klant mag zonder advies een product afnemen of bewust afwijken van jouw advies. Kifid accepteert dat, mits je kunt aantonen dat de klant wist wat hij deed. Het bewijs zit in je dossier.
Uitspraak 2021-0518 (Geschillencommissie, niet-bindend advies)
- Feiten: een consument sloot via een tussenpersoon een AOV af. Jaren later toetste de verzekeraar het inkomen en verlaagde het verzekerd bedrag. De consument verweet de tussenpersoon een onpassend advies en wilde premies en abonnementskosten terug.
- Oordeel: vordering afgewezen. De verzekering was op execution-onlybasis gesloten en de consument was daarover voldoende geïnformeerd: hij had een kennis- en ervaringstoets gehaald en in de dienstverleningsovereenkomst stond uitdrukkelijk dat de tussenpersoon geen advies gaf. Op het polisblad stond bovendien duidelijk dat het verzekerd bedrag was gemaximeerd op een percentage van het aangetoonde inkomen.
- Les: execution only werkt alleen met een aantoonbare kennis- en ervaringstoets en een heldere, vooraf gemaakte afspraak dat je niet adviseert.
Uitspraak 2011-178
- Kern: bij een execution-onlyrelatie ontvangt de klant geen advies en is hij zelf verantwoordelijk voor zijn keuzes; in die zaak wist de klant vooraf dat er na afloop een restschuld zou overblijven.
Uitspraken 2017-480 en 2016-440: afwijken van advies
- 2017-480: een consument koos met haar echtgenoot voor een pensioenuitkering zonder nabestaandendekking, tegen het advies in. Het adviesdocument vermeldde uitdrukkelijk dat zij afweek van het advies. De commissie vond dat er redenen waren voor de keuze en dat de klant zelf verantwoordelijk was voor haar besluit; de adviseur viel niets te verwijten.
- 2016-440: de adviseur had de klant zo geïnformeerd dat die een weloverwogen keuze kon maken over het wijzigen of ongewijzigd laten van een verzekering; daarmee was aan de verplichtingen voldaan.
- Les: als documenten duidelijk maken dat er wordt afgeweken en waarom, mag je in beginsel uitgaan van de handtekening van de klant.
Wat leg je vast
- Bij execution only: de kennis- en ervaringstoets, de schriftelijke bevestiging dat er geen advies wordt gegeven en eventuele waarschuwingen die je toch hebt gegeven.
- Bij afwijken van advies: jouw advies, de keuze van de klant, de risico's die je hebt benoemd en de reden van de klant. Laat de klant dit ondertekenen.
- Let op: bij hypothecair krediet gelden strengere regels; een geldverstrekker of bemiddelaar moet ook zonder advies toetsen of het krediet niet onverantwoord is. Check de actuele AFM-regels voordat je execution only aanbiedt.
Twijfelpunt: 2011-178 en 2016-440 zijn oudere uitspraken, bevestigd via korte zoekresultaten. De kern is consistent met recentere uitspraken, maar controleer de actualiteit.