NHG, woning en verduurzaming (deel 3 van 3)

Notulen worden niet gelezen, terwijl daar besluiten over onderhoud staan. Het meerjarenonderhoudsplan wordt niet opgevraagd. Ook wordt de reservepositie niet vergeleken met het plan. Een vaste checklist voorkomt dit.

Een plan kan leiden tot een hogere bijdrage of een collectieve lening. Het kan ook de energielasten verlagen en de waarde beïnvloeden. Vraag het plan en de financiering ervan op. Bespreek de gevolgen voor de woonlasten.

Bij aankoop is de labelruimte voor 2026 €5.000. Voor verduurzaming is de ruimte €15.000. Of beide volledig worden benut, hangt af van de geldverstrekker en de maatregelen. Leg beide bedragen apart vast.

Voor alleenstaanden telt de leennorm voor 2026 een vast bedrag van €17.000 extra mee bij het toetsinkomen. De verduurzamingsruimte staat daar los van. Reken beide elementen apart uit. Leg de berekening vast.

Verduurzaming kan de marktwaarde verhogen, maar niet altijd met het geïnvesteerde bedrag. De taxateur kijkt wat de markt ervoor betaalt. Een beter label kan de verkoopbaarheid wel verbeteren. Bespreek dit met de klant zonder waardestijging te beloven.

Een nul-op-de-meter-woning wekt over een jaar zoveel energie op als ze gebruikt. Vaak hoort daar een energieprestatiegarantie bij. Dit kan extra leenruimte geven als aan de eisen is voldaan. Controleer het label en de garantie.

Maatregelen aan de eigen woning, zoals binnenisolatie, kunnen individueel. Maatregelen aan gemeenschappelijke delen, zoals dak of gevel, beslist de VvE. Dan loopt financiering vaak via de VvE. Bespreek wat de klant zelf kan doen.

Het dak is meestal gemeenschappelijk eigendom van de VvE. Plaatsing vraagt dan toestemming van de VvE. Het reglement kan dit regelen. Verwijs de klant naar de VvE.

Leg het label, de maatregelen, de offertes en de berekening van de leenruimte vast. Noteer de besproken besparing en lasten. Vermeld ook subsidies of fondsen die zijn bekeken. Zo is het advies te reconstrueren.

Het restant wordt dan vaak afgelost op de lening. Soms is verlenging mogelijk. De extra leenruimte vervalt daarmee in de praktijk. Controleer de voorwaarden van de geldverstrekker.

Isolatie van dak, vloer, gevel en glas valt in de regel onder de lijst van voorzieningen. Controleer de actuele lijst bij de regeling. Gewoon onderhoud zonder energiebesparing valt er niet onder. Leg de soort maatregel vast.

De terugverdientijd hangt af van investering, besparing en energieprijzen. Die zijn onzeker en veranderen. Gebruik een realistische bandbreedte. Leg vast dat de klant de onzekerheid begrijpt.

Ja, dat kan in principe binnen de normen. Erfpacht en VvE-regels kunnen beperkingen geven. Controleer de erfpachtvoorwaarden en het VvE-reglement. Leg de afstemming vast.

Bij een latere verhoging gelden de dan actuele leennormen en het dan geldende label. De verduurzamingsruimte kan dan worden gebruikt als aan de voorwaarden is voldaan. Er is mogelijk een nieuwe taxatie nodig. Controleer de voorwaarden van de geldverstrekker.

Ja. Volgens de herziene AFM-Leidraad hoort verduurzaming bij het hypotheekadvies. Bespreek het energielabel en de energieprestatie van de woning, mogelijke maatregelen en wat dat betekent voor de financieringsruimte en de productkeuze, zoals extra leenruimte voor energiebesparende voorzieningen en rentekorting voor duurzame woningen. Bij een woning met een laag label wordt dit belangrijker. Leg vast wat de klant wil en waarom.

Nee. De AFM verwacht niet dat je expert bent in energiebesparende maatregelen. Je helpt de klant de mogelijkheden, de financiering en de financiële gevolgen in beeld te krijgen. Voor de technische kant kun je doorverwijzen.

De NHG-grens is in 2026 470.000 euro voor een bestaande woning en voor nieuwbouw. Wordt er ook geleend voor energiebesparende voorzieningen, dan komt daar maximaal 28.200 euro bij, dus in totaal 498.200 euro. Voor een nieuwbouwwoning met energielabel A++++ geldt direct een grens van 498.200 euro. De grens geldt voor bindende aanbiedingen vanaf 1 januari 2026.

Inhoudelijk niets: tot 1 januari 2024 sprak NHG van kostengrens en gemiddelde koopsom, nu van NHG-grens. De grens wordt jaarlijks vastgesteld volgens een methode die NHG met het Rijk heeft afgesproken. Sinds 2026 is er één grens voor alle woningtypen, ook voor woonwagens, standplaatsen en drijvende woningen.

In 2025 was de grens 450.000 euro, of 477.000 euro met energiebesparende voorzieningen. In 2026 is dat 470.000 en 498.200 euro. Daarnaast is de aparte grens voor woonwagens en woonwagenstandplaatsen vervallen: er is één uniforme grens.

Aan beide. Eerst tel je de kosten van de woning op, zoals koopsom, kwaliteitsverbetering, afkoop canon en storting in een onderhoudsfonds; die tellen ook mee als de klant ze zelf betaalt. Daarnaast mag de lening zelf niet hoger zijn dan 470.000 euro, of 498.200 euro als het meerdere voor energiebesparende voorzieningen is.

Bijkomende kosten tellen alleen mee voor zover de klant ervoor leent, en ze mogen maximaal 6% bedragen van de koopsom plus de andere kostenposten. Betaalt de klant de kosten koper uit eigen geld, dan tellen ze niet mee voor de grens. De koopsom zelf en bijvoorbeeld verbouwingskosten tellen wel altijd mee.

Bij een bestaande woning die vrij op naam wordt gekocht, neem je het laagste van 97% van de koopsom vrij op naam, de koopsom kosten koper zonder roerende zaken en de marktwaarde uit het taxatierapport. Bij nieuwbouw geldt een eigen opstelling met de koop-/aannemingssom en de bijkomende bouwposten.

Nee. Koopsom, kwaliteitsverbetering en de meeste andere kostenposten tellen mee, ook als de klant ze uit eigen middelen betaalt. Alleen bijkomende kosten en een meegefinancierde restschuld tellen pas mee als ze geleend worden. Voor energiebesparende voorzieningen is wel 28.200 euro extra ruimte.

Je telt de koopsom uit de akte van gunning, de veilingkosten, kwaliteitsverbetering, financieringskosten (alleen als geleend) en energiebesparende voorzieningen op. Koopsom plus veilingkosten mogen niet hoger zijn dan de marktwaarde vrij van huur en gebruik. Er is altijd een fysieke taxatie nodig en de woning moet bij de veiling leeg zijn.

De borgtochtprovisie is 0,4%. Bij aankoop, en bij oversluiten of verhogen vanuit een lening zonder NHG, betaalt de klant 0,4% over de hele lening. Bij verhogen van een bestaande NHG-lening betaalt hij 0,4% over alleen de verhoging. De provisie is eenmalig.

Geen provisie is verschuldigd bij:

• oversluiten van NHG naar NHG zonder verhoging
• verhogen om een SVn Starterslening af te lossen
• verhogen om schulden te consolideren als woningbehoud-tool
• de Woonlastenfaciliteit
• afkoop van grond of het ondersteuningsdeel bij erfpacht of koperssteun met aanvullend vermogensrisico, als het oorspronkelijke aanbod na 1 januari 2023 is uitgebracht

Ook over opgebouwde waarde in een gekoppeld opbouwproduct is geen provisie verschuldigd.

Nee. Eindigt de borgstelling geheel of gedeeltelijk, dan wordt de borgtochtprovisie niet terugbetaald. Neem dit mee als de klant verwacht kort in de woning te blijven of binnenkort over te sluiten.

Bij een constructie zonder aanvullend vermogensrisico betaalt de klant alleen provisie over de lening, niet over de grondwaarde of het ondersteuningsdeel. Bij een constructie met aanvullend vermogensrisico betaalt hij over de lening plus de grondwaarde of het ondersteuningsdeel. Bij een drijvende woning met erfpacht is het altijd over de volledige lening. De lijst met geaccepteerde constructies staat op nhg.nl.

Bepalend is de datum van het bindend aanbod. Is dat op of na 1 januari 2026 uitgebracht, dan geldt V&N 2026-1. Dat geldt ook bij een borgstelling onder opschortende voorwaarde. Enkele beheerhoofdstukken, zoals D.4, D.5, D.6 en deel E, gelden ook voor oudere NHG-leningen.

De geldverstrekker draagt 10% van het verlies zelf. NHG vergoedt de verliesposten minus dat eigen risico. Na kwijtschelding mag de geldverstrekker dat eigen risico niet alsnog op de klant verhalen.

De borg daalt elke maand alsof de lening volledig annuïtair binnen de afgesproken looptijd wordt afgelost, met de nominale rente per leningdeel. Bij een looptijd langer dan 30 jaar rekent NHG met 30 jaar. De borg is het laagste van de werkelijk openstaande schuld (min een gekoppeld opbouwproduct) en dit annuïtaire bedrag.

De borg loopt zo lang als de looptijd van de lening, maar nooit langer dan 30 jaar na de eerste aanvang van de NHG-lening. Bij oversluiten naar een andere geldverstrekker begint een nieuwe periode. Bij verhogen bij dezelfde geldverstrekker houdt het oude deel de resterende looptijd en krijgt de verhoging maximaal 30 jaar.

NHG scheldt kwijt als de klant te goeder trouw niet kon betalen en volledig heeft meegewerkt aan aflossing en een zo hoog mogelijke verkoopopbrengst. Had hij voldoende inkomen, spaargeld of ander vermogen, dan moet hij (deels) meebetalen. De criteria staan in de gedragslijn op nhg.nl/kwijtschelding.

Bij een (gedwongen) onderhandse verkoop maximaal 24 maanden vanaf het begin van de achterstand, bij een executoriale verkoop maximaal 12 maanden. Stond de woning eerst onderhands te koop, dan mogen die maanden tot maximaal 12 extra meetellen, maar nooit meer dan 24 in totaal, tenzij NHG anders besluit.

De geldverstrekker meldt een verstrekte NHG-lening binnen 14 dagen; zonder die melding betaalt NHG niets. Het verzoek om het verlies te betalen moet binnen een maand na de eigendomsoverdracht en ontvangst van de opbrengst; voor elke maand te laat gaat 10% van het verlies af. NHG betaalt binnen 2 maanden en bezwaar tegen een kwijtscheldingsbeslissing kan binnen 6 weken.

Nee, NHG eist geen overlijdensrisicoverzekering. Een bestaande ORV die aan een NHG-lening is verbonden mag vervallen als dat voor de klant verantwoord is. De geldverstrekker kan wel eigen eisen stellen, en het overlijdensrisico blijft een adviesonderwerp.

Iedere aanvrager moet:

• hoofdelijk aansprakelijk zijn voor de lening
• de woning als hoofdverblijf bewonen
• eigenaar of mede-eigenaar zijn

Een ouder die niet in de woning woont, kan dus geen medeaanvrager zijn. Bij een Groninger akte geldt de klant pas als eigenaar zodra de koopsom is betaald.

Ja, met een geldig identiteitsbewijs waaruit een verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd, een EU-verblijfsvergunning voor langdurig ingezetenen, duurzaam verblijf als EU-burger of een niet-tijdelijk verblijfsdoel blijkt. Een medeaanvrager met een tijdelijke vergunning mag meedoen, maar zijn inkomen telt niet mee voor het toetsinkomen.

Geen NHG bij een bijzonderheidscode 1, 2, 3, 4 of 5, bij een lopende schuldhulpregeling (SK of SH) en bij loonbeslag of looncessie. Een A- of A1-codering mag als er een herstelcode is, als de lening aantoonbaar is afgelost zonder herfinanciering, of als de kredietgever verklaart dat er geen achterstand meer is. Wsnp-registraties mogen als de schone lei minimaal 1 jaar geleden is.

Ja, als de klant woonde in of de nationaliteit heeft van een land waarmee BKR samenwerkt. BKR kan dan bij het kredietinformatiebureau van dat land toetsen. Leg de uitkomst vast in het dossier.

De woning ligt in het Europese deel van Nederland en heeft een niet-tijdelijke woonbestemming. Ze is geschikt (of wordt geschikt gemaakt) voor permanente bewoning als hoofdverblijf, is niet verhuurd en niet belast met vruchtgebruik. Een woning met eigen aandrijving mag niet, behalve een drijvende woning. NHG kan voor rijtjeshuizen, appartementen, woonwagens, tiny houses en drijvende woningen.

Ja, sinds 2026. De drijvende woning staat in de BRK of het scheepsregister, wordt alleen verplaatst voor onderhoud, inspectie of een nieuwe ligplaats en heeft een vaste ligplaats. Huur of vergunning voor de ligplaats loopt rechtstreeks met een overheidsinstantie en moet vrij overdraagbaar zijn. De klant verzekert de woning ook tegen zinken.

Er moet een waarborgcertificaat onder het Keurmerk GarantieWoning zijn afgegeven, en de waarborgregeling moet in de koop-/aannemingsovereenkomst staan. Verkoopt een woningcorporatie, dan volstaat een afbouwgarantie van de corporatie. Bij bouw in eigen beheer gelden deze eisen niet.

Ja. Traditionele erfpacht van een overheidsinstantie is toegestaan; bij een contract van vóór 1 januari 1992 moet de erfpacht nog minstens de helft van de looptijd van de lening doorlopen, tenzij onvoorwaardelijk verlengd. Andere erfpachtconstructies en koperssteun moeten door NHG zijn geaccepteerd (lijst op nhg.nl). Bij een recht van opstal op de hele woning beoordeelt NHG de situatie zelf.

Maximaal 100% van de marktwaarde, of van de marktwaarde na de aanpassingen waarvoor wordt geleend. Met energiebesparende voorzieningen mag het tot 106%, en die extra 6% is alleen voor die voorzieningen. Een meegefinancierde restschuld telt niet mee voor deze LTV-grens.

De marktwaarde blijkt uit een fysieke taxatie of een toegestane hybride taxatie, beide maximaal 6 maanden oud. Een fysieke, gevalideerde taxatie is verplicht als de klant meer dan 90% van de marktwaarde leent, bij een waarde na verbouwing of verduurzaming, na afkoop canon of verkrijgen volle eigendom, bij een veiling en bij een gedwongen verkoop met dreigende restschuld. De WOZ-waarde volstaat niet voor acceptatie.

De taxateur is onafhankelijk van koop, verkoop, bemiddeling, keuring en financiering. Het rapport is gevalideerd door een door NHG geaccepteerd validatie-instituut en maximaal 6 maanden oud vanaf de waardepeildatum. Bij aanpassingen staan de huidige waarde, de aanpassingen en de waarde erna in het rapport. Voor een drijvende woning mag een EMCI-gecertificeerde taxateur als validatie niet kan.

Als uit het taxatierapport blijkt dat er achterstallig onderhoud is dat snel moet worden hersteld en de gemiddelde geschatte directe kosten meer dan 10% van de marktwaarde zijn. Ook als meer bouwkundig onderzoek nodig is of de bouwkundige staat slecht is. Bij een drijvende woning bepaalt de geldverstrekker welk onderzoek nodig is.

Het rapport komt van de gemeente, Vereniging Eigen Huis of een bouwkundig bedrijf met KvK-inschrijving. De maker is onafhankelijk. Een bouwkundig bedrijf gebruikt het NHG-model bouwkundig rapport uit het Document werkprocessen. Het rapport is maximaal 12 maanden oud.

Dat mag, maar je raamt de kosten alsof een bedrijf het werk uitvoert. Gaat het om onderhoud dat volgens gemeente of bouwkundig rapport direct moet worden hersteld, dan is de klant verplicht het uit te (laten) voeren. Het geld gaat via het bouwdepot.

NHG volgt de lijst uit de Trhk:

• gevel-, dak-, vloer- en leidingisolatie
• HR++-glas of beter en energiezuinige deuren
• kozijnen, alleen samen met minimaal HR++-glas
• douche-warmteterugwinning
• energiezuinige ventilatie, alleen samen met andere voorzieningen
• warmtepompen en zonnecellen

Dan gaat het bedrag voor de aanpassingen in het bouwdepot en kan het Energiebespaarbudget of het verbeterbudget worden gebruikt. Hoe dat werkt staat op nhg.nl. Leg vast welk budget is gebruikt en bewaar later de nota's.

Ja, voor alle geleende kosten voor nieuwbouw en aanpassingen aan de woning. Betaalt de klant een deel uit eigen geld, dan gaat dat eigen geld eerst op en betaalt de geldverstrekker daarna uit het depot. Blijft er na afronding geld over, dan wordt dat restsaldo afgelost op de lening.

De koopsom kosten koper zonder roerende zaken, kwaliteitsverbetering, energiebesparende voorzieningen, afkoop van de canon (als de afkooptermijn minstens de looptijd van de lening is), een storting in een onderhoudsfonds en maximaal 6% bijkomende kosten. Ook de restschuld van een vorige NHG-lening kan, onder voorwaarden. Inrichtingskosten mogen niet.

De koop-/aannemingssom en, als die er niet in zitten: grond of ligplaats (niet als de klant al eigenaar is), bouwkosten, het saldo van meer- en minderwerk, extra energiebesparende voorzieningen uit een meerwerkovereenkomst, bouwrente, renteverlies tijdens de bouw, aansluitkosten nutsvoorzieningen en afkoop van de canon tot maximaal de waardestijging.

Zonder taxatie maximaal 25% van de afkoopsom bij een afkoop korter dan 30 jaar, 50% bij 30 jaar of langer en 100% bij eeuwigdurende afkoop. Met een taxatierapport mag de getaxeerde waardestijging, tot maximaal de afkoopsom. Die stijging tel je op bij de grondkosten.

Alleen voor het deel dat een bestaande eigenwoningschuld is, en het aflossingsvrije deel mag niet groter zijn dan 50% van de marktwaarde. Bij erfpacht of koperssteun met aanvullend vermogensrisico mag het niet. Een meegefinancierde restschuld wordt altijd annuïtair of lineair afgelost.

Alleen bij een bestaande eigenwoningschuld, met een levensverzekering, beleggingsovereenkomst of Spaarrekening Eigen Woning die aan het einde de lening aflost. Voor het verwachte eindkapitaal mag je met maximaal 8% bruto rendement rekenen. Opbouwdeel en aflossingsvrij deel samen mogen niet hoger zijn dan de bestaande eigenwoningschuld.

De standaardtekst uit V&N A.6 of een tekst met dezelfde betekenis. Die legt uit wat NHG is, dat NHG pas borg staat als de geldverstrekker zich aan de afspraken houdt, dat NHG gegevens krijgt, hoe de kwijtscheldingsregeling werkt en wat een opschortende voorwaarde betekent. Moet een opschortende voorwaarde worden vervuld, dan staat die ook in het aanbod.

Onder meer als een nieuwbouwwoning nog niet bewoonbaar is, als de klant al NHG of een gemeentegarantie heeft voor een andere woning, als de lasten van twee woningen samen te hoog zijn, als een opbouwproduct nog aan een andere lening vastzit, bij een scheiding die nog niet is ingeschreven en bij samenvoegen van twee woningen. NHG staat pas borg zodra aan de voorwaarde is voldaan.

Alleen binnen de toegestane doelen. Ging het al om een NHG-lening die nog loopt en niet langer dan 30 jaar loopt, dan mag oversluiten om de situatie van de klant te verbeteren. Vanuit een lening zonder NHG mag dat alleen als een aflossingsvrije lening (grotendeels) annuïtair of lineair wordt, voor verbouwing of verduurzaming, voor uitkoop, voor erfpacht of koperssteun, of als het nodig is voor woningbehoud.

De oude lening had NHG en de nieuwe lening is niet hoger dan het restant plus de kosten van aflossen, afsluiten, taxatie, bouwkundig rapport en notaris. Dan volstaat een beperkte toets: identiteit, aflosvorm, BKR (geen achterstand; een herstelde of afgeloste 2-codering mag) en screening. Je toetst niet aan de NHG-grens en er is geen borgtochtprovisie.

De waarde gaat bij oversluiten naar aflossing, of het product wordt binnen 3 maanden na passeren aan de nieuwe lening gekoppeld. De waarde mag ook binnen 3 maanden in een nieuw opbouwproduct. Sinds 2026 mag het product ook worden vrijgegeven, maar alleen als dat passend en verantwoord is.

Ja, voor de toegestane doelen. Je toetst dan de kosten, de lening en de marktwaarde aan de NHG-grens: de marktwaarde mag niet hoger zijn dan 470.000 euro (na aanpassingen, zonder stijging door energiebesparing), of 498.200 euro inclusief energiebesparende voorzieningen. De klant betaalt 0,4% provisie over de hele lening.

Voor kwaliteitsverbetering, energiebesparende voorzieningen, de kosten van een wijziging van de NHG-lening, uitkoop van een partner of erfgenamen (akte nog niet ingeschreven), grond, ligplaats of afkoop canon, het ondersteuningsdeel bij koperssteun en het aflossen van een SVn Starterslening. Bij verhogen toets je kosten en lening aan de NHG-grens.

De NHG-lening mag daarvoor worden verhoogd of overgesloten, ook voor het deel dat bestemd is voor aflossing (de combinatielening). Bevat de verhoging alleen dat bedrag plus taxatie-, notaris- en afsluitkosten, dan volstaat een beperkte toets. Over deze verhoging is geen borgtochtprovisie verschuldigd.

Ja, dat mag. Let wel: heeft de klant bij de geldverstrekker al zowel een lening met als een lening zonder NHG, dan kan daar geen nieuwe aanvullende NHG-lening meer bij. Bespreek wat het deel zonder NHG betekent voor de bescherming bij restschuld.

Het moet gaan om een restschuld van een oude NHG-lening na verkoop, die niet bij NHG is gedeclareerd. Restschuld en nieuwe woning zitten in één lening, het bindend aanbod komt binnen een jaar na het transport, en de restschuld wordt annuïtair of lineair zo snel mogelijk afgelost, niet langer dan het langste NHG-leningdeel. Bijkomende kosten maximaal 2%.

Niet voor de LTV: het restschulddeel hoef je niet mee te tellen voor de maximale 100% of 106% van de marktwaarde. Wel voor de NHG-grens, als de klant ervoor leent: de restschuld plus maximaal 2% kosten telt dan mee in de 470.000 euro. In de financieringslast telt de last van de restschuldfinanciering ook mee.

Ja, als minimaal één aanvrager blijft wonen en de lening voortzet, de vertrekker geen eigenaar meer is en de woning heeft verlaten (of een ontruimingsverklaring tekent) en er geen achterstanden zijn. De blijver moet voldoen aan C.3, C.6.4 t/m C.6.7 en C.7. Sinds 2026 is bij ontslag zonder verhoging geen LTV-check of nieuwe waardebepaling meer nodig.

Dan mag de geldverstrekker een explain toepassen volgens artikel 4 lid 1 Trhk, met de NHG-uitzondering: toetsen op werkelijke lasten en met de Financieringslasttabel Beheer. De totale lening mag dan niet hoger worden dan de NHG-lening plus uitkoopsom, notaris-, taxatie-, advies- en bemiddelingskosten en overdrachtsbelasting. Als laatste stap kan een deel aflossingsvrij in box 3, tot 50% van de marktwaarde.

Ja. Uitkoop van de vertrekkende partner is een toegestaan doel voor oversluiten en verhogen, zolang de akte van verdeling nog niet is ingeschreven in de openbare registers. De uitkoopsom moet blijken uit de notariële akte van verdeling.

Ja, als de nieuwe partner hoofdelijk aansprakelijk wordt, (mede-)eigenaar is en de woning als hoofdverblijf bewoont. Is zijn inkomen nodig om de lening voort te zetten, dan moet hij ook aan de acceptatieregels voldoen; een herstelde of afgeloste BKR 2-codering is dan geen belemmering.

NHG is bedoeld voor een woning die de klant zelf bewoont; verhuur is in principe niet toegestaan. Tijdelijke verhuur kan alleen met toestemming van de geldverstrekker, bij werk elders (met diplomatenclausule), of bij dubbele woonlasten of samenwonen in de koopwoning van de partner met een vergunning volgens de Leegstandwet. Bij werk elders is de eerste huurperiode maximaal 3 jaar en daarna telkens maximaal 1 jaar, zolang de klant elders werkt. Er is altijd een huurcontract voor bepaalde tijd en de huur wordt verpand.

Ja, sinds 2026. Heeft de klant een nieuwe woning gekocht met de bedoeling te verhuizen, dan mag de oude NHG-lening tijdelijk volledig aflossingsvrij. Voorwaarden: beide woningen zijn fiscaal eigen woning, en de aflossingsvrije periode duurt maximaal het lopende kalenderjaar plus de drie jaren daarna.

De looptijd verlengen, een andere rente afspreken en een ander aflosschema afspreken. Aflossingsvrij maken mag alleen voor een bestaande eigenwoningschuld en tot 50% van de marktwaarde op dat moment. De omvang en looptijd van de borg veranderen daardoor niet, behalve bij aanpassing voor woningbehoud.

Ja, na overlijden van de enige of langstlevende klant, als de erfgenaam hoofdelijk aansprakelijk wordt, enige eigenaar is, er al woonde op het moment van overlijden en er blijft wonen. Meerdere erfgenamen kunnen samen voortzetten als ze allemaal gaan wonen en minimaal één er al woonde.

Bij de Woonlastenfaciliteit spreekt de geldverstrekker met een klant met betalingsproblemen een aflossings- of rentepauze af en bepaalt zelf de duur en de terugbetaling. NHG betaalt niet mee aan de woonlasten, maar staat aanvullend borg voor de achterstand die door de pauze ontstaat, tot maximaal 9% van de oorspronkelijke hoofdsom. De klant betaalt naar draagkracht door en de geldverstrekker meldt de faciliteit binnen 30 dagen bij NHG. Het doel is gedwongen verkoop te voorkomen.

De tools zijn:

• de lening aanpassen: aflossingsvrij in box 1 of box 3 (tot 50% van de marktwaarde) en looptijd verlengen
• de borgstelling aanpassen na zo een aanpassing
• verhogen om schulden te consolideren
• de Woonlastenfaciliteit
• een budgetcoach of jobcoach op kosten van NHG

Voorwaarde is een (dreigende) achterstand door een life-event of problematische uitgaven, meewerken van de klant en duurzaam herstel.

Maximaal 35% van de openstaande hoofdsom, na aftrek van een gekoppeld opbouwproduct. Niet voor schulden uit fraude, een misdrijf of een onderneming. De aanvullende lening wordt annuïtair of lineair afgelost in zo kort mogelijke tijd, maximaal 30 jaar, zonder borgtochtprovisie. Dit is alleen een woningbehoud-tool, geen aankoopmogelijkheid.

Verplicht bij (dreigende) verkoop met verlies voor de kwijtschelding, voordat je de lening aanpast of schulden consolideert als woningbehoud-tool, en om daarna de betaalbaarheid vast te stellen. Je mag ze gebruiken om na een life-event of voor de Woonlastenfaciliteit de draagkracht te bepalen. Voor een nieuwe lening gelden de acceptatienormen.

Is de resterende rentevaste periode 3 jaar of langer, dan de rente die de klant nu betaalt. Is die korter, dan de rente die de geldverstrekker rekent voor nieuwe NHG-leningen met 3 jaar vast (of de eerstvolgende periode die hij aanbiedt). Betaalt de klant nu een hogere rente, dan geldt die hogere rente.

Past de last op werkelijke lasten niet, dan trek je vermogen en de waarde van een opbouwproduct af van de hoofdsom. Vermogen is spaargeld, beleggingen en onroerend goed behalve de eigen woning, min 1,7% van de laatst bekende WOZ-waarde van de eigen woning en min 3.550 euro per aanvrager. Het is een rekenstap; de klant hoeft niet echt af te lossen.

Bijlage 5 bij het Document werkprocessen: een eigen tabel met financieringslastpercentages voor de beheercriteria, los van de Trhk. Er zijn tabellen voor zes huishoudtypen (paar of alleenstaande, met werk, zonder werk of met AOW) en voor box 1 en box 3. Je kiest de rij op toetsinkomen per 1.000 euro en de kolom op toetsrente in twaalf klassen.

Voor box 1 is dat 17,4% bij een toetsrente tot en met 1,500%, 21,6% bij 3,001 tot 3,500% en 28,1% vanaf 6,501%. Bij 21,6% mag het paar 10.800 euro per jaar, dus 900 euro per maand, aan woonlasten hebben, vóór aftrek van overige verplichtingen. Voor een box 3-leningdeel geldt bij 3,001 tot 3,500% een percentage van 16,9%.

NHG hanteert aparte tabellen voor huishoudens zonder werk, met duidelijk lagere percentages. Een paar zonder werk met 40.000 euro toetsinkomen krijgt bij een toetsrente van 3,001 tot 3,500% 15,6%, een paar met werk bij hetzelfde inkomen en dezelfde rente 21,6%. Kies daarom zorgvuldig het juiste huishoudtype en leg dat vast.

Bij een laag inkomen met kinderen is een huishouden extra kwetsbaar. Heeft het huishouden 2 kinderen en een toetsinkomen tot 25.000 euro, of 3 of meer kinderen en een toetsinkomen tot 30.000 euro, dan beoordeelt de geldverstrekker apart of er naast de woonlasten genoeg overblijft voor de basisuitgaven. De handleiding Beheertoets vraagt naar kinderen tot 21 jaar.

Je vult algemene gegevens in (toetsdatum, kenmerk, gezinssamenstelling, kinderen), dan de geldnemer (inkomens opgeteld, vermogen optioneel, verplichtingen tegen werkelijke last) en de lening (huidige hoofdsom, afkoopwaarde, nieuwe leningdelen). De som van de nieuwe leningdelen moet gelijk zijn aan de netto lening: hoofdsom min afkoopwaarde min vermogen. Het resultaat zet de toegestane maandlast af tegen de toetslast.

Kijk welke woningbehoud-tools passen, zoals aflossingsvrij maken, looptijd verlengen of de Woonlastenfaciliteit. Past de standaard niet bij de situatie, dan kan de geldverstrekker NHG om een uitzondering op de beheercriteria vragen, goed onderbouwd. NHG denkt ook mee via 030 55 00 520.

Vóór verkoop de marktwaarde vrij van huur en gebruik vaststellen met een taxatierapport en streven naar een zo hoog mogelijke, marktconforme prijs. Ligt het eindbod onder 95% van de marktwaarde, dan moet onderbouwd worden waarom het acceptabel is. Houdt de geldverstrekker zich hier niet aan, dan kan NHG het verschil tussen 95% van de marktwaarde en het bod aftrekken.

De Checklist dossier (bijlage 1) noemt stukken over eigendom, inkomen, verplichtingen en kredietwaardigheid, de lening, oversluiten, identiteit, restschuldfinanciering en beheersituaties. Veel gegevens kunnen ook als brondata via een consumentendataleverancier komen (bijlage 2). De geldverstrekker houdt het dossier digitaal bij en geeft het op verzoek aan NHG.

Brondata zijn gegevens die rechtstreeks uit de bron komen via een consumentendataleverancier, zoals mijnoverheid.nl, mijnuwv.nl en mijnpensioenoverzicht.nl; PSD2-data mag ook. Documenten uit de Checklist dossier mag je door brondata vervangen. De geldverstrekker bepaalt welke brondata hij accepteert en blijft verantwoordelijk voor de kwaliteit.

Vooral woningen van vóór ongeveer 1970 op houten palen in gebieden met slappe grond, zoals veen-, klei-, rivier- en kustgebieden. Zakt de grondwaterstand onder de paalkoppen, dan kan het hout gaan rotten (droogstand en paalrot). Ook woningen met een ondiepe fundering zijn gevoelig voor bodemdaling en krimp bij droogte. Het KCAF schat dat ongeveer een half miljoen woningen funderingsproblemen heeft of kan krijgen. Zie k140.

Het KCAF gebruikt een landelijke indeling: A geen risico, B licht risico, C verhoogd risico of onzekerheid, D hoog risico (verder onderzoek aanbevolen) en E vastgesteld funderingsprobleem. Bij de score staat ook hoe betrouwbaar de onderliggende data zijn: indicatief, afgeleid of vastgesteld.

Ja. Sinds 1 april 2026 geldt een nieuw model taxatierapport woonruimte met concretere informatie over funderingsrisico. De woning krijgt een risicoklasse A tot en met E op basis van KCAF-gegevens. Het funderingsrisicorapport wordt binnen het taxatieproces toegevoegd en via het NWWI gevalideerd. De taxateur moet de uitkomst wegen en toelichten.

De taxateur kan dan aanvullend funderingsonderzoek nodig vinden. Dat geeft duidelijkheid over de staat van de fundering, de mogelijke herstelkosten en wanneer herstel nodig is. Een bouwkundige keuring kan worden vervangen door (beperkt) aanvullend funderingsonderzoek, tenzij de taxateur nadrukkelijk ook een keuring adviseert; dan zijn beide nodig. Vanaf 1 januari 2027 is verkennend funderingsonderzoek bij NHG verplicht bij klasse D of E.

Vanaf 1 januari 2027: bij klasse A, B of C of zonder funderingsbeoordeling hoeft het risico niet te worden meegewogen. Bij D of E is verkennend funderingsonderzoek verplicht. Blijkt daaruit een hoog risico, dan tellen de indicatieve herstelkosten mee in de financieringslast: je rekent de last als annuïteit over maximaal 30 jaar tegen de AFM-toetsrente en trekt die af van de maximale financieringslast. Heeft de klant meer dan € 25.000 eigen middelen voor toekomstig herstel, dan mag het bedrag boven € 25.000 van de herstelkosten af. Controleer de definitieve V&N 2027.

De V&N 2026-1 hebben nog geen aparte funderingsparagraaf. Is de staat van de woning niet goed, dan kan NHG alleen als er afspraken zijn over direct herstel en je hebt beoordeeld dat de klant dat kan betalen (C.5.2). Een bouwkundig rapport is nodig als de taxateur meer onderzoek nodig vindt, de staat slecht is, of het direct nodige herstel gemiddeld meer dan 10% van de marktwaarde kost (C.5.2.1). Het rapport is maximaal 12 maanden oud (C.5.2.2).

Leent de klant voor herstel dat direct nodig is, dan gaan die kosten in een bouwdepot. Bij NHG is een bouwdepot verplicht voor alle geleende kosten van aanpassingen aan de woning, en gaan eigen middelen eerst op (V&N 2026, C.6.5). Is herstel niet direct nodig, dan beoordeelt de geldverstrekker of de klant de kosten later kan dragen en is een bouwdepot niet vereist.

In de regel niet. Paalrot, droogstand en bodemdaling zijn geleidelijke processen en vallen buiten de opstalpolis. Het KCAF stelt dat funderingsrisico's niet te verzekeren zijn. Leg dat expliciet uit aan de klant. Na herstel moet de klant de verzekeraar informeren om onderverzekering te voorkomen.

De adviseur heeft relevante kennis over de kans op funderingsschade in de omgeving. Bij concrete signalen of algemeen bekende risico's in die omgeving betrekt hij de financiering van herstel in het advies, voor zover dat redelijkerwijs kan. Lukt dat niet, dan maakt hij de klant op zijn minst bewust van het financiële risico. De AFM geeft een voorbeeld waarin de adviseur dit al in de oriëntatiefase bespreekt en aanraadt de fundering vóór aankoop te laten beoordelen.

Dat je het risico hebt besproken, wanneer en op basis van welke bron (met datum). Je advies over onderzoek vóór aankoop en wat de klant daarmee deed. Dat funderingsschade in de regel niet verzekerd is. Hoe je mogelijke herstelkosten in de betaalbaarheid hebt meegenomen. En bij afwijken van je advies: de afweging en de keuze van de klant.

Funderingscijfer.nl geeft een indicatief cijfer op een schaal van 2 tot 8. De startwaarde hangt af van het bouwjaar, met correcties voor grondsoort, maaiveldhoogte (NAP), ligging in een RVO-aandachtsgebied voor funderingsproblematiek en de laagste grondwaterstand (GLG). Het is een eigen indicator, niet de KCAF-klasse A tot en met E, en vervangt geen funderingsonderzoek.

Het Funderingslabel was een testwebsite van het KCAF uit 2020 die per adres een indicatief funderingsrisico liet zien. De testfase is vroegtijdig beëindigd omdat de belangstelling veel groter was dan verwacht. Het KCAF benadrukte toen dat het geen verplicht label in het taxatierapport was. Tegenwoordig werkt het KCAF met het funderingsrisicorapport op basis van FunderMaps, dat sinds april 2026 in het taxatierapport terugkomt.

In de funderingsviewer met indicatieve aandachtsgebieden (RVO/KCAF, ook via PDOK). Die toont per gebied hoeveel woningen van vóór 1970 op minder draagkrachtige grond staan. Het is een gebiedsindicatie, geen oordeel over één woning. Voor een adres geven het KCAF-funderingsrisicorapport, het taxatierapport en indicatoren als Funderingscijfer meer richting.

Ja. Het fonds is landelijk beschikbaar voor particuliere eigenaren met funderingsproblemen die geen marktconforme financiering kunnen krijgen. De aanvraag loopt rechtstreeks via het fonds (uitvoering SVn), zonder tussenkomst van de gemeente. In 2026 is er € 20 miljoen extra in het fonds gestort voor eigenaren met onvoldoende inkomen.

De lening van het Fonds Duurzaam Funderingsherstel, afgestemd op de financiële draagkracht van de eigenaar, met een looptijd van 30 jaar. Ook bijkomende kosten zoals financieel advies en herstel van schade aan vloeren en muren kunnen mee. Voorwaarden zijn onder meer dat de eigenaar bij een bank geen lening krijgt omdat het inkomen te laag is. Rente en actuele voorwaarden staan op de site van het fonds.

Bij lokale en regionale funderingsloketten en informatiepunten en bij het Nationaal Funderingsloket. Daar kan de eigenaar terecht voor advies over onderzoek, herstel en kosten. Dit is onderdeel van de Nationale Aanpak Funderingen van het kabinet.

Woningcijfer is een gebouw- en omgevingsscore uit openbare registers (onder meer BAG, Kadaster, WOZ-waardeloket, EP-Online, CBS en bodem- en hoogtedata), met een Klimaatcijfer. PandWise zet de gegevens uit een woningadvertentie naast BAG, BRK, CBS en WOZ en toont waar die afwijken, met een indicatie op basis van buurt-WOZ per m². Beide geven indicaties voor oriëntatie en gesprek; het zijn geen taxaties.

Een modelwaarde is een statistische schatting zonder tussenkomst van een taxateur. Bij een desktoptaxatie (NHG: hybride taxatie) beoordeelt en keurt een taxateur de modelwaarde goed, zonder bezichtiging. Bij een volledige (fysieke) taxatie bezoekt een onafhankelijke taxateur de woning en wordt het rapport gevalideerd door een geaccepteerd validatie-instituut.

Nee. Voor NHG is een volledig gevalideerd taxatierapport of een goedgekeurde hybride taxatie verplicht. Een losse modelmatige waardebepaling of een WOZ-beschikking is niet voldoende.

Een fysieke taxatie is verplicht als de klant meer dan 90% van de marktwaarde wil lenen, als je de waarde na kwaliteitsverbetering of energiebesparende voorzieningen nodig hebt, bij afkoop van de erfpachtcanon of het verkrijgen van volle eigendom, bij dreigende restschuld na gedwongen verkoop en bij aankoop op een veiling. De hybride taxatie moet een door NHG toegestaan product zijn en mag maximaal 6 maanden oud zijn.

Dat bepaalt de geldverstrekker. Sommige accepteren voor een herberekening van de risico- of renteklasse een taxatierapport, andere ook een desktoptaxatie of een door hen aangewezen modelwaarde. Een eigen indicatie van de klant (WOZ, waardechecker, Woningcijfer of PandWise) volstaat in de regel niet. Controleer de voorwaarden via de acceptatiewijzer.

Een fysiek taxatierapport mag maximaal 6 maanden oud zijn, gerekend vanaf de waardepeildatum. Een hybride taxatie mag ook maximaal 6 maanden oud zijn. Een bouwkundig rapport mag maximaal 12 maanden oud zijn.

Een gratis rapport per adres (duurzaamheidsprofiel.nl, beheerd door Blinqx) dat op basis van het (voorlopige) energielabel laat zien hoe de woning scoort op energieverbruik, welke maatregelen mogelijk zijn en hoe die groen te financieren zijn. Handig als gespreksstarter; het is geen geregistreerd energielabel en geen maatwerkadvies.

Het geregistreerde, geldige energielabel (EP-Online). Een indicatie uit een duurzaamheidsprofiel of woningapp telt niet. Zonder geldig label is er bij aankoop geen extra leenruimte op basis van het label, en geldt voor energiebesparende voorzieningen het bedrag voor een onbekend label (2026: € 10.000). Zie k10 en leennormen-2026.html.

Vanaf 1 januari 2027 is het uitgangspunt dat de lening met NHG minimaal € 20.000 voor energiebesparende maatregelen bevat bij aankoop van een woning met label E, F of G (geen appartementsrecht). De klant kiest tussen een energiebespaarbudget of concrete voorzieningen. Past het niet binnen de LTI- en LTV-grenzen, dan geldt een lager bedrag. De klant is niet verplicht het budget te besteden of een bepaald label te halen.

Nee. De AFM verwacht dat je verduurzaming bespreekt (zeker bij label E, F of G), uitlegt wat het label betekent voor de leenruimte en de productkeuze, en naar de wensen van de klant vraagt. Je hoeft geen expert in maatregelen te zijn en mag verwijzen naar een energieadviseur. Leg de wens van de klant en je overwegingen vast.

Kaarten over wateroverlast, droogte, hitte en overstroming per gemeente en regio, met kaartverhalen en klimaatscenario's op basis van KNMI'23. De overstromingsinformatie is in 2025 uitgebreid. Het is een gebiedsbeeld voor bewustwording, geen oordeel over één woning.

Wateroverlast door extreme neerslag, overstromende beken en het bezwijken van secundaire keringen is bij vrijwel alle verzekeraars gedekt. Schade doordat een primaire waterkering (zee, grote rivieren, grote binnenwateren) overloopt of bezwijkt, is in de regel niet verzekerd. Het kabinet besloot in juni 2024 geen publiek-private verzekering hiervoor in te voeren.

Benoem ze als onderdeel van de woningcheck, vooral bij laaggelegen, buitendijkse of oude woningen op slappe grond. Laat de klant de Klimaateffectatlas of een overzicht als het Klimaatcijfer raadplegen, leg uit wat wel en niet verzekerd is en wijs op een buffer voor onverzekerde schade. Doe geen uitspraken over toekomstige waardedaling. Leg vast wat je hebt besproken.

Bij oplevering van een nieuwe woning, bij verkoop of nieuwe verhuur van een bestaande woning en bij verkoop en verhuur van een recreatiewoning. Sinds 29 mei 2026 ook bij verkoop en verhuur van een monument. Een label is 10 jaar geldig. Zonder geldig label kan de eigenaar een boete krijgen.

Nee. Sinds 1 januari 2023 moeten kantoorgebouwen minimaal label C hebben; gemeenten en omgevingsdiensten handhaven. Voor eigen woningen geldt geen plicht om een bepaald label te halen. Label A in 2030 voor kantoren is een ambitie, geen wettelijke plicht. Relevant bij ondernemers met een kantoorpand.

Nee. De herziene Europese richtlijn (EPBD IV) wordt in 2026 en 2027 in tranches ingevoerd; de eerste geldt sinds 29 mei 2026. Het doel is een emissievrije gebouwde omgeving in 2050, maar voor bestaande woningen komen er geen verplichtingen voor eigenaren. Het Rijk stimuleert met informatie en subsidies. Wel komt er een nieuwe labelindeling van A tot en met G.

Overheidsbeperkingen zoals een registratie van bodemverontreiniging staan in de BRK-PB op grond van de Wkpb. Je ziet ze in de Kadaster-eigendomsinformatie (de notaris vraagt die ook op). Gemeenten en provincies hebben daarnaast eigen bodeminformatie. Bij NHG telt sanering alleen als kwaliteitsverbetering als het taxatierapport aangeeft dat die nodig is om de woning bewoonbaar te maken.

Nee, in de voorgestelde vorm niet: de Eerste Kamer stemde tegen het wetsvoorstel. Asbest kan voorkomen in materialen van vóór 1994. Vervanging van oude asbestdaken blijft verstandig en gemeenten kunnen eigen regels hebben. Een asbestinventarisatie vóór aankoop helpt, zeker als de klant wil verbouwen.

Traditionele erfpacht van een overheidsinstantie is toegestaan. Bij een erfpachtovereenkomst van vóór 1 januari 1992 moet de erfpacht nog minstens de helft van de looptijd van de lening doorlopen, tenzij onvoorwaardelijke verlenging is afgesproken. Andere constructies en koperssteun moeten op de NHG-lijst staan. Zie k90 en erfpacht.html.

Voor indicatie en gesprek: Funderingscijfer, Woningcijfer, PandWise, Duurzaamheidsprofiel, Klimaateffectatlas en het WOZ-waardeloket. Als formele basis voor de financiering: een gevalideerd taxatierapport of toegestane hybride taxatie, eventueel bouwkundig rapport en funderingsonderzoek, Kadaster-eigendomsinformatie en het geregistreerde energielabel. Voor acceptatie: de voorwaarden van de geldverstrekker en de NHG V&N. Zie de checklist in k147.

Bij klasse D of E in het taxatierapport of als de taxateur het adviseert, en verder bij duidelijke signalen (scheuren, scheefstand, bekende problemen in het blok) of een hoge indicatie in een risicogebied. Plan het vóór het verlopen van het financieringsvoorbehoud, zodat de klant nog kan afzien van de koop. Het onderzoek zelf doet een gespecialiseerd bureau.

Volgens de NHG Voorwaarden & Normen 2026 kan dat bij tijdelijk twee woningen: de lening op de oude woning mag volledig aflossingsvrij worden, als beide woningen met NHG als hoofdverblijf zijn gefinancierd en de aflossingsvrije periode niet langer duurt dan het lopende kalenderjaar plus drie jaar. Check de precieze voorwaarden in de V&N.

Wie 80% of meer van een voltijdbaan in loondienst werkt, geldt als voltijdwerknemer. Het ondernemersinkomen telt dan mee tot maximaal 30% van het voltijdse loondienstinkomen, en het totale toetsinkomen is nooit hoger dan 130% daarvan. Sinds 1 maart 2025 moeten bij een IKV-aanvraag ook de geregistreerde inkomensverklaring van de Belastingdienst en het UWV-verzekeringsbericht worden aangeleverd.

In de V&N 2026 is het begrip woning verduidelijkt: ook bijvoorbeeld een tiny house of een woonboot kan eronder vallen, mits aan de overige NHG-eisen is voldaan. Er geldt sinds 2026 één kostengrens; aparte grenzen voor woonwagens en standplaatsen zijn vervallen.

Nee, funderingsschade door verzakking is meestal niet gedekt door de opstalverzekering. De AFM waarschuwde in februari 2025 dat eigenaren het funderingsrisico sterk onderschatten: ruim een kwart denkt dat de verzekeraar betaalt. Bespreek het risico bij woningen in risicogebieden en leg vast wat is besproken.

Sinds 2 juni 2025 kunnen kopers tot 35 jaar van een nieuwbouwwoning korting krijgen via het Nationaal Fonds Betaalbare Koopwoningen, binnen inkomens- en woningwaardegrenzen. De korting is minimaal 10% van de woningwaarde en maximaal 70.000 euro. Bij verkoop betaalt de koper de korting terug en deelt hij in de waardestijging. Controleer de actuele grenzen bij het NFBK.

Fiscaal en huurrechtelijk kan het, maar veel geldverstrekkers staan het niet zonder toestemming toe. Op 6 juli 2026 is een wetsvoorstel ingediend voor een apart tijdelijk huurcontract voor hospitaverhuur van maximaal vijf jaar met een langere proeftijd. Check vooraf de voorwaarden van de geldverstrekker en leg toestemming vast.

Ja, sinds 5 mei 2026 staat de warmtebatterij op de lijst van maatregelen van de Energiebespaarlening van het Warmtefonds. Daarnaast liepen vanaf 17 juli 2026 consultaties over wijzigingen in de ISDE en SVVE, met voor sommige maatregelen een lagere subsidie. Controleer actuele voorwaarden bij het Warmtefonds en RVO.

Steeds meer geldverstrekkers werken met tarieven of kortingen per energielabel. Volgens de vakpers kan bij sommige partijen de rente voor de rest van de rentevaste periode omlaag als de klant een beter label laat registreren. Vraag naar het huidige en het verwachte label en controleer de voorwaarden bij de eigen geldverstrekker. Noem geen kortingen als vaststaand.

Volgens de Voorwaarden en Normen 2027 van NHG onder meer: regels voor funderingsrisico (funderingsonderzoek verplicht bij risicoklasse D of E), bij aankoop van een woning met label E, F of G als uitgangspunt minimaal € 20.000 energiebespaarbudget in de lening, een extra toets in beheersituaties voor huishoudens met vier of meer kinderen, Wajong alleen als inkomen als die duurzaam is, en de arbeidsmarktscan voor uitzendkrachten. Zie k201.

Nee. Het is vanaf 2027 het uitgangspunt bij een woning met label E, F of G (geen appartementsrecht), maar de klant houdt keuzevrijheid. Er is geen plicht om het budget op te nemen of uit te geven, en ook geen plicht om binnen een bepaalde tijd een label te halen. Leg de keuze van de klant vast.

Volgens NHG is de datum van het bindend aanbod bepalend. Een bindend aanbod op of na 1 januari 2027 valt onder de V&N en de NHG-grens van 2027. Toets dossiers die rond de jaarwisseling lopen dus op beide regimes. De NHG-grens 2027 was op 3 oktober 2026 nog niet bekend.

Vraag vroeg om herkomstbewijs en overleg vooraf met de notaris welke stukken nodig zijn. Volgens DFO Signalen (week 39 2026) wijst de NVHP erop dat de notaris een eigen onderzoeksplicht heeft en ook na goedkeuring door de geldverstrekker bewijs kan vragen. Dat kan het passeren vertragen.