Pensioen (deel 2 van 2)

Voor scheidingen vanaf de inwerkingtreding van de Wet pensioenverdeling bij scheiding geldt in principe conversie. De ex-partner krijgt dan een eigen recht op het verdeelde ouderdomspensioen. Partners kunnen afwijkende afspraken maken. Voor oudere scheidingen blijft de vorige wet van toepassing.

De scheiding moet binnen twee jaar bij de pensioenuitvoerder worden gemeld. Gebeurt dat niet, dan voert de uitvoerder de verdeling niet zelf uit. De ex-partner moet dan zijn recht via de andere partner proberen te halen. Wijs de klant op deze termijn en leg dat vast.

Bij verevening loopt de uitkering aan de ex-partner via het pensioen van de deelnemer. Overlijdt de deelnemer, dan stopt die vereveningsuitkering. De ex-partner kan dan wel recht hebben op bijzonder partnerpensioen. Controleer welk recht de ex-partner heeft.

Bij verevening gaat het deel van de ex-partner na diens overlijden in de regel terug naar de deelnemer. Bij conversie is dat anders, omdat de ex-partner een eigen recht heeft. Dit verschil kan grote gevolgen hebben voor het inkomen van de deelnemer. Leg uit welk systeem voor de klant geldt.

Alleen het pensioen dat is opgebouwd tijdens het huwelijk of geregistreerd partnerschap wordt verdeeld. Pensioen van voor of na die periode valt erbuiten. De uitvoerder stelt het te verdelen deel vast op basis van de gegevens. Controleer de periode op het overzicht van de uitvoerder.

De wettelijke pensioenverdeling geldt voor huwelijk en geregistreerd partnerschap. Voor ongehuwd samenwonenden geldt die niet automatisch. Een samenlevingscontract kan wel afspraken bevatten. Controleer de afspraken en verwijs bij twijfel naar een jurist.

Lijfrenteproducten vallen in de regel niet onder de wettelijke pensioenverdeling. Ze worden verdeeld volgens het huwelijksvermogensrecht of de huwelijkse voorwaarden. Bij verdeling gelden fiscale regels om niet-toegestane handelingen te voorkomen. Laat de verdeling fiscaal zorgvuldig uitvoeren.

Nee, de AOW is een persoonlijke volksverzekering en wordt niet verdeeld. Wel verandert de AOW-norm na de scheiding. De klant krijgt vanaf de AOW-leeftijd de uitkering voor alleenstaanden, tenzij hij weer samenwoont. Verwerk dat in de berekening na scheiding.

Na verdeling heeft de deelnemer minder pensioen en de ex-partner meer. Dat beïnvloedt de betaalbaarheid na pensionering voor beide. Bij een overname van de woning moet je met het pensioen na verdeling rekenen. Controleer de voorwaarden van de geldverstrekker voor inkomen bij een scheidingssituatie.

Ja, partners kunnen in huwelijkse voorwaarden of een convenant afwijkende afspraken maken. Dat kan uitsluiting van verdeling of een ander percentage betreffen. Zulke afspraken hebben grote gevolgen voor beide partijen. Verwijs naar een jurist of mediator en leg vast dat de klant is geïnformeerd.

Bijzonder partnerpensioen is het partnerpensioen dat de ex-partner houdt na de scheiding. Het gaat om het partnerpensioen dat tijdens het huwelijk is opgebouwd. Bij risicobasis kan het recht beperkt zijn. Controleer het reglement en het overzicht van de uitvoerder.

Het bijzonder partnerpensioen voor de ex-partner gaat af van het partnerpensioen. Een nieuwe partner krijgt daardoor minder dan op het overzicht lijkt. Dit is een veelgemaakte fout bij een nabestaandenanalyse. Vraag het actuele partnerpensioen na scheiding op bij de uitvoerder.

Ex-partners kunnen afspreken dat het bijzonder partnerpensioen vervalt. Dat moet wel correct worden vastgelegd en aan de uitvoerder worden doorgegeven. Dan kan het partnerpensioen ten goede komen aan een nieuwe partner. Controleer de procedure en eventuele voorwaarden bij de uitvoerder.

Ook pensioen in eigen beheer of een oudedagsverplichting kan bij scheiding verdeeld moeten worden. De uitvoering ligt dan bij de BV en dat geeft vaak extra complexiteit. Waardering en uitvoering vragen specialistische kennis. Verwijs naar een gespecialiseerde fiscalist of jurist.

Adviseurs nemen soms het volle bedrag van het overzicht op, terwijl een deel aan de ex-partner toekomt. Bij verevening is dat niet altijd zichtbaar op het overzicht. Vraag daarom altijd naar eerdere huwelijken en scheidingen. Leg de gegevens van de verdeling vast in het dossier.

Ook een al ingegaan pensioen kan worden verdeeld als het tijdens het huwelijk is opgebouwd. De uitvoerder past dan de lopende uitkering aan. De gevolgen voor het netto inkomen kunnen direct groot zijn. Bereken de nieuwe situatie voor beide ex-partners.

De Nederlandse wetgeving geldt niet automatisch voor buitenlandse pensioenen. De verdeling kan volgen uit buitenlands recht of afspraken tussen partijen. Dat vraagt specialistische kennis. Verwijs naar een jurist en leg de afspraken vast.

Ja, na een scheiding verandert de nabestaandensituatie sterk. Een ex-partner kan nog recht hebben op bijzonder partnerpensioen of een ORV-uitkering. Kinderen hebben mogelijk recht op wezenpensioen. Controleer ook de begunstiging van verzekeringen en pas die zo nodig aan.

De uitvoerder voert afwijkende afspraken in de regel uit als ze tijdig en volledig worden gemeld. Daarvoor gebruikt de uitvoerder een eigen formulier en kan hij om het convenant vragen. Afspraken die niet in het systeem van de uitvoerder passen, moeten de ex-partners onderling nakomen. Controleer vooraf bij de uitvoerder wat uitvoerbaar is.

Partneralimentatie verandert het besteedbare inkomen van beide ex-partners. De alimentatie kan eindigen voor of na de pensioendatum. Neem de looptijd en de hoogte mee in de inkomensplanning. Bij een hypotheekaanvraag gelden eigen regels voor alimentatie.

Conversie is niet in alle situaties mogelijk of toegestaan. Bijvoorbeeld bij pensioenen van buitenlandse uitvoerders of bijzondere constructies. Partners kunnen ook zelf een andere afspraak maken. Vraag de uitvoerder of conversie mogelijk is.

Noteer de datum van inschrijving van de scheiding in het dossier. Wijs de klant op de meldtermijn en het meldformulier. Vraag later na of de melding is gedaan en of de uitvoerder heeft bevestigd. Leg die bevestiging vast.

Leg minimaal vast:

• de datum van huwelijk en scheiding;
• het systeem van verdeling dat geldt;
• de afspraken uit het convenant;
• de bevestiging van de uitvoerder.

Zo kan later worden nagegaan waarop je advies rustte.

Bedenk eerst voor wie je optreedt: een van beide partners of beiden. Bij tegengestelde belangen moet je dat helder maken. Een advies aan een partner kan de andere benadelen. Leg je rol en de reikwijdte van het advies vast.

Het wezenpensioen is een recht van de kinderen, niet van de ex-partner. Het wordt uitgekeerd aan of ten behoeve van de kinderen. De scheiding verandert het recht van de kinderen in de regel niet. Controleer de regels van de uitvoerder over de uitbetaling.

Bij onbetaald verlof kan de pensioenopbouw stoppen of tijdelijk worden voortgezet. Ook de risicodekking voor het partnerpensioen kan per regeling anders zijn. Soms loopt de dekking alleen door als de deelnemer premie blijft betalen. Controleer het reglement voordat de klant met verlof gaat.

Nee, het nabestaandenpensioen is een eigen recht van de nabestaande. Het valt niet in de nalatenschap van de overledene. Het telt dus niet mee bij de verdeling tussen erfgenamen. Wel is het inkomen belast in box 1 bij de ontvanger.

Nee, nabestaandenpensioen wordt in de regel niet verrekend met de Anw-uitkering. Inkomen uit arbeid en sommige uitkeringen worden wel verrekend. Daardoor is nabestaandenpensioen vaak een belangrijke aanvulling. Controleer de actuele regels van de SVB.

Een Anw-uitkering stopt bij hertrouwen of samenwonen. Ook bij het bereiken van de AOW-leeftijd stopt de uitkering. Een nabestaandenpensioen van de werkgever kan andere regels hebben. Controleer per regeling wat er gebeurt bij een nieuwe partner.

Voor de pensioendatum is het partnerpensioen vaak op risicobasis tijdens het dienstverband. Na de pensioendatum gaat het om het partnerpensioen dat is opgebouwd of bij de ingang is vastgelegd. Een klant kan na pensionering minder dekking hebben dan ervoor. Controleer beide fases in de nabestaandenanalyse.

Zet het gewenste netto inkomen voor de nabestaande tegenover de verwachte inkomsten. Denk aan nabestaandenpensioen, Anw, eigen inkomen en uitkeringen uit verzekeringen. Het verschil is het tekort per jaar. Bereken het tekort per periode, bijvoorbeeld tot de AOW-leeftijd en daarna.

Bij risicobasis vervalt de dekking vaak na uitdiensttreding of na een korte uitloopperiode. Voor WW-gerechtigden kan een voortzetting gelden. Daardoor kan er tijdelijk geen of minder dekking zijn. Bespreek dit bij een baanwissel en controleer het reglement.

Sommige uitvoerders bieden een vrijwillige voortzetting van het risico tegen premie. Ook kan een ORV het gat opvangen. Vergelijk de kosten en de dekking. Controleer de voorwaarden en termijnen bij de uitvoerder of verzekeraar.

De kosten van kinderen lopen vaak door tot na het achttiende jaar. Een wezenpensioen kan bij studie langer doorlopen, afhankelijk van de regeling. De Anw-uitkering voor de verzorgende ouder is daarentegen gekoppeld aan de leeftijd van het jongste kind. Breng de periode na het achttiende jaar apart in beeld.

Nabestaandenpensioen geeft een periodiek inkomen, een ORV een eenmalig bedrag. Een ORV kan de hypotheek direct verlagen. Nabestaandenpensioen helpt bij doorlopende lasten. Kijk naar de looptijd en de zekerheid van beide en leg de afweging vast in het dossier.

Het recht op Anw hangt af van de situatie op het moment van overlijden. Een ex-partner heeft in de regel geen recht op Anw. Er gelden specifieke voorwaarden, zoals de zorg voor een jong kind of arbeidsongeschiktheid. Verwijs naar de SVB voor een individuele beoordeling.

Een zzp-er heeft vaak geen nabestaandenpensioen via een werkgever. De nabestaanden zijn dan afhankelijk van Anw, vermogen en eigen verzekeringen. Een ORV of nabestaandenlijfrente kan een rol spelen. Bespreek dit risico expliciet met de klant.

Adviseurs tellen soms het te bereiken partnerpensioen op, terwijl alleen het risicodeel geldt zolang de klant in dienst is. Ook bijzonder partnerpensioen voor een ex wordt vaak vergeten. Daardoor lijkt de nabestaande beter verzorgd dan in werkelijkheid. Controleer per regeling wat er bij overlijden vandaag wordt uitgekeerd.

Herzie de situatie bij elke belangrijke gebeurtenis. Denk aan samenwonen, trouwen, kinderen, scheiding, baanwissel of een nieuwe hypotheek. Ook een overstap naar een nieuwe pensioenregeling kan de dekking veranderen. Leg in het dossier vast wanneer de laatste beoordeling plaatsvond.

In veel gevallen moet het overlijden aan de uitvoerder worden gemeld. Soms gebeurt dat automatisch via de basisregistratie, maar niet altijd. Bij ongehuwd samenwonenden zijn vaak extra stukken nodig, zoals het samenlevingscontract. Help de nabestaande met een lijst van uitvoerders en benodigde documenten.

De Anw-uitkering stopt bij de AOW-leeftijd van de nabestaande. Daarvoor in de plaats komt de AOW voor alleenstaanden, tenzij er een nieuwe partner is. Een tijdelijk nabestaandenpensioen kan op hetzelfde moment eindigen. Breng deze overgang apart in beeld.

Sommige regelingen kennen naast een levenslang partnerpensioen een tijdelijke uitkering. Die loopt bijvoorbeeld tot de AOW-leeftijd van de nabestaande. Het doel is vaak het opvangen van het verschil tot de AOW. Controleer de looptijd en de voorwaarden in het reglement.

Sommige regelingen korten het partnerpensioen bij een groot leeftijdsverschil. Ook bij een huwelijk na de pensioendatum kan de dekking beperkt zijn. Lees het reglement daarop na. Bespreek het risico met beide partners en leg de bevindingen vast.

Niet altijd. Als de relatie na de pensioendatum is ontstaan, is er soms geen partnerpensioen verzekerd. Ook kan het partnerpensioen bij pensioeningang zijn uitgeruild. Controleer dit bij de uitvoerder voordat je ervan uitgaat in een analyse.

Noteer per scenario welke inkomsten de nabestaande krijgt en welke lasten doorlopen. Vermeld de bronnen, zoals overzichten en polissen. Beschrijf het tekort en de besproken oplossingen. Leg ook vast welke keuze de klant maakt en waarom.

Denk aan kosten van uitvaart, kinderopvang en extra hulp in huis. Ook vervalt soms een korting of toeslag. Het netto inkomen kan anders uitvallen door een andere belastingpositie. Neem deze posten mee in de berekening van het tekort.

Een klein partnerpensioen kan onder voorwaarden worden afgekocht. Bij grotere bedragen is afkoop meestal niet mogelijk. De afkoopgrens wordt jaarlijks vastgesteld. Controleer het actuele bedrag en de regels bij de uitvoerder.

Nabestaandenpensioen komt voort uit een werkgeversregeling. Een nabestaandenlijfrente is een individueel product waarmee een nabestaande een periodieke uitkering krijgt. De fiscale behandeling verschilt. Controleer de voorwaarden van het product en de fiscale regels.

De jaarruimte gaat uit van de premiegrondslag van het voorgaande jaar. Daarop worden de pensioenopbouw (factor A) en eventuele andere correcties in mindering gebracht. De percentages en grenzen veranderen per jaar. Gebruik de rekenhulp van de Belastingdienst met de actuele gegevens.

De factor A staat op het UPO of in een aparte opgave van de pensioenuitvoerder. Het gaat om de pensioenaangroei in het voorgaande jaar. Bij meerdere werkgevers moeten alle factoren A worden opgeteld. Vraag om alle opgaven voordat je de jaarruimte berekent.

De reserveringsruimte gaat over niet-benutte jaarruimte uit een aantal voorgaande jaren. Sinds de wetswijziging gaat het om maximaal tien jaren. De ruimte van het oudste jaar wordt het eerst gebruikt. Controleer de actuele regels en het maximum per jaar bij de Belastingdienst.

Premie is in principe aftrekbaar in het jaar van betaling. Dat geldt alleen als de klant jaarruimte of reserveringsruimte heeft. Het product moet voldoen aan de fiscale eisen. Bewaar de betaalbewijzen en de berekening van de ruimte in het dossier.

Bij een bancaire lijfrente gaat het om een geblokkeerde spaar- of beleggingsrekening. Bij een lijfrenteverzekering sluit de klant een verzekering bij een verzekeraar. Bij overlijden en in de uitkeringsfase kunnen de mogelijkheden verschillen. Vergelijk de voorwaarden en kosten van beide.

Nee, een fiscaal gefaciliteerde lijfrente valt niet in box 3. De premie is aftrekbaar en de uitkering is belast in box 1. Dit heet de omkeerregel. Daardoor kan het netto voordeel groot zijn bij een lager tarief na pensionering.

Een niet-toegestane handeling is bijvoorbeeld afkopen, vervreemden of belenen buiten de fiscale regels. De volledige waarde wordt dan belast in box 1. Daarnaast kan revisierente verschuldigd zijn. Leg de klant uit dat een lijfrente geblokkeerd vermogen is.

Verpanden of belenen van een lijfrente is in de regel een niet-toegestane handeling. Dat kan leiden tot belastingheffing over de hele waarde en revisierente. Gebruik lijfrente dus niet als zekerheid voor een hypotheek. Controleer bij twijfel de fiscale regels.

Een oudedagslijfrente moet binnen fiscale termijnen ingaan, rond de AOW-leeftijd. Er zijn grenzen aan hoe vroeg en hoe laat dat kan. Deze grenzen kunnen wijzigen. Controleer de actuele regels voordat je de klant adviseert.

Een tijdelijke oudedagslijfrente keert een vast aantal jaren uit in plaats van levenslang. Er gelden fiscale minimumlooptijden, afhankelijk van de ingangsdatum. Een tijdelijke uitkering kan het AOW-gat overbruggen of een hogere uitkering geven. Laat zien wat er na afloop van de looptijd overblijft.

Een levenslange uitkering beschermt tegen langlevenrisico. Een tijdelijke uitkering is hoger per jaar maar stopt na de looptijd. De keuze hangt af van andere inkomsten en de wensen van de klant. Leg de afweging en de gevolgen vast in het dossier.

Het opgebouwde kapitaal kan overgaan naar de nabestaanden of erfgenamen. Er gelden regels voor wie het kan voortzetten als lijfrente. Bij afkoop door erfgenamen gelden aparte fiscale regels. Controleer de begunstiging en de voorwaarden van het product.

Ja, overdracht naar een andere aanbieder is mogelijk zonder belastingheffing. Er gelden wel voorwaarden, bijvoorbeeld voor rechtstreekse overdracht. De aanbieder kan kosten rekenen. Vergelijk de voorwaarden en kosten en leg de motivering vast.

Het voordeel van lijfrente zit vaak in het verschil tussen het tarief bij aftrek en bij uitkering. Is het tarief later even hoog, dan is het voordeel kleiner. Ook de heffingskortingen en toeslagen spelen mee. Maak een indicatieve berekening en benoem de onzekerheid.

Jaarruimte is persoonlijk en geldt alleen voor de klant zelf. Elke partner moet zijn eigen ruimte berekenen. Inleg op naam van de andere partner levert geen aftrek op voor de inlegger. Bereken de ruimte dus voor beide partners afzonderlijk.

Voor een ondernemer telt de winst als basis voor de premiegrondslag. Een ondernemer heeft vaak geen werkgeverspensioen en dus meer ruimte. De berekening hangt af van de actuele percentages en grenzen. Gebruik de rekenhulp van de Belastingdienst.

Breng eerst in beeld wanneer het werkgeverspensioen en de AOW ingaan. Een lijfrente kan een periode met laag inkomen opvullen of het inkomen later aanvullen. Een slimme timing kan de belastingdruk over de jaren spreiden. Blijf binnen de fiscale termijnen en leg de gekozen opzet vast.

Bij staking van een onderneming kan een ondernemer een deel van de stakingswinst omzetten in een lijfrente. Daarvoor geldt een aparte aftrekruimte. De bedragen hangen af van leeftijd en actuele grenzen. Laat een fiscalist de berekening controleren.

De wet kent een fiscale faciliteit voor een lijfrente ten behoeve van een invalide (klein)kind. Ouders kunnen zo een uitkering voor het kind regelen. Er gelden voorwaarden aan de mate van invaliditeit en de premie. Laat een fiscalist de voorwaarden controleren.

Er bestaat een uitzondering voor opname bij ernstige arbeidsongeschiktheid. Dan kan de klant onder voorwaarden opnemen zonder revisierente. De opname is wel belast in box 1. Controleer de actuele voorwaarden en leg ze vast.

Lijfrentepremie verlaagt het verzamelinkomen. Daardoor kunnen toeslagen hoger uitvallen. Dat is een extra voordeel naast de belastingbesparing. Bereken het effect met de actuele gegevens van de Belastingdienst.

Een veelgemaakte fout is het rekenen met het verkeerde jaar of een onvolledige factor A. Ook wordt soms vergeten dat de jaarruimte jaarlijks wijzigt. Daardoor wordt meer ingelegd dan aftrekbaar is. Controleer de berekening met de rekenhulp en bewaar die in het dossier.

Het deel boven de jaarruimte en reserveringsruimte is niet aftrekbaar. Hoe dat deel bij uitkering fiscaal wordt behandeld, vraagt aandacht. Laat de klant de bewijzen van inleg bewaren en schakel bij twijfel een fiscalist in. Voorkom dit door de ruimte vooraf goed te berekenen.

Bereken eerst de jaarruimte van het lopende jaar. Daarna kan de klant niet-benutte ruimte uit eerdere jaren gebruiken. Het oudste jaar komt eerst aan de beurt. Bewaar het overzicht van eerder gebruikte ruimte bij de berekening.

Zonder jaarruimte of reserveringsruimte is lijfrente-inleg niet aftrekbaar. De klant kan dan sparen of beleggen in box 3. Ook extra aflossen op de hypotheek kan het pensioengat verkleinen. Leg de afweging tussen deze opties vast.

Bij een korte looptijd is er minder tijd om beleggingsverliezen in te halen. Een daling vlak voor de uitkering kan grote gevolgen hebben. Kies daarom een risicoprofiel dat past bij de horizon. Leg de keuze en de risicobereidheid vast.

De ingangsdatum van een lijfrente mag binnen de fiscale grenzen worden gekozen. Uitstel kan voordelig zijn als de klant nog ander inkomen heeft. Na het verstrijken van de uiterste termijn kan belastingheffing volgen. Controleer de termijnen in het product en de wet.

De jaarruimte wordt berekend met de premiegrondslag en de factor A van het voorgaande jaar. Een baanwissel in het lopende jaar werkt dus pas het jaar erna door. Wie een pensioenregeling krijgt, heeft daarna vaak minder jaarruimte. Bespreek dit met een klant die bij een baanwissel nog wil inleggen.

Leg minimaal vast:

• de berekening van jaarruimte en reserveringsruimte;
• het doel en de looptijd;
• het gekozen product en profiel;
• de risicobereidheid en de kosten.

Bewaar de bronnen bij het advies.

Een lijfrente kan bij emigratie blijven bestaan. Er kan wel een conserverende aanslag worden opgelegd. Ook de belasting op de uitkering hangt af van verdragen. Verwijs naar een fiscalist met kennis van internationale situaties.

Bij een spaarrekening ontvangt de klant rente zonder koersrisico. Bij een beleggingsrecht belegt de klant met kans op hoger rendement en risico. De keuze hangt af van de horizon en de risicobereidheid. Wissel tussen beide is vaak mogelijk binnen dezelfde aanbieder.

Meerdere kleine lijfrentes kunnen worden samengevoegd door overdracht. Dat vereenvoudigt de administratie en kan kosten besparen. Let op voorwaarden en eventuele kosten bij overdracht. Kleine bedragen kunnen soms worden afgekocht onder de afkoopgrens.

Klanten laten soms een lijfrente niet tijdig ingaan. Ook wordt vergeten dat de uitkering belast is. Daardoor valt het netto inkomen lager uit dan verwacht. Wijs de klant op de termijnen en maak een netto-berekening.

Een tijdelijke lijfrente kan het AOW-gat overbruggen. De looptijd moet dan aansluiten op de AOW-datum. Fiscaal gelden minimumlooptijden. Controleer of de opzet past binnen de fiscale regels.

Een lijfrente valt in beginsel in de faillissementsboedel. Of en hoe de curator de waarde kan opeisen, hangt af van de situatie en de jurisprudentie. De situatie is juridisch complex. Verwijs naar een jurist of curator.

Bij sommige producten kan de klant ook in de uitkeringsfase blijven beleggen. De uitkering kan dan variëren. Dat geeft kans op een hogere uitkering, maar ook risico. Controleer de voorwaarden van het product en leg de keuze vast.

Bespreek beheerkosten, fondskosten en eventuele overdrachts- of uitkeringskosten. Kleine verschillen kunnen over een lange periode groot uitpakken. Vergelijk producten op totale kosten. Leg de kostenvergelijking vast.

Voor advies over lijfrente moet je beschikken over de juiste Wft-vakbekwaamheid. Welke module nodig is, hangt af van het product. Houd je kennis bij via permanente educatie. Controleer de eisen voor jouw situatie bij de toezichthouder.

Afkoop leidt tot belasting in box 1 en mogelijk revisierente. Het netto bedrag kan daardoor veel lager zijn dan de waarde. Bekijk eerst andere oplossingen, zoals schuldhulp of een betalingsregeling. Leg de afweging en de gevolgen vast in het dossier.

Als de ingangsdatum is verstreken zonder uitkering, kan dat fiscale gevolgen hebben. Neem snel contact op met de aanbieder. Soms is herstel mogelijk binnen een termijn. Verwijs bij twijfel naar een fiscalist.

Een lijfrente kan niet als onderpand dienen. Wel kan de uitkering later helpen bij de betaalbaarheid van de woonlasten. Een geldverstrekker beoordeelt dat volgens eigen regels. Controleer de acceptatievoorwaarden en leg de afweging vast.

Een lijfrente-uitkering is belast inkomen in box 1. Daardoor telt het mee voor het verzamelinkomen en dus voor toeslagen en inkomensafhankelijke regelingen. Een hogere uitkering kan zo leiden tot lagere toeslagen. Neem dit mee in de keuze tussen een hoge korte of een lage lange uitkering.

Kijk naar de datum en of de brief past bij de keuze die bij de uitfasering is gemaakt. Let op partnerdefinities, ingangsdatum en verwijzingen naar oude regels. Een verouderde brief kan tot discussie leiden bij scheiding, overlijden of verkoop. Leg je bevindingen vast en verwijs voor aanpassing naar een fiscalist of jurist.

Keuzes als afkoop of omzetting raakten ook het partnerpensioen. Daarom was schriftelijke instemming van de partner vereist. Ontbreekt die, dan kan de keuze aanvechtbaar zijn. Controleer bij een DGA-dossier of de instemming aanwezig is.

De fiscale waarde wordt berekend met fiscale rekenregels. De commerciële waarde gaat uit van marktrente en actuele sterftetafels. De commerciële waarde is vaak hoger. Het verschil is van belang voor de jaarrekening en een eventuele overdracht.

Een koper wil meestal geen pensioenverplichting overnemen. De verplichting kan dan worden overgedragen aan een verzekeraar of een eigen pensioen-BV. Dat vraagt vaak extra middelen. Betrek een fiscalist en leg de afweging vast.

Het bestuur moet bij een uitkering beoordelen of de BV haar verplichtingen kan blijven nakomen. Een pensioenverplichting weegt daarbij mee. Een te ruime uitkering kan aansprakelijkheid opleveren. Controleer de jaarrekening en de uitkeringstoets.

Dat hangt af van de ingangsdatum in de pensioenbrief of de ODV. Eerder laten ingaan heeft gevolgen voor de hoogte. Ook gelden fiscale grenzen. Controleer de documenten en laat een fiscalist rekenen.

Nee, het pensioengevend salaris is fiscaal begrensd. Boven dat maximum mag geen fiscaal gefaciliteerd pensioen worden opgebouwd. Het actuele maximum verandert jaarlijks, zie de Belastingdienst. Voor het meerdere kan de DGA andere vormen van vermogensopbouw overwegen.

De jaarruimte van een DGA in loondienst hangt af van zijn salaris. Een laag salaris geeft weinig jaarruimte. Het gebruikelijk loon kent eigen regels en bedragen. Controleer het actuele loon en reken de jaarruimte na.

Adviseurs gaan soms uit van een levenslange uitkering, terwijl de ODV andere regels kan hebben. Ook wordt de solvabiliteit van de BV vaak niet bekeken. Een ODV is zo zeker als de BV die moet betalen. Controleer de akte en de financiële positie van de BV.

Een ODV kan onder voorwaarden worden ondergebracht bij een verzekeraar of bank. Dat haalt het risico uit de BV. Er gelden fiscale regels voor deze overdracht. Laat een fiscalist de voorwaarden controleren.

Kijk naar de balans, de liquiditeit en de toekomstplannen van de BV. Een pensioen in eigen beheer is niet afgezonderd zoals bij een verzekeraar. Als de BV niet kan betalen, ontstaat een tekort. Leg de beoordeling vast in het dossier.

Geldverstrekkers kijken bij pensioen uit eigen beheer vaak naar de financiële positie van de BV. Soms worden aanvullende stukken gevraagd, zoals jaarrekeningen. De beoordeling verschilt per geldverstrekker. Controleer de voorwaarden van de geldverstrekker.

Leg minimaal vast:

• de pensioenbrief of ODV-akte;
• de keuze bij de uitfasering;
• de waardering in de jaarrekening;
• de beoordeling van de BV.

Zo is de grondslag van het advies te controleren.

Bij een premievrij pensioen kan er een partnerpensioen voor de partner zijn. Bij een ODV kan er een uitkering aan de partner of erfgenamen gaan. De BV moet die verplichting nakomen. Controleer de documenten en de liquiditeit van de BV.

Een DGA valt in veel gevallen niet onder de verplichtstelling. Dat hangt af van de definities in de regeling en de positie van de DGA. Soms is een vrijstelling nodig. Controleer de situatie bij het fonds.

Bij liquidatie moet de pensioenverplichting worden afgewikkeld. Dat kan door overdracht aan een verzekeraar of op andere toegestane wijze. Fiscale fouten kunnen tot directe belasting leiden. Betrek een fiscalist voordat de liquidatie start.

Een DGA met een zeggenschapspositie is vaak niet verzekerd voor werknemersverzekeringen. Daardoor is er geen WW. Het inkomen tot pensioen moet dan uit andere bronnen komen. Controleer de verzekeringsplicht bij het UWV.

Een externe regeling loopt via de BV en kan premieaftrek in de BV geven. Lijfrente is privé en loopt via de jaarruimte. De keuze hangt af van de fiscale positie en de flexibiliteit. Leg de vergelijking vast in het dossier.

Een pensioen-BV is een aparte BV waarin een pensioenverplichting wordt ondergebracht. Dat gebeurt vaak bij verkoop van de werk-BV. De pensioen-BV moet zelf voldoende middelen hebben. Laat een fiscalist de structuur beoordelen.

Zonder opbouw is de DGA afhankelijk van de waarde van de BV en eigen vermogen. Bij tegenvallers kan het oudedagsinkomen sterk dalen. Ook een partner kan onvoldoende verzorgd zijn. Bespreek dit risico en leg de afweging vast.

De Nibud-leennormen kennen eigen financieringslastpercentages voor huishoudens met AOW-leeftijd. Dit komt door andere inkomens- en belastingposities. De percentages zijn afgerond op 0,1 procent. Gebruik altijd de actuele tabel bij de toets.

Ja, voor renteaftrek op een eigenwoningschuld vanaf 2013 geldt een aflossingseis van 360 maanden annuïtair of lineair. Die eis is niet afhankelijk van de leeftijd. De geldverstrekker kan wel extra eisen stellen. Bespreek de betaalbaarheid tot het einde van de looptijd.

Maak een tijdlijn met de belangrijke momenten: nu, stoppen met werken, de AOW-leeftijd en het overlijden van een partner. Zet per periode het verwachte netto inkomen naast de woonlasten. Zo ziet de klant waar knelpunten ontstaan. Leg de uitgangspunten en de besproken maatregelen vast.

Werk na de AOW-leeftijd is vaak onzeker en tijdelijk. Geldverstrekkers zijn daarom terughoudend met het meetellen van dit inkomen. Gebruik voor de lange termijn het blijvende inkomen uit AOW en pensioen. Controleer de acceptatievoorwaarden van de geldverstrekker.

Bij een appartement komen bovenop de hypotheek vaak VvE-bijdragen en soms servicekosten. Deze lasten kunnen in de loop der jaren stijgen. Met een vast pensioeninkomen is daar minder ruimte voor. Neem deze kosten op in de begroting en leg de analyse vast.

Bij oversluiten wordt opnieuw getoetst, nu op basis van het pensioeninkomen. Dat kan minder ruimte geven dan bij de oorspronkelijke lening. Ook een eventuele boete en de kosten tellen mee. Leg de vergelijking tussen blijven en oversluiten vast in het dossier.

Eerder ingaan levert direct pensioeninkomen op, maar de uitkering wordt levenslang lager. Dat kan de betaalbaarheid op lange termijn juist verslechteren. Bovendien is de keuze meestal onomkeerbaar. Leg de afweging en de gevolgen voor beide partners vast.

Na overlijden daalt het inkomen door de AOW voor alleenstaanden en het nabestaandenpensioen. Vaak vervalt een deel van het pensioen van de overledene. Maak een scenario met dit lagere inkomen tegenover de woonlasten. Leg de uitkomst en eventuele maatregelen vast.

Nee, pensioenaanspraken mogen in de regel niet worden verpand of vervreemd. Dat geldt ook voor de waarde in een premieregeling. De klant kan het opgebouwde vermogen dus niet als onderpand gebruiken. Ga uit van de toekomstige uitkering als inkomen.

Renteaftrek voor een eigenwoningschuld is beperkt tot een periode van 30 jaar. Na afloop is er geen aftrek meer en kan de schuld onder voorwaarden naar box 3 gaan. Dit raakt vaak oudere klanten. Controleer de start van de aftrekperiode in het dossier.

Geldverstrekkers beoordelen of de lasten na de AOW-leeftijd betaalbaar zijn. Bij een aflossingsvrij deel kan de geldverstrekker vragen om een plan. Er zijn verschillen per geldverstrekker. Controleer de voorwaarden van de geldverstrekker.

In de leennormen telt het tweede inkomen volledig mee. Dat geldt ook bij pensioeninkomen van beide partners. Let wel op wat er gebeurt bij overlijden van een van beiden. Neem dat scenario mee in de betaalbaarheid.

De leennormen geven extra leenruimte voor energiebesparende maatregelen. Voor een woning met label E, F of G gaat het in 2026 om €20.000. Voor C of D om €15.000 en voor A en B om €10.000. Bespreek of de besparing past bij het pensioeninkomen en controleer de voorwaarden van de geldverstrekker.

Bij aankoop geldt extra leenruimte afhankelijk van het label. Voor A of B is dat €10.000, voor A+ of A++ €20.000 en voor A+++ €25.000 in de normen voor 2026. Voor E, F of G is er geen extra ruimte. De klant moet de lasten wel kunnen dragen met het pensioeninkomen.

De leennormen 2026 kennen een correctie voor alleenstaanden van €17.000. Dit kan de leenruimte van een alleenstaande vergroten. Controleer of en hoe de geldverstrekker deze correctie toepast, ook voor AOW-gerechtigden. Leg de berekening vast.

Gebruik het voorzichtige scenario als basis voor de toets. Past de hypotheek niet, bespreek dan aflossen, een lagere lening of extra sparen. Een te optimistisch scenario kan leiden tot betalingsproblemen. Leg de afweging en de keuze vast.

Een lening met een looptijd van 30 jaar loopt bij oudere klanten vaak door tot na de AOW-leeftijd. De lasten moeten dan uit het pensioeninkomen worden betaald. Laat zien hoe de lasten zich verhouden tot dat inkomen en wat de restschuld op de AOW-datum is. Leg de afweging van de klant vast.

Bij overlijden krijgt de nieuwe partner minder partnerpensioen, omdat een deel naar de ex gaat. De nieuwe partner moet de woonlasten dan met minder inkomen dragen. Een ORV of andere voorziening kan het tekort opvangen. Vraag het actuele partnerpensioen op en leg de afweging vast.

Leg minimaal vast:

• het inkomen voor en na de AOW-leeftijd;
• de bronnen van de pensioengegevens;
• het gebruikte scenario;
• de afweging van de klant.

Bewaar ook de toetsing van de geldverstrekker.

Aflossen verlaagt de lasten en de rente. Het verlaagt ook de liquiditeit van de klant. Een gepensioneerde heeft vaak minder mogelijkheden om later weer te lenen. Zorg dat er voldoende buffer overblijft en leg de afweging vast.

Bij een renteherziening kunnen de lasten stijgen. Met een vast pensioeninkomen is dat moeilijker op te vangen. Bespreek de rentevaste periode in relatie tot de pensioendatum. Leg de keuze en de risicobereidheid vast.

Een familiehypotheek kan een kind helpen, maar het geld zit vast. De ouders moeten zelf voldoende inkomen en buffer houden. Leg de afspraken schriftelijk vast en betrek een notaris of fiscalist. Bespreek de risico's als het kind niet kan betalen.

Een pensioen in betaling geldt als inkomen voor de toets. NHG heeft eigen normen en voorwaarden. De grens voor NHG verandert jaarlijks. Controleer de actuele voorwaarden en grenzen bij NHG.

Adviseurs kijken soms alleen naar het huidige inkomen. Ze vergeten de daling bij pensionering of overlijden. Ook wordt het te bereiken pensioen te snel als zeker gezien. Werk met realistische scenario's en leg ze vast.

Een tijdelijke uitkering telt alleen mee voor de duur ervan. Daarna moet de hypotheek betaalbaar zijn met het blijvende inkomen. Geldverstrekkers hanteren eigen regels. Controleer de voorwaarden van de geldverstrekker.

Een tweede woning is geen eigen woning en valt in box 3. De rente is dan niet aftrekbaar als eigenwoningrente. De lasten moeten worden gedragen uit pensioen, huur of vermogen. Controleer de voorwaarden van de geldverstrekker en leg de risico's vast.

Neem snel contact op met de geldverstrekker om oplossingen te bespreken. Kijk naar mogelijkheden zoals een andere aflosvorm of verkoop. Verwijs bij grotere problemen naar schuldhulp. Leg de stappen en afspraken vast.

Voor restschulden die zijn ontstaan tussen 29-10-2012 en 31-12-2017 kan de rente onder voorwaarden maximaal 15 jaar aftrekbaar zijn. De aflossing en rente van de restschuld lopen vaak door tot na de pensioendatum. Dat drukt op het pensioeninkomen. Neem de restschuld en het einde van de aftrektermijn mee in de betaalbaarheidsanalyse.

Als de BV geld uitleent aan de DGA, zit dat geld niet meer vrij in de BV. De BV moet de pensioenverplichting toch kunnen nakomen. Een grote vordering op de DGA kan de zekerheid van het pensioen verkleinen. Beoordeel de liquiditeit van de BV en leg de risico's vast.

Verwijs door als de situatie buiten je eigen vakbekwaamheid valt. Denk aan eigen beheer, internationale pensioenen of complexe scheidingen. Ook fiscale structuren vragen soms een specialist. Leg in het dossier vast naar wie je hebt verwezen en waarom.

Vanaf 1 januari 2029. De Eerste Kamer heeft de Wet herziening bedrag ineens aangenomen. Dan kan maximaal 10% van het opgebouwde ouderdomspensioen of een lijfrente in één keer worden opgenomen. Het bedrag is belast, maar er wordt geen revisierente geheven. Het kan bijvoorbeeld voor aflossing van de hypotheek worden gebruikt.

In het Wtp-model verdwijnt de factor A; voor de jaarruimte telt bij een Wtp-regeling alleen de betaalde premie. Er is een blok over wanneer de deelnemer actie moet ondernemen, en het verwachte pensioen heet uitdrukkelijk een schatting. Voor de overstap is er bovendien een transitievariant, het TUPO (goedgekeurd 19 februari 2025).

Voor zowel verzekerde als bancaire lijfrenten geldt dat de uitkeringen uiterlijk moeten ingaan op 31 december van het jaar waarin de klant de AOW-leeftijd plus vijf jaar bereikt, met de eerste uitkering in dat jaar.

Nee. Een bestaande overbruggingslijfrente (premies betaald voor 2006) valt onder overgangsrecht en stopt niet eerder dan in het jaar waarin 65 jaar of de AOW-leeftijd wordt bereikt of pensioen ingaat. Kiest de klant toch een langere looptijd, dan wordt het restant direct belast en volgt revisierente.

Uiterlijk 1 januari 2028. De grootste groep fondsen gaat volgens de planning bij DNB per 1 januari 2027 over, met nog groepen per 1 juli 2027 en 1 januari 2028. Gebruik voor een concrete klant de communicatie van diens eigen fonds. Zie k205.

Volgens VVP en InFinance wel. Begin 2026 was pas ongeveer een derde van de regelingen bij verzekeraars en PPI's omgezet, en verzekeraars verwachten dat eind 2026 nog niet de helft van de verzekerde contracten over is. Werkgevers met een verzekerde regeling moeten tijdig een transitieplan en een nieuw contract regelen. Cijfers niet geverifieerd bij DNB.

Pensioenoverzichten kunnen na de overgang anders uitvallen en de uitkering wordt variabeler. Neem op welke regeling de klant heeft en wanneer die overgaat, en plan een herberekening zodra het nieuwe overzicht er is. Vanaf 1 januari 2029 kan de klant bovendien maximaal 10% van het ouderdomspensioen ineens opnemen.

Via de reserveringsruimte tot tien jaar terug (eerder zeven jaar). De jaarruimte zelf is sinds 2023 maximaal 30% van de premiegrondslag, verminderd met de pensioenopbouw. Volgens VVP kent ongeveer de helft van de zelfstandigen het begrip jaarruimte niet.

Meestal niet. In GC 2026-0150 (13 februari 2026) daalde het kapitaal met meer dan 25 procent in twee jaar; Kifid zag geen strijd met de prudent person-regel. Ook in GC 2025-0145 (19 februari 2025) werd de vordering afgewezen, al was de informatie over renteafdekking onvolledig. Beleggingsrisico hoort bij een premieregeling.

De deelnemer. In GC 2026-0107 (3 februari 2026) daalden de beleggingen tijdens de overdracht met ongeveer 12 procent. De uitvoerder had binnen de wettelijke termijn gehandeld. Het beleggingsrisico ligt tijdens de hele overdracht bij de deelnemer.

Uiterlijk 1 januari 2028 moeten alle pensioenregelingen zijn overgegaan naar het nieuwe stelsel (bron: Rijksoverheid). Werkgevers met een regeling bij een verzekeraar of PPI moeten die zelf laten aanpassen. Adfiz wijst op fiscale risico's als dat niet op tijd gebeurt en organiseert opleidingsdagen Wtp. Zie k269.

Persoonlijk pensioenadvies dat de werkgever voor een werknemer betaalt, geldt in beginsel als loon. Adfiz volgt de discussie hierover; de BBB stelde Kamervragen over hoe dat zich verhoudt tot de doelen van de Wtp. Dat is een lopende discussie, geen gewijzigde regel. Controleer de actuele fiscale regels bij de Belastingdienst.

Daar moet je wel van uitgaan. Volgens DFO Signalen oordeelde de Geschillencommissie Kifid in een uitspraak van 3 september dat er een overeenkomst van opdracht tussen werknemer en adviseur ontstond. De adviseur moest de schade van een onjuiste pensioenberekening vergoeden.

De AFM legt extra nadruk op het definitieve transitieoverzicht en noemt communicatie een kernproces. Uitleg over de verschillen tussen oud en nieuw stelsel en over compensatie schiet nog vaak tekort. Adviseurs van werkgevers kunnen daarbij helpen, maar geven geen individueel advies zonder inventarisatie.

De één-op-één koppeling van de AOW-leeftijd aan de levensverwachting is definitief geschrapt. Daarnaast is de verkorting van de WW-duur uitgesteld tot 1 januari 2029. Gebruik voor klanten altijd de officiële AOW-tabel.

Volgens de Belastingdienst kan de ODV geheel of gedeeltelijk worden omgezet in een lijfrente bij een verzekeraar. Gebeurt dat niet, dan keert de BV vanaf de AOW-leeftijd uit in 20 gelijke jaartermijnen. Een ODV kent geen nabestaandenpensioen. Zie k304.

Bij omzetting in een ODV is het nabestaandenpensioen vervallen. De partner moest daar destijds mee instemmen en er kan een compensatie zijn afgesproken. Het nabestaandeninkomen kan dus lager zijn dan vroeger verwacht; neem dat mee in de ORV-analyse.

De pensioenovereenkomst, de laatste actuariële berekening, besluiten over afkoop of omzetting met instemming en compensatie van de partner, en de jaarrekening van de BV met de pensioenvoorziening of ODV. Stem af met de accountant.

Volgens de Rijksoverheid is het standaard op risicobasis, met een maximum van 50% van het pensioengevend salaris. De werkelijke hoogte verschilt per regeling; de AFM zag in 2026 dat verzekerde regelingen zelden op het maximum zitten. Controleer het pensioenoverzicht. Zie k309.

Volgens de Rijksoverheid standaard 3 of 6 maanden. Zolang de deelnemer een WW- of Ziektewetuitkering heeft, loopt de dekking door, maximaal 2 jaar. Daarna kan de dekking vaak vrijwillig worden voortgezet door de premie uit het opgebouwde pensioen te betalen.