Krediet en vermogen (deel 1 van 2)

BKR registreert kredieten en hypotheken in het Centraal Krediet Informatiesysteem (CKI). Het gaat om onder meer leningen, doorlopende kredieten, private lease en hypotheken. Ook betalingsachterstanden worden vastgelegd. Geldverstrekkers raadplegen het CKI bij elke kredietaanvraag.

Een A-codering staat voor een betalingsachterstand. De kredietgever meldt deze als de klant een bepaalde periode achterloopt met betalen. Voor een hypotheekaanvraag is een A-codering een belangrijk signaal. Veel geldverstrekkers wijzen een aanvraag met een actuele A-codering af.

Een herstelcodering (H) geeft aan dat een eerder gemelde achterstand is ingelopen. De oorspronkelijke achterstandsmelding blijft daarbij zichtbaar. De geldverstrekker ziet dus dat er een achterstand was en dat die is hersteld. Hoe zwaar dit weegt, verschilt per geldverstrekker.

Een registratie blijft na beëindiging van het krediet nog een periode zichtbaar. De bewaartermijn is vastgelegd in het reglement van BKR. Die termijn kan wijzigen door nieuwe regelgeving. Controleer daarom altijd de actuele termijn op de website van BKR.

Een klant kan gratis inzage krijgen in zijn eigen registraties via BKR. Dat gaat digitaal na identificatie. Vraag de klant dit overzicht vroeg in het traject aan te leveren. Zo voorkomt u verrassingen bij de toetsing.

Een negatieve codering kan leiden tot afwijzing. Sommige geldverstrekkers accepteren een herstelde achterstand onder voorwaarden. Een goede uitleg van de oorzaak en bewijs van herstel helpen bij de beoordeling. Controleer de voorwaarden van de geldverstrekker.

Ja, sommige geldverstrekkers beoordelen een aanvraag met codering individueel. Zij kijken naar de oorzaak, de hoogte van de achterstand en het herstel. Een onderbouwing met stukken is dan essentieel. Controleer de voorwaarden van de geldverstrekker voordat u de aanvraag indient.

Leg vast welke codering het is en wanneer die is ontstaan. Noteer de oorzaak en de stand van herstel. Voeg het BKR-overzicht en eventuele bewijsstukken toe aan het dossier. Zo is uw advies later te reconstrueren.

Ja, een klant kan bezwaar maken bij de kredietgever die de registratie heeft gemeld. Alleen de kredietgever kan een registratie wijzigen of verwijderen. Komen zij er niet uit, dan staan klachtwegen open. Als adviseur verwijst u de klant door; u wijzigt zelf niets.

Ja, private lease wordt bij BKR geregistreerd. Het contract telt daarom mee bij de toetsing van de maximale hypotheek. De meeste geldverstrekkers rekenen met de maandelijkse leasetermijn. Controleer de voorwaarden van de geldverstrekker.

Een doorlopend krediet verlaagt de maximale hypotheek. Een gebruikelijke rekenregel is een maandlast van 2% van de kredietlimiet. Dat geldt ook als het krediet niet is opgenomen. De rekenregel verschilt per geldverstrekker; controleer de voorwaarden van de geldverstrekker.

Bij een doorlopend krediet kijken geldverstrekkers meestal naar de limiet. De klant kan de limiet immers op elk moment opnemen. Een lager saldo verandert daar doorgaans niets aan. Controleer de voorwaarden van de geldverstrekker.

Bij een persoonlijke lening rekenen geldverstrekkers vaak met de werkelijke maandlast. Sommigen hanteren een eigen rekenregel. De maandlast verlaagt de leencapaciteit. Controleer de voorwaarden van de geldverstrekker.

Ja, veel geldverstrekkers staan toe dat een krediet uiterlijk bij het passeren wordt afgelost. Het krediet telt dan niet mee in de toetsing. Wel moet de aflossing aantoonbaar zijn, vaak via de notaris. Controleer de voorwaarden van de geldverstrekker.

Meestal vraagt de geldverstrekker een aflosnota of saldo-opgave van de kredietgever. Bij een doorlopend krediet is ook een bevestiging van opheffing nodig. Soms moet de notaris de aflossing uit de hypotheekgelden voldoen. Controleer de voorwaarden van de geldverstrekker.

Nee, alleen het saldo aflossen is meestal niet genoeg. De limiet blijft dan beschikbaar en telt nog mee. Het krediet moet worden opgezegd en beëindigd. Vraag een schriftelijke bevestiging van de opheffing.

De Wck is de vroegere Wet op het consumentenkrediet. De regels voor consumentenkrediet staan nu grotendeels in de Wft en het Burgerlijk Wetboek. In de praktijk gebruiken veel vakgenoten de term nog. Bedoeld wordt dan het regime voor consumptief krediet.

Consumentenkrediet is krediet aan een consument voor privédoeleinden. Denk aan:

• persoonlijke lening
• doorlopend krediet
• huurkoop en kopen op afbetaling

Hypothecair krediet valt onder een eigen regime.

Een kredietlimiet op een betaalrekening kan bij BKR geregistreerd zijn. Dan telt deze mee zoals een doorlopend krediet. Niet elke rood-staanfaciliteit wordt geregistreerd. Controleer het BKR-overzicht en de voorwaarden van de geldverstrekker.

Ja, de klant moet alle financiële verplichtingen melden. Dat geldt ook voor leningen die niet bij BKR staan. Vraag hier actief naar in het eerste gesprek. Leg de antwoorden vast in het dossier.

Nee, een studieschuld bij DUO staat niet bij BKR. De klant moet de schuld zelf melden. Toch telt de schuld mee in de hypotheektoetsing. Vraag daarom altijd een actueel overzicht uit Mijn DUO.

Ja. Een studieschuld verlaagt de maximale hypotheek. De rekenwijze is vastgelegd in de regelgeving voor hypothecair krediet en is in het verleden gewijzigd; gebruik altijd de actuele norm en controleer de voorwaarden van de geldverstrekker. Vraag een recent overzicht van de schuld op bij DUO en leg de berekening vast in het dossier.

Vraag een actueel overzicht van de studieschuld uit Mijn DUO. Hierop staan het openstaande bedrag en de maandtermijn. Soms is ook de oorspronkelijke schuld relevant. Controleer welke gegevens de geldverstrekker vraagt.

Aflossen kan de leencapaciteit vergroten, omdat de schuld lager wordt. Het effect hangt af van de rekenwijze in de toetsing. Weeg dit af tegen het belang van een buffer en eigen middelen. Leg de afweging vast; de keuze ligt bij de klant.

In het forfaitaire stelsel wordt belast over een verondersteld rendement. Het werkelijke rendement speelt daarbij in beginsel geen rol. Het vermogen op de peildatum is de basis. De percentages wijzigen per jaar en publiceert de Belastingdienst.

Rechtsherstel volgt uit uitspraken van de Hoge Raad over het forfaitaire stelsel. Belastingplichtigen kunnen in bepaalde gevallen een correctie krijgen. Het gaat om situaties waarin het forfaitaire rendement hoger was dan het werkelijke. Verwijs voor de uitvoering naar een fiscalist of de Belastingdienst.

Nee, de eigen woning valt in box 1. Dat geldt ook voor de eigenwoningschuld. Een tweede woning of verhuurde woning valt doorgaans wel in box 3. Laat bijzondere situaties fiscaal beoordelen.

Spaargeld valt in box 3. Wordt het gebruikt om af te lossen, dan daalt het box 3-vermogen. Tegelijk kan de hypotheekrenteaftrek in box 1 dalen. Breng beide effecten in kaart en laat de klant zelf kiezen.

Bij schenken geeft iemand tijdens leven vermogen weg. Bij erven gaat vermogen over na overlijden. Over een schenking kan schenkbelasting verschuldigd zijn. Over een erfenis kan erfbelasting verschuldigd zijn.

In beginsel betaalt de ontvanger de schenkbelasting. De ontvanger doet ook aangifte als die verplicht is. Er gelden vrijstellingen die per jaar kunnen wijzigen. Raadpleeg de actuele regels bij de Belastingdienst.

Dit is een schenking die de ontvanger gebruikt voor de eigen woning. Denk aan aankoop, verbouwing of aflossing van de eigenwoningschuld. Vroeger gold hiervoor een verhoogde vrijstelling. Die is per 2024 afgeschaft; controleer de actuele regels bij de Belastingdienst.

Vraag een schenkingsovereenkomst of verklaring van de schenker. Voeg een bankafschrift toe waaruit de storting blijkt. Sommige geldverstrekkers vragen ook een kopie van de aangifte schenkbelasting. Controleer de voorwaarden van de geldverstrekker.

Bij een schenking op papier schenkt bijvoorbeeld een ouder een bedrag aan het kind, maar betaalt het niet uit. De ouder erkent een schuld aan het kind; er gaat dus geen geld over. Voor de fiscale erkenning gelden voorwaarden, zoals vastlegging in een notariële akte en afspraken over rente. Laat de fiscale gevolgen beoordelen door een notaris of fiscalist.

Ja, een familielening is een financiële verplichting. Geldverstrekkers nemen de maandlast meestal mee in de toetsing. Soms gelden afwijkende regels als er niet wordt afgelost of rente wordt betaald. Controleer de voorwaarden van de geldverstrekker.

Rente kan aftrekbaar zijn als de lening een eigenwoningschuld is. Dan gelden de fiscale voorwaarden, zoals de aflossingseis. Er moet een schriftelijke leningsovereenkomst zijn met zakelijke voorwaarden. Laat de klant dit fiscaal toetsen.

Vraag een verklaring van erfrecht of executeursverklaring. Voeg een bewijs van de uitkering of het saldo toe. Is de erfenis nog niet verdeeld, dan is het geld vaak niet beschikbaar. Controleer de voorwaarden van de geldverstrekker.

De erfgenaam of verkrijger is erfbelasting verschuldigd. De aangifte wordt vaak voor alle erfgenamen samen gedaan. Er gelden vrijstellingen die per jaar kunnen wijzigen. Verwijs voor de afwikkeling naar de notaris.

Ja, huurtoeslag geldt alleen voor een huurwoning. Na de verhuizing naar de koopwoning vervalt het recht. De klant moet de wijziging tijdig doorgeven. Neem het wegvallen van huurtoeslag mee in de maandlastenvergelijking.

Zorgtoeslag is inkomensafhankelijk. Het toetsingsinkomen is in beginsel het verzamelinkomen. Hypotheekrenteaftrek kan dat inkomen verlagen. Daardoor kan de toeslag veranderen; de klant moet wijzigingen zelf doorgeven.

Kinderopvangtoeslag is inkomensafhankelijk. Een lager toetsingsinkomen door renteaftrek kan de toeslag beïnvloeden. Het effect verschilt per situatie. Wijs de klant op het tijdig doorgeven van wijzigingen.

Toeslagen tellen in de regel niet mee als toetsingsinkomen. Ze zijn inkomensafhankelijk en kunnen wegvallen. Ze kunnen wel relevant zijn voor het netto besteedbaar inkomen. Controleer de voorwaarden van de geldverstrekker.

Voor toeslagen geldt een vermogenstoets op basis van box 3-vermogen. De eigen woning valt in box 1. De woning telt daarom niet mee in die vermogenstoets. Spaargeld en beleggingen tellen wel mee.

Toeslagen worden voorlopig toegekend en later definitief vastgesteld. Wijkt het inkomen af, dan kan een terugvordering volgen. Dat kan de financiële ruimte van de klant raken. Bespreek dit als aandachtspunt in de nazorg.

Een lopende schuldregeling is meestal een beletsel voor een hypotheek. Vaak staat dit ook bij BKR geregistreerd. Bespreek eerlijk wat de mogelijkheden zijn. Controleer de voorwaarden van de geldverstrekker en leg het gesprek vast.

Een creditcard met kredietfaciliteit kan bij BKR geregistreerd zijn. Dan telt de limiet mee als doorlopend krediet. Een creditcard die maandelijks volledig wordt afgeschreven, staat vaak niet geregistreerd. Controleer het BKR-overzicht en de voorwaarden van de geldverstrekker.

Een toestelkrediet kan bij BKR geregistreerd zijn. Of dat zo is, hangt onder meer af van het bedrag. Een geregistreerd toestelkrediet kan meetellen in de toetsing. Controleer het BKR-overzicht en de voorwaarden van de geldverstrekker.

Bij een lening ontvangt de klant een vast bedrag en lost hij volgens schema af. Bij een kredietlimiet mag de klant tot een maximum opnemen. Wat is afgelost, kan opnieuw worden opgenomen. Daarom telt bij een limiet vaak het maximum mee in de toetsing.

Van overkreditering is sprake als een klant meer leent dan hij verantwoord kan dragen. Kredietgevers hebben de plicht dit te voorkomen. Zij toetsen daarom inkomen en lasten. Als adviseur weegt u de totale lastendruk mee in het advies.

Betaalde partneralimentatie is een verplichting die de leencapaciteit verlaagt. Ontvangen alimentatie kan soms als inkomen meetellen. De behandeling verschilt per situatie en per geldverstrekker. Controleer de voorwaarden van de geldverstrekker.

Een buffer vangt onverwachte kosten en inkomensdalingen op. Gebruik van alle spaargeld als eigen middelen kan risico geven. Bespreek de gewenste buffer met de klant. Leg de keuze vast in het adviesrapport.

Bespreek het verschil direct met de klant en vraag om uitleg. Vaak gaat het om een vergeten creditcard, een oude limiet of een lease-contract. Vraag een eigen BKR-overzicht en een actueel saldo-overzicht van de kredietgever op. Leg vast hoe het verschil is ontstaan en hoe het is opgelost.

Bij oversluiten ontstaat meestal een nieuwe registratie en wordt de oude als beëindigd gemeld. Soms staat de oude registratie nog tijdelijk als lopend in het overzicht. Vraag een bevestiging van de kredietgever dat het oude krediet is afgelost. Zo voorkomt u dat een last dubbel meetelt in de toetsing.

Dat hangt af van de situatie en de geldverstrekker. Bij een gezamenlijke aanvraag tellen de lasten van beide aanvragers mee. Is de partner geen aanvrager, dan kan diens krediet toch relevant zijn, bijvoorbeeld bij een gezamenlijk huishouden of gemeenschap van goederen. Controleer de acceptatievoorwaarden van de geldverstrekker en leg uw afweging vast.

De geldverstrekker toetst rechtstreeks in het CKI op het moment van aanvraag. Het overzicht dat de klant zelf opvraagt is een momentopname voor eigen gebruik. Het eigen overzicht is handig voor een eerste inventarisatie in het oriëntatiegesprek. Het vervangt de toets van de geldverstrekker niet.

Een adviseur heeft doorgaans geen eigen toegang tot het CKI zoals een kredietgever die heeft. De gangbare route is dat de klant zelf inzage opvraagt en deze deelt. Vraag daarvoor toestemming en bewaar het overzicht volgens uw privacybeleid. Bewaar niet meer gegevens dan nodig voor het advies.

Een gemelde schuldregeling is voor de meeste geldverstrekkers een zwaar signaal. Ook na afronding blijft de melding nog een periode zichtbaar. Acceptatie is dan vaak alleen mogelijk via maatwerk, als dat al kan. Leg de achtergrond en de huidige financiële situatie zorgvuldig vast.

Breng de oorzaak, de duur en het herstel van de achterstand in kaart. Denk aan een ziekteperiode of een tijdelijk inkomensverlies. Vraag bewijsstukken op die de oorzaak en het herstel ondersteunen. Sommige geldverstrekkers beoordelen dit via een maatwerkaanvraag met een toelichting.

Een goede toelichting is feitelijk en kort. Neem op:

• wat de oorzaak van de achterstand was
• wanneer en hoe die is opgelost
• waarom de situatie nu stabiel is
• welke bewijsstukken dit onderbouwen

Laat de klant de toelichting controleren en bewaar een kopie in het dossier.

Ja, hypotheken worden in het CKI geregistreerd. Een lopende hypotheek is dus zichtbaar voor andere kredietgevers. Een betalingsachterstand op een hypotheek kan ook worden gemeld. Dit is van belang bij een tweede woning of een oversluiting naar een andere geldverstrekker.

Een afgewezen aanvraag op zich leidt niet tot een kredietregistratie. Wel kan een klant met veel recente aanvragen een signaal geven over zijn financiële situatie. Vraag in het gesprek naar recente aanvragen en de reden. Leg vast wat de klant hierover vertelt.

Ook een ongebruikte creditcard met een limiet kan meetellen in de toetsing. Het gaat om de geregistreerde limiet, niet om het gebruik. Bespreek of de klant de kaart wil opzeggen. Vraag na opzegging een bevestiging dat de registratie als beëindigd wordt gemeld.

Verlagen kan zinvol zijn als de klant een kleine reserve wil houden. De toetsingslast daalt dan, maar verdwijnt niet. Opzeggen haalt de last volledig uit de toetsing, mits de registratie als beëindigd is gemeld. Leg de keuze van de klant en de gevolgen voor de leencapaciteit vast.

Bij een aflopend krediet ligt de maandtermijn en looptijd vast. Bij een doorlopend krediet kan de klant opnieuw opnemen tot de limiet. Daarom wordt bij een doorlopend krediet meestal gerekend met een vast percentage van de limiet. Bij een aflopend krediet is de werkelijke termijn of de regeling van de geldverstrekker leidend.

Een krediet dat nog loopt telt in principe mee in de toetsing. Sommige geldverstrekkers maken een uitzondering als de resterende looptijd kort is. Controleer de voorwaarden van de geldverstrekker. Vraag een recent overzicht met het restsaldo en de einddatum op.

Ja, kopen op afbetaling is vaak een vorm van consumptief krediet. Afhankelijk van bedrag en looptijd kan het in het CKI worden geregistreerd. Vraag klanten ook naar dit soort regelingen, omdat ze het zelf niet altijd als lening zien. Leg de opgave vast.

Achteraf betalen wordt steeds strenger gereguleerd en kan onder het kredietregime vallen. Of het in het CKI zichtbaar is, hangt af van de aanbieder en de regelgeving op dat moment. Vraag klanten actief naar openstaande bedragen via achteraf betalen. Structureel gebruik kan een signaal zijn over het bestedingspatroon.

Bij financial lease wordt de klant uiteindelijk eigenaar van de auto. Het is een vorm van krediet en telt mee als financiële verplichting. Vraag het contract op met de maandtermijn en de resterende looptijd. Let ook op een eventuele slottermijn aan het einde.

Bij private lease huurt de klant de auto en wordt hij geen eigenaar. Bij financial lease is er sprake van een krediet met eigendomsoverdracht. Beide kunnen in het CKI geregistreerd staan en meetellen. Controleer hoe de geldverstrekker de maandlast meeneemt.

Een slottermijn betekent dat er aan het einde nog een groot bedrag openstaat. Bespreek met de klant hoe hij die slottermijn wil betalen. Dat kan invloed hebben op zijn buffer en toekomstige leencapaciteit. Leg de afspraak en de risico-inschatting vast.

Technisch kan een geldverstrekker toestaan dat een krediet uit de hypotheek wordt afgelost. Fiscaal is dat deel geen eigenwoningschuld, omdat het niet voor de woning is gebruikt. De rente is dan niet aftrekbaar en de schuld valt in box 3. Controleer de voorwaarden van de geldverstrekker en leg de fiscale gevolgen uit.

Leg vast waarom de klant hiervoor kiest en welke alternatieven zijn besproken. Vermeld dat het deel geen eigenwoningschuld is en de rente niet aftrekbaar. Bespreek ook dat een korte kredietschuld nu over een lange looptijd wordt verspreid. Dat kan de totale rentelast verhogen.

Een consument heeft bij een kredietovereenkomst een wettelijke bedenktijd van 14 kalenderdagen. In die periode kan hij zonder opgave van redenen afzien van het krediet. Hij betaalt dan wel het opgenomen bedrag en de rente over die periode terug. Wijs klanten hierop als zij een krediet nog net hebben afgesloten.

Een consument heeft het recht om een krediet geheel of gedeeltelijk vervroegd af te lossen. Bij een vaste rente mag de kredietgever onder voorwaarden een beperkte vergoeding vragen. Bij een doorlopend krediet geldt dat meestal niet. Controleer de voorwaarden van de kredietgever.

Ja, in Nederland geldt een wettelijk maximum voor de kredietvergoeding. Dit maximum is gekoppeld aan de wettelijke rente en kan dus wijzigen. Gebruik voor actuele cijfers de officiële bronnen. Een zeer hoge rente kan aanleiding zijn om oversluiten of aflossen te bespreken.

De VFN is de brancheorganisatie van consumptief-kredietverstrekkers. Leden hanteren gedragsregels en een gemeenschappelijke toetsingsmethode voor verantwoord lenen. Voor de hypotheektoets zijn die normen niet leidend. Het is wel nuttig om te weten hoe een kredietgever de klant beoordeelt.

Signalen zijn bijvoorbeeld:

• meerdere kredieten tegelijk
• kredieten om vaste lasten te betalen
• structureel rood staan
• recent afgesloten kredieten vlak voor de aanvraag

Bespreek deze punten open en leg vast hoe u ze heeft beoordeeld.

Een krediet kort na passeren kan de betaalbaarheid onder druk zetten. De hypotheektoets houdt dan geen rekening met die extra last. Bespreek de gevolgen voor het maandbudget en de buffer. Leg vast dat u dit heeft besproken en wat de klant van plan is.

Bij een hypotheekverhoging voor verbetering van de woning kan de rente aftrekbaar zijn, mits aan de voorwaarden wordt voldaan. Een consumptief krediet valt in box 3 en de rente is niet aftrekbaar. Daar staan andere factoren tegenover, zoals kosten en flexibiliteit. Maak de afweging inzichtelijk en leg die vast.

Bewaar facturen, offertes en betaalbewijzen van de verbouwing. Dit is van belang als het krediet later wordt omgezet naar eigenwoningschuld. Zonder bewijs is de fiscale kwalificatie lastig te onderbouwen. Adviseer de klant deze stukken te bewaren.

Zulke achterstanden staan meestal niet in het CKI. Ze zeggen wel iets over de betaalsituatie van de klant. Vraag ernaar en vraag naar een eventuele betalingsregeling. Neem een lopende regeling mee in het budget en leg de uitkomst vast.

Een betalingsregeling bij de Belastingdienst staat meestal niet in het CKI. Het is wel een verplichting die het maandbudget drukt. Vraag de klant naar lopende regelingen en de resterende looptijd. Controleer of de geldverstrekker deze verplichting meetelt.

Een verzwegen verplichting kan leiden tot een te hoge hypotheek en betalingsproblemen. De klant kan bovendien in strijd handelen met de mededelingsplicht in de aanvraag. Voor de adviseur is het van belang dat hij er actief naar heeft gevraagd. Leg de opgave van de klant schriftelijk vast en laat die bevestigen.

Werk met een vaste checklist die u bij iedere klant gebruikt. Leg uit waarom u het vraagt: het gaat om een verantwoord advies. Noem concrete voorbeelden zoals creditcards, lease, afbetaling en familieleningen. Zo vergeten klanten minder en voelt het niet persoonlijk.

De einddatum geeft aan wanneer een krediet is beëindigd. Na die datum blijft de registratie nog een periode zichtbaar. Een geldverstrekker ziet daardoor ook recent afgeloste kredieten. Controleer bij twijfel of de status als beëindigd juist is verwerkt.

Vraag de klant om de kredietgever te verzoeken de status te actualiseren. Vraag ook een schriftelijke bevestiging van de aflossing. Die bevestiging kan bij de geldverstrekker vaak al worden gebruikt. Leg de communicatie vast in het dossier.

De klant kan eerst een klacht indienen bij de kredietgever. Daarna is een klacht bij het Kifid mogelijk als de kredietgever daar is aangesloten. Een rechter is ook een optie. Adviseer de klant de procedure van de kredietgever te volgen en alles te bewaren.

Nee, een registratie is geen reden om advies te weigeren. Het is wel een reden om zorgvuldig te onderzoeken wat haalbaar is. Soms is het advies om eerst te wachten of de situatie te verbeteren. Dat advies is net zo waardevol, mits u het goed vastlegt.

Een zakelijk krediet op privénaam kan in het CKI geregistreerd staan. Voor de toetsing is van belang wie de lasten draagt en of de onderneming die betaalt. Geldverstrekkers gaan hier verschillend mee om. Vraag het contract en de jaarcijfers op en controleer de voorwaarden van de geldverstrekker.

Een borgstelling is een mogelijke verplichting. Als de hoofdschuldenaar niet betaalt, kan de borg worden aangesproken. Niet iedere borgstelling is zichtbaar in het CKI. Vraag er actief naar en controleer hoe de geldverstrekker ermee omgaat.

Na een scheiding blijven beide ex-partners vaak hoofdelijk aansprakelijk voor een gezamenlijke lening. Ook als in het convenant staat dat één partner betaalt. Een geldverstrekker kan de lening dan bij beide aanvragers meetellen. Vraag het convenant op en onderzoek of ontslag uit hoofdelijkheid mogelijk is.

Alleen de kredietgever kan een ex-partner ontslaan uit de hoofdelijke aansprakelijkheid. Hij beoordeelt of de achterblijvende partner de lening alleen kan dragen. Een afspraak tussen ex-partners bindt de kredietgever niet. Vraag de schriftelijke bevestiging van het ontslag op.

Bij minnelijke schuldhulpverlening maakt een schuldhulpverlener afspraken met schuldeisers. Tijdens zo een traject is een nieuwe hypotheek in de regel niet haalbaar. Bespreek met de klant de afronding van het traject en de periode daarna. Verwijs zo nodig naar de schuldhulpverlener voor de actuele status.

Minnelijke schuldhulp is een vrijwillige regeling met schuldeisers. De Wsnp is een wettelijke schuldsaneringsregeling via de rechter. Beide kunnen in het CKI zichtbaar zijn. De gevolgen voor de hypotheekmogelijkheden zijn vaak vergelijkbaar en langdurig.

Vraag de beschikking van de rechter en het bewijs van de schone lei op. Bekijk hoe de klant sindsdien met geld omgaat. Veel geldverstrekkers hanteren nog een wachtperiode. Controleer de voorwaarden van de geldverstrekker en leg uw beoordeling vast.

Laat zien wat de leencapaciteit is met en zonder het krediet. Gebruik dezelfde uitgangspunten in beide berekeningen. Zo ziet de klant direct wat het krediet kost aan leenruimte. Vermeld dat de bedragen een indicatie zijn en afhangen van de actuele normen.

De toetsingslast van een limiet werkt door over de hele looptijd van de hypotheek. Een relatief kleine maandlast verlaagt daardoor de maximale hypotheek met een veelvoud. Laat dit in een berekening zien. Dat helpt de klant om een bewuste keuze te maken over opzeggen.

Een rood-staan-faciliteit kan als krediet in het CKI geregistreerd staan. Dan telt de limiet mee in de toetsing, ook als de klant er niet gebruik van maakt. Bespreek verlagen of opheffen. Vraag na wijziging een bevestiging van de bank.

Aflossen verhoogt de leencapaciteit, maar verlaagt de eigen middelen. Maak de berekening voor beide situaties. Let op de kosten koper en de buffer die nodig blijven. Leg vast welke afweging de klant maakt en waarom.

De AFM houdt toezicht op het aanbieden van en adviseren over consumptief krediet. Partijen hebben hiervoor een vergunning nodig of moeten een vrijstelling hebben. De AFM let onder meer op verantwoorde kredietverlening en informatievoorziening. Controleer of uw eigen vergunning het adviseren over krediet dekt.

Voor advies over consumptief krediet bestaat een aparte Wft-module. Een adviseur die alleen hypotheekadvies geeft, is niet automatisch bevoegd voor kredietadvies. Controleer welke modules voor uw werkzaamheden vereist zijn. Raadpleeg hiervoor de actuele eisen van het CDFD en de AFM.

Het oudere stelsel kent een terugbetalingstermijn van 15 jaar. Voor studenten onder het studievoorschot en later geldt een termijn van 35 jaar. De maandlast bij 35 jaar is bij dezelfde schuld lager, maar de schuld loopt langer door. Vraag de klant welk regime op zijn schuld van toepassing is.

Het regime staat in Mijn DUO en in de brieven over de terugbetaling. Het hangt vooral af van het moment waarop de studie is gestart. Vraag een schermafdruk of brief op waaruit het regime blijkt. Leg dit vast, omdat het de beoordeling van de maandlast beïnvloedt.

Na het einde van de studie volgt eerst een aanloopfase. In die periode hoeft de klant nog niet terug te betalen, maar loopt de rente wel door. Daarna start de terugbetaalperiode. Ook in de aanloopfase is de schuld relevant voor de hypotheektoetsing.

Er is dan nog geen definitief maandbedrag. De toetsing gaat uit van een maandlast volgens de methode van de actuele regeling. Vraag bij DUO een indicatie of een overzicht van de schuld op. Controleer hoe de geldverstrekker de last bepaalt.

Bij de draagkrachtregeling past DUO het maandbedrag aan het inkomen aan. Bij een laag inkomen kan het maandbedrag lager of zelfs nihil zijn. De schuld zelf wordt daardoor niet kleiner. Voor de hypotheektoetsing telt de regeling van de geldverstrekker, niet automatisch het verlaagde bedrag.

Dat hangt af van het terugbetaalregime. Bij het oudere stelsel kan het partnerinkomen meetellen. Bij het stelsel met een termijn van 35 jaar telt het partnerinkomen niet mee. Controleer de actuele regels bij DUO.

DUO gebruikt in principe het inkomen van twee jaar eerder als peiljaar. Is het huidige inkomen lager, dan kan de klant vragen om met het actuele inkomen te rekenen. Dit is relevant als het maandbedrag niet past bij de huidige situatie. Vraag de klant de beschikking van DUO op.

Een klant kan bij DUO een beperkt aantal maanden aanvragen waarin hij niet hoeft af te lossen. De rente loopt in die periode wel door. Controleer bij DUO wat dit betekent voor de resterende terugbetaalperiode. Vraag of de klant hier gebruik van maakt, omdat het iets zegt over zijn financiële situatie.

De schuld blijft bestaan, dus de studieschuld telt gewoon mee. Een tijdelijk lager of nihil maandbedrag verandert dat niet. De toetsing volgt de methode in de regeling en de voorwaarden van de geldverstrekker. Leg de periode en de reden vast in het dossier.

Bij overlijden scheldt DUO de resterende studieschuld kwijt. Nabestaanden erven deze schuld dus niet. Dit is relevant bij het bepalen van het risico voor een partner. Het overlijdensrisico van de hypotheek staat daar los van.

Wat na afloop van de terugbetaalperiode nog openstaat, wordt kwijtgescholden. Dat geldt mits aan de voorwaarden is voldaan. Voor de klant met een laag inkomen kan dit een reden zijn om niet extra af te lossen. Maak die afweging samen met de klant en leg deze vast.

Nee, de rente op een studieschuld is niet aftrekbaar. De studieschuld valt als schuld in box 3. Daar kan zij de grondslag verlagen, maar alleen voor zover de schulden boven de schuldendrempel uitkomen. Gebruik voor de drempel het actuele bedrag van de Belastingdienst.

DUO stelt de rente vast op basis van wettelijke regels. Bij het stelsel met 35 jaar staat de rente telkens voor een periode van vijf jaar vast. Bij het oudere stelsel kan de rente vaker wijzigen. Controleer het actuele percentage bij DUO.

Extra aflossen kan de toetsingslast verlagen en zo de leencapaciteit vergroten. Dat werkt alleen als het maandbedrag of de schuld voor de toetsing daadwerkelijk daalt. Vraag bij DUO na wat het effect van de aflossing is. Maak een berekening met en zonder aflossing.

Nee, extra aflossen op een studieschuld kan zonder boete. De klant kan een deel of de hele schuld in een keer aflossen. Wel gaat het geld dan niet meer naar de buffer of de eigen middelen. Bespreek die afweging.

Als een student niet tijdig een diploma haalt, kan een prestatiebeurs een lening worden. Die lening telt dan mee als studieschuld. Klanten zijn zich daar niet altijd van bewust. Vraag het actuele DUO-overzicht op in plaats van uit te gaan van de opgave van de klant.

Een levenlanglerenkrediet is een lening bij DUO voor een opleiding. Het is een schuld met terugbetaalverplichting, net als een studieschuld. Neem het daarom mee in de inventarisatie. Controleer hoe de geldverstrekker deze lening in de toetsing meeneemt.

Een collegegeldkrediet maakt deel uit van de totale studieschuld bij DUO. Het staat dus in hetzelfde overzicht. Tel het mee bij de totale studieschuld. Controleer of het overzicht van DUO actueel is.

Vraag de klant in te loggen bij Mijn DUO en het overzicht te downloaden. Dat geeft de oorspronkelijke schuld, de actuele stand en het maandbedrag. Ga niet uit van een schatting. Bewaar het overzicht in het dossier.

Bij een gezamenlijke aanvraag tellen de studieschulden van beide aanvragers mee. Elke schuld wordt apart beoordeeld volgens de regeling. Vraag van beide aanvragers een DUO-overzicht op. Vergeet ook de schuld van een partner die nog studeert niet.

De schuld groeit dan nog, terwijl er nog geen terugbetaling loopt. Voor de toetsing is de actuele stand van belang. Bespreek ook wat de verwachte schuld aan het einde van de studie is. Dat beïnvloedt de betaalbaarheid in de toekomst.

Een veelgemaakte fout is dat alleen het maandbedrag wordt opgevraagd. Voor de toetsing kan ook de oorspronkelijke of actuele schuld relevant zijn. Een andere fout is een verouderd overzicht. Vraag een recent en volledig overzicht op.

Een studieschuld is een schuld in box 3. Voor de vermogenstoets van toeslagen telt het vermogen volgens box 3. De schuld kan het vermogen dus beïnvloeden, maar alleen boven de schuldendrempel. Controleer het actuele bedrag bij de Belastingdienst.

Ouders kunnen geld schenken waarmee de klant zijn studieschuld aflost. De schuld zelf blijft van de klant. Een schenking kan schenkbelasting tot gevolg hebben. Leg vast hoe de aflossing is gefinancierd.

De terugbetaalplicht blijft bestaan na emigratie. DUO kan de klant vragen om inkomensgegevens aan te leveren. Zonder die gegevens kan DUO een hoger maandbedrag vaststellen. Wijs de klant op deze verplichting.

Neem op:

• hoogte van de schuld en het regime
• actueel maandbedrag en eventuele aflosvrije periodes
• de wijze waarop de schuld in de toetsing is meegenomen
• de bron en datum van het overzicht

Zo is later te reconstrueren hoe de berekening tot stand kwam.

Het maandbedrag van DUO volgt uit het regime en eventuele draagkracht. De toetsingslast volgt uit de methode in de regeling voor hypothecair krediet. Die twee hoeven niet gelijk te zijn. Leg dit uit aan de klant om verwarring te voorkomen.

Leg de gevolgen voor de leencapaciteit en de lange termijn uit. Laat zien wat aflossen en niet aflossen betekent. Benadruk dat de keuze bij de klant ligt. Leg de afweging en de keuze vast.

Een studieschuld is geen uitsluiting voor NHG. De schuld telt wel mee in de toetsing. NHG volgt de geldende leennormen. Controleer de actuele voorwaarden van NHG.

Ja, een studielening uit het buitenland is ook een financiële verplichting. Zo een lening staat niet bij DUO en meestal niet in het CKI. Vraag er actief naar bij klanten die in het buitenland hebben gestudeerd. Vraag stukken op waaruit maandlast en restschuld blijken.

Bij een terugbetaaltermijn van 35 jaar kan de schuld tot laat in de loopbaan doorlopen. Dat kan samenvallen met andere lasten of een daling van inkomen. Bespreek dit bij oudere starters. Neem het mee in de lange termijnanalyse.

Een achterstand bij DUO staat meestal niet in het CKI. Het is wel een signaal over de betaalsituatie. Vraag de klant naar de reden en de stand van zaken. Leg de uitkomst vast in het dossier.

Een geldverstrekker kan toestaan dat de studieschuld wordt afgelost uit de hypotheek. Dat deel is geen eigenwoningschuld en de rente is niet aftrekbaar. De klant ruilt een lage rente vaak in voor een hogere rente. Zet de gevolgen op een rij en leg deze vast.

Vraag opnieuw een actueel DUO-overzicht op. Het maandbedrag of de schuld kan zijn veranderd. Gebruik geen gegevens van een eerdere aanvraag. Leg de nieuwe gegevens vast.

Geldverstrekkers en notarissen moeten onderzoeken waar het geld vandaan komt. Bij een grote eigen inbreng vragen zij om bewijs van de herkomst. Denk aan bankafschriften, schenkingsovereenkomsten of verkoopnota’s. Vraag deze stukken vroeg op om vertraging te voorkomen.

Geldverstrekkers stellen vaak extra eisen aan de herkomst van geld uit crypto. Het geld moet meestal eerst naar een Nederlandse bankrekening. Vraag stukken op die de aankoop, verkoop en overboeking laten zien. Controleer de voorwaarden van de geldverstrekker.

Beleggingen kunnen dalen in waarde voordat ze worden verkocht. Daardoor kan er bij passeren minder geld beschikbaar zijn. Bespreek of de klant tijdig wil verkopen. Leg de afspraak en de risicobespreking vast.

Geld op een lijfrenterekening is bestemd voor een lijfrente-uitkering. Vervroegd opnemen leidt in de regel tot belastingheffing en mogelijk revisierente. Het is daarom zelden een geschikte bron voor eigen inbreng. Verwijs de klant voor de exacte gevolgen naar de voorwaarden en de Belastingdienst.

Geld op een rekening van een minderjarig kind is van het kind. Ouders mogen dat geld niet zomaar voor hun eigen woning gebruiken. Het telt dus niet als eigen middelen van de ouders. Leg dit uit als de klant het wel wil gebruiken.

Een veelgemaakte fout is geen rekening houden met de kosten koper en een buffer. Ook wordt soms geld meegeteld dat al voor iets anders is bestemd. Maak een volledig overzicht van beschikbare middelen en uitgaven. Leg dit vast in het dossier.

Geld in een bv is van de bv, niet van de klant. Om het privé te gebruiken is bijvoorbeeld een dividenduitkering of lening nodig. Dat kan fiscale gevolgen hebben. Verwijs voor de uitwerking naar de fiscalist van de klant.

Een teruggave is pas zeker als het bedrag is ontvangen of definitief is vastgesteld. Een voorlopige teruggave kan later nog worden gecorrigeerd. Reken daarom alleen met ontvangen bedragen. Leg vast welke middelen u heeft meegeteld.

Bij ongehuwde partners is niet altijd duidelijk van wie het spaargeld is. Dat is relevant bij ongelijke inbreng in de woning. Bespreek of zij afspraken willen vastleggen, bijvoorbeeld in een samenlevingscontract. Leg het gesprek vast.

Bij ongelijke inbreng brengt een partner meer eigen geld in dan de ander. Zonder afspraken kan dat bij een scheiding of overlijden tot onduidelijkheid leiden. Adviseer de klanten om dit vast te leggen bij de notaris. Leg vast dat u dit heeft besproken.

Een bankafschrift laat zien dat geld op een bepaald moment beschikbaar is. Het zegt niet altijd iets over de herkomst. Vraag bij grote stortingen ook naar de bron. Controleer de eisen van de geldverstrekker voor de datum van het afschrift.

Contant geld is lastig te onderbouwen. Geldverstrekkers en notarissen zijn hier terughoudend in vanwege de Wwft. Het geld moet in de regel via een bankrekening lopen met een aantoonbare herkomst. Wijs de klant hier vroeg op.

Vakantiegeld of een bonus kan als eigen middel dienen zodra het is uitbetaald. Voor de aanvraag is aantoonbaar beschikbaar geld leidend. Een verwachte uitbetaling is nog niet zeker. Leg vast welke middelen zijn meegeteld.

Er is geen vaste wettelijke norm voor de buffer na aankoop. Het Nibud geeft richtlijnen voor een buffer op basis van huishoudsituatie. Bespreek met de klant welke onvoorziene uitgaven hij verwacht. Leg de afgesproken buffer vast.

Een verwachte erfenis is geen zeker vermogen. Het telt daarom niet mee als eigen middel. Bespreek ook de onzekerheid over het moment en de hoogte. Leg vast dat hier niet op is gerekend.

Een vordering op een ander is vermogen van de klant. Of het geld beschikbaar is als eigen middel, hangt af van de terugbetaling. Vraag de leningsovereenkomst en bewijs van terugbetaling op. Een vordering die nog openstaat telt niet als beschikbaar geld.

Voor box 3 geldt de stand van bezittingen en schulden op 1 januari. Wijzigingen later in het jaar tellen pas mee in het volgende jaar. Dat is relevant bij een aankoop, schenking of aflossing rond de jaarwisseling. Leg bij advies vast welke peildatum geldt.

Box 3 kijkt naar de stand op 1 januari. Een aflossing met spaargeld vlak voor 1 januari verlaagt de box 3-grondslag van het volgende jaar. Een aflossing net erna telt pas een jaar later. Wijs de klant op dit effect, zonder dat het de enige reden voor de keuze wordt.

Schulden in box 3 verlagen de grondslag alleen voor zover ze boven een drempel uitkomen. Fiscale partners hebben samen een hogere drempel. Het drempelbedrag wijzigt en staat op de site van de Belastingdienst. Neem de drempel mee in een rekenvoorbeeld voor de klant.

Voorbeelden van schulden in box 3 zijn:

• consumptief krediet
• studieschuld
• een hypotheek op een tweede woning
• een lening voor de eigen woning die geen eigenwoningschuld is

De eigenwoningschuld zelf valt in box 1.

Fiscale partners mogen de gezamenlijke grondslag in box 3 onderling vrij verdelen. Dat kan van belang zijn voor heffingskortingen of andere inkomensafhankelijke regelingen. De verdeling gebeurt in de aangifte. Verwijs voor de optimale verdeling naar de belastingadviseur of aangiftesoftware.

Ja, een woning die niet de hoofdverblijfplaats is valt in box 3. Denk aan een vakantiewoning of een verhuurde woning. De waardering gebeurt op basis van de WOZ-waarde, met aparte regels voor verhuurde woningen. Een hypotheek op die woning is een box 3-schuld.

Voor een verhuurde woning met huurbescherming geldt een lagere waardering via de leegwaarderatio. De ratio hangt af van de huur ten opzichte van de WOZ-waarde. De percentages kunnen per jaar wijzigen. Controleer de actuele tabel bij de Belastingdienst.

De oude woning kan tot drie jaar fiscaal als eigen woning blijven gelden. Voorwaarde is dat de woning leeg staat en te koop staat. Wordt de woning verhuurd, dan gaat die regeling niet op en valt de woning in box 3. Bespreek dit met klanten die tijdelijk willen verhuren.

Een geërfde woning die niet de hoofdverblijfplaats van de erfgenaam is, valt in box 3. Bij meerdere erfgenamen telt ieders aandeel. De waardering volgt de regels voor box 3. Wijs klanten erop dat dit invloed kan hebben op toeslagen.

Voor de geldgever is een familielening een vordering in box 3. Voor de geldnemer is het een eigenwoningschuld als aan de voorwaarden wordt voldaan. Anders is het voor de geldnemer een box 3-schuld. Leg de kwalificatie vast en wijs op de informatieplicht.

Er geldt een vrijstelling voor groene beleggingen tot een bepaald bedrag. Dat bedrag kan wijzigen. Controleer of een fonds of rekening als groene belegging is aangewezen. Raadpleeg de actuele regels bij de Belastingdienst.