Krediet en vermogen (deel 2 van 2)

Met de tegenbewijsregeling kan een belastingplichtige aantonen dat zijn werkelijke rendement lager is dan het forfaitaire rendement. Dan wordt het werkelijke rendement belast. Dit vraagt een eigen berekening en onderbouwing. Verwijs voor de uitwerking naar de Belastingdienst of een fiscalist.

Er is wetgeving in voorbereiding om box 3 te baseren op werkelijk rendement. De invoering en de details kunnen nog veranderen. Ga in uw advies niet uit van een definitief stelsel. Wijs op de onzekerheid en leg vast dat u dit heeft besproken.

Neem op welke middelen worden ingezet en wat het effect is op de box 3-grondslag. Vermeld dat de gevolgen afhangen van de actuele tarieven en vrijstellingen. Benoem ook het effect op de buffer. Verwijs naar de fiscalist als de situatie complex is.

Nee, de inboedel van de eigen woning valt in de regel niet in box 3. Uitzonderingen gelden voor voorwerpen die als belegging worden aangehouden. Kunst of verzamelingen als belegging kunnen dus wel meetellen. Verwijs bij twijfel naar de Belastingdienst.

Een auto voor eigen gebruik valt in de regel niet in box 3. Een auto die vooral als belegging wordt gehouden kan wel meetellen. Dat is uitzonderlijk. Leg bij twijfel de feiten vast en verwijs door.

Een kapitaalverzekering eigen woning die aan de voorwaarden van het overgangsrecht voldoet, valt in box 1 en is onder voorwaarden vrijgesteld. Wordt niet meer aan de voorwaarden voldaan, dan kan de waarde naar box 3 gaan. Dat heeft gevolgen voor de vrijstelling. Controleer de polisvoorwaarden en de fiscale status.

De lening voor een tweede woning is een box 3-schuld. De rente is niet aftrekbaar in box 1. Neem de last mee in de betaalbaarheidstoets. Controleer de voorwaarden van de geldverstrekker voor een tweede woning.

Een ontvangen schenking telt op 1 januari mee als vermogen in box 3, als het geld dan nog aanwezig is. Wordt het geld voor 1 januari in de eigen woning gestoken, dan telt het niet mee in box 3. Ditzelfde geldt voor aflossing van een eigenwoningschuld. Bespreek de timing met de klant.

Een spaarrekening eigen woning die aan het overgangsrecht voldoet, valt onder voorwaarden in box 1. Wordt niet meer aan de voorwaarden voldaan, dan kan het tegoed naar box 3 gaan. Controleer de voorwaarden van de bank en de fiscale status. Leg uw controle vast.

Spaargeld en beleggingen kunnen box 3-belasting opleveren. Aflossen op de eigenwoningschuld verlaagt het vermogen in box 3, maar ook de aftrekbare rente in box 1. Het netto-effect hangt af van rente, tarieven en de persoonlijke situatie. Maak een berekening en leg die vast.

Een vordering op of schuld aan de eigen bv kan in box 3 vallen. Voor schulden aan de eigen bv gelden aanvullende regels. Dit is specialistisch terrein. Verwijs naar de fiscalist van de klant.

Een veelgemaakte fout is werken met verouderde tarieven of vrijstellingen. Een andere fout is vergeten dat de peildatum 1 januari is. Ook wordt soms vergeten dat de partner meetelt. Controleer actuele gegevens bij de Belastingdienst.

Ja, ook het saldo op een betaalrekening telt mee in box 3. Het gaat om de stand op 1 januari. Kleine bedragen vallen vaak binnen het heffingsvrije vermogen. Gebruik de actuele bedragen van de Belastingdienst.

Een vordering van een kind op de langstlevende ouder uit een nalatenschap kan in box 3 vallen. Voor de langstlevende is het dan een schuld. Bij een onderbedeling volgens de wettelijke verdeling gelden specifieke regels. Verwijs naar de notaris of fiscalist.

Bij vruchtgebruik is de waarde in box 3 in de regel toegerekend aan de vruchtgebruiker. Er gelden specifieke regels en uitzonderingen. Dat is relevant bij nalatenschappen met een woning. Verwijs voor de uitwerking naar de notaris of fiscalist.

Vermogen van een minderjarig kind wordt in de regel bij de ouder met gezag aangegeven. Het blijft wel eigendom van het kind. Bij toeslagen telt het vermogen dus mogelijk mee bij de ouder. Verwijs bij twijfel naar de Belastingdienst.

Ja, ook buitenlands vermogen telt in principe mee in box 3. Er kunnen regels ter voorkoming van dubbele belasting gelden. Vraag klanten actief naar buitenlands vermogen. Verwijs voor de aangifte naar de fiscalist.

Crypto valt als bezitting in box 3. De waarde op 1 januari is bepalend. Door koersschommelingen kan die sterk afwijken van de huidige waarde. Wijs klanten op hun aangifteplicht.

Box 3 bepaalt mede de netto-uitkomst van sparen, beleggen en aflossen. Het speelt een rol bij toeslagen en eigen middelen. De adviseur hoeft geen belastingaangifte te doen, maar moet de samenhang wel kennen. Verwijs voor de details naar de fiscalist.

Huurtoeslag, zorgtoeslag en kindgebonden budget kennen een vermogenstoets. Kinderopvangtoeslag heeft geen vermogenstoets. De vermogensgrenzen kunnen per jaar wijzigen. Controleer de actuele grenzen bij Dienst Toeslagen.

Voor de toeslagen telt het vermogen zoals dat in box 3 wordt vastgesteld. Het gaat om de stand op 1 januari van het toeslagjaar. Ook het vermogen van de toeslagpartner telt mee. De eigen woning valt erbuiten.

Ja, een schenking kan het vermogen op 1 januari verhogen. Daardoor kan de klant boven de vermogensgrens uitkomen. Dat kan het recht op toeslag doen vervallen. Bespreek dit met klanten die een schenking ontvangen en toeslagen hebben.

Spaargeld dat in de eigen woning wordt gestoken, telt niet meer als box 3-vermogen. Daardoor kan het vermogen onder de grens komen. Dat kan van invloed zijn op het recht op toeslagen. Leg vast dat dit gevolg is besproken, zonder dat het het doel van het advies wordt.

Een klant moet wijzigingen in inkomen, vermogen, woonsituatie of partnerschap tijdig doorgeven. Bij een verhuizing naar een koopwoning moet de huurtoeslag worden stopgezet. Te laat doorgeven kan leiden tot terugbetalen. Wijs de klant op deze verplichting.

Een toeslagpartner is bijvoorbeeld een echtgenoot of een samenwonende met wie de klant aan bepaalde voorwaarden voldoet. Het inkomen en vermogen van de toeslagpartner tellen mee. Bij samenwonen voor een koopwoning kan iemand een toeslagpartner worden. Wijs op de gevolgen voor de toeslagen van beide partners.

Door samenwonen kan een toeslagpartner ontstaan. Inkomen en vermogen worden dan samengeteld. Dat kan leiden tot een lagere of geen toeslag. Bespreek dit bij het opstellen van het maandbudget.

Ga uit van de toeslag die na aankoop nog van toepassing is. Huurtoeslag vervalt bij een koopwoning. Zorgtoeslag en kindgebonden budget kunnen blijven, afhankelijk van inkomen en vermogen. Wees voorzichtig en reken bij twijfel zonder toeslag.

Het toetsingsinkomen voor toeslagen houdt rekening met aftrekposten zoals hypotheekrente. Daardoor kan het toetsingsinkomen dalen na aankoop. Dat kan het recht op toeslag beïnvloeden. Laat de klant de proefberekening van Dienst Toeslagen gebruiken.

Met de proefberekening op de website van Dienst Toeslagen kan een klant een indicatie krijgen. Hij vult zijn verwachte inkomen, vermogen en situatie in. De uitkomst is niet bindend. Adviseer de klant een kopie te bewaren.

Een toeslag wordt definitief vastgesteld nadat het inkomen over het jaar bekend is. Dat gebeurt meestal na de aanslag inkomstenbelasting. Daarna volgt een terugvordering of nabetaling. Wijs de klant op dit verschil tussen voorschot en definitieve toeslag.

Een terugvordering is een schuld die de klant moet betalen. Vaak loopt er een betalingsregeling. Vraag naar het openstaande bedrag en de maandlast. Neem dit mee in het budget en controleer hoe de geldverstrekker ermee omgaat.

Gedupeerden van de toeslagenaffaire kunnen in een hersteltraject zitten. Dat kan gevolgen hebben voor schulden en vermogen. Wees zorgvuldig en respectvol in het gesprek. Verwijs voor specifieke vragen naar de officiële instanties.

Voor compensatiebedragen uit het hersteltraject gelden speciale regels voor vermogen en toeslagen. De details kunnen wijzigen. Controleer de actuele informatie bij de officiële instanties. Leg vast welke bron u heeft gebruikt.

De eigen woning zelf telt niet mee in de vermogenstoets. Wel kan het inkomen veranderen door hypotheekrenteaftrek. Dat kan doorwerken in het kindgebonden budget. Laat de klant een proefberekening maken.

Zodra de klant eigenaar wordt van de woning, heeft hij geen recht meer op huurtoeslag voor die woning. Dit geldt ook als hij eerst huurde en nu koopt. Vraag de klant om de huurtoeslag tijdig stop te zetten. Neem dit mee in het budget.

Een toeslag is afhankelijk van inkomen, vermogen en gezinssituatie. Die kunnen snel veranderen. Daarom tellen toeslagen in de regel niet mee als toetsingsinkomen. In het maandbudget kunt u er wel rekening mee houden, met voorzichtigheid.

Extra aflossen met spaargeld verlaagt het box 3-vermogen. Dat kan het recht op toeslagen vergroten. Tegelijk daalt de hypotheekrenteaftrek, wat het toetsingsinkomen kan verhogen. Laat de klant de netto-effecten doorrekenen.

Leg vast welke toeslagen de klant ontvangt en of die na aankoop blijven. Noteer of u toeslagen in het maandbudget heeft meegenomen. Vermeld dat de bedragen een indicatie zijn. Verwijs naar Dienst Toeslagen voor een definitieve berekening.

Bij een koopwoning bestaat geen recht op huurtoeslag. Blijft de klant toch huurtoeslag ontvangen, dan wordt die teruggevorderd. Leg dit duidelijk uit. Leg vast dat u dit heeft besproken.

Bij huurtoeslag kunnen ook medebewoners meetellen. Dat geldt voor inkomen en vermogen, met uitzonderingen. Dit is relevant als een klant van huur naar koop gaat. Controleer de regels bij Dienst Toeslagen.

De ontvanger van de schenking doet de aangifte schenkbelasting. Dat geldt ook als hij een vrijstelling wil gebruiken waarvoor een aangifte nodig is. De aangifte moet tijdig na afloop van het jaar van de schenking worden gedaan. Controleer de actuele termijn bij de Belastingdienst.

De geldverstrekker wil zeker weten dat het geld een schenking is en geen lening. Een lening zou een extra verplichting zijn die de betaalbaarheid raakt. Een verklaring van de schenker legt vast dat er geen terugbetaling wordt verwacht. Gebruik het model van de geldverstrekker als dat er is.

Geldverstrekkers verlangen meestal dat de schenking onvoorwaardelijk is. Een terugbetaalverplichting maakt het in feite een lening. Een herroepingsclausule kan ook problemen geven. Controleer de voorwaarden van de geldverstrekker en lees de schenkingsakte goed.

Ouders kunnen elk jaar een bedrag belastingvrij aan een kind schenken. Daarnaast bestaat een eenmalig verhoogde vrijstelling voor kinderen in een bepaalde leeftijdscategorie. De verhoogde vrijstelling moet in de aangifte worden geclaimd. Gebruik de actuele bedragen en voorwaarden van de Belastingdienst.

Over het deel boven de vrijstelling is de ontvanger schenkbelasting verschuldigd. Betaalt de schenker die belasting, dan kan dat zelf ook als schenking gelden. Gebruik de actuele tarieven van de Belastingdienst. Laat de klant rekening houden met de aanslag in zijn budget.

De vrijstelling van ouders aan een kind geldt in de regel voor beide ouders samen. Bij gescheiden ouders kunnen andere regels gelden. Verwijs voor de exacte uitwerking naar de Belastingdienst. Leg vast welke schenker welk bedrag heeft geschonken.

Nee, de verhoogde vrijstelling geldt alleen voor schenkingen van ouders aan kinderen. Voor schenkingen van grootouders geldt de algemene vrijstelling. Het tarief voor kleinkinderen kan bovendien anders zijn. Gebruik de actuele tabellen van de Belastingdienst.

Een schenking binnen 180 dagen voor het overlijden wordt in de erfbelasting als verkrijging uit de nalatenschap aangemerkt. Er wordt dan erfbelasting geheven in plaats van schenkbelasting. Betaalde schenkbelasting wordt verrekend. Dit is relevant bij schenkingen door ernstig zieke ouders.

Gebruik een schriftelijke schenkingsovereenkomst of verklaring. Vermeld daarin bedrag, datum, schenker, ontvanger en dat er geen terugbetaling volgt. Bewaar ook het bankafschrift van de overboeking. Bewaar een kopie van de aangifte schenkbelasting als die is gedaan.

Een gift van een vriend of ander familielid is een schenking met de algemene vrijstelling en tarieven. Een betaling van een werkgever is meestal geen schenking maar loon. Dan gelden de regels van de loonbelasting. Leg de herkomst en het karakter van het bedrag vast.

Voor de fiscale erkenning van een schenking op papier gelden eisen. Een notariële akte en de jaarlijkse betaling van rente volgens een wettelijk minimum horen daarbij. Zonder die eisen kan de vordering bij overlijden fiscaal als legaat worden behandeld. Verwijs naar de notaris.

Ja, het kwijtschelden van een lening of een deel daarvan is in principe een schenking. Er kan schenkbelasting verschuldigd zijn boven de vrijstelling. De resterende schuld kan ook fiscale gevolgen hebben voor de eigenwoningschuld. Verwijs voor de uitwerking naar de fiscalist en leg dit vast.

Bij een renteloze lening kan het rentevoordeel als schenking worden gezien. Voor de eigenwoningschuld moet rente bovendien zakelijk zijn om aftrekbaar te zijn. Een renteloze lening is fiscaal dus vaak nadelig. Leg de rente en de voorwaarden vast in een overeenkomst.

Of Nederlandse schenkbelasting verschuldigd is, hangt af van de woonplaats van de schenker. Een Nederlander die is geëmigreerd, kan nog tien jaar als inwoner worden aangemerkt. Daarnaast vragen geldverstrekkers extra bewijs van herkomst. Verwijs voor de fiscale gevolgen naar de fiscalist.

Voor huwelijken vanaf 1 januari 2018 geldt de beperkte gemeenschap van goederen. Een schenking of erfenis valt dan in de regel buiten de gemeenschap. Bij oudere huwelijken hangt het af van het huwelijksregime en eventuele uitsluitingsclausules. Vraag de klant naar zijn situatie.

Als een schenking of erfenis buiten de gemeenschap valt, kan de ontvanger een vergoedingsrecht hebben. Dat speelt bij scheiding of overlijden. Leg de inbreng goed vast. Adviseer de klant om dit met de notaris te bespreken.

Een uitsluitingsclausule is een bepaling in een testament of schenkingsakte. Daarmee valt de verkrijging buiten een huwelijksgemeenschap. Dat kan de ontvanger beschermen bij scheiding. Vraag bij grote schenkingen of erfenissen naar de akte.

De aangifte erfbelasting wordt meestal door de erfgenamen samen gedaan. In de praktijk doet vaak de executeur of de notaris dit. De verschuldigde erfbelasting blijft per verkrijger. De standaardtermijn is acht maanden na overlijden, met de mogelijkheid van uitstel.

Een erfgenaam kan een nalatenschap zuiver aanvaarden, beneficiair aanvaarden of verwerpen. Bij zuiver aanvaarden is hij ook aansprakelijk voor de schulden. Bij beneficiair aanvaarden is de aansprakelijkheid beperkt tot de nalatenschap. Verwijs bij twijfel naar de notaris.

Dat hangt af van de afwikkeling van de nalatenschap. Vaak is een verklaring van erfrecht nodig voordat banken rekeningen vrijgeven. Daarna moet de verdeling worden afgerond. Plan de hypotheekaanvraag niet te krap op de verwachte ontvangst.

Een executeur beheert de nalatenschap en betaalt de schulden. Welke bevoegdheden hij heeft, hangt af van het testament. Of hij de woning zelfstandig mag verkopen, volgt uit die bevoegdheden of uit toestemming van de erfgenamen. Vraag het testament of de verklaring van executele op.

De vordering van de kinderen is een schuld van de langstlevende. Die is meestal niet direct opeisbaar. Geldverstrekkers kunnen er wel naar vragen. Vraag de klant de verklaring van erfrecht en de afwikkeling op.

Een geregistreerd partner staat in het erfrecht in de regel gelijk aan een echtgenoot. Zonder testament geldt dus de wettelijke verdeling. Ook in de erfbelasting geldt een vergelijkbare partnerbehandeling. Controleer de situatie bij de notaris.

Ongehuwde partners erven zonder testament niet van elkaar. Een samenlevingscontract met verblijvingsbeding en een testament kunnen dit regelen. Voor de erfbelasting gelden aanvullende voorwaarden om als partner te worden behandeld. Adviseer om dit met de notaris te bespreken.

Vraag of de klant een testament heeft en wanneer het is opgesteld. Ga na of het past bij de nieuwe situatie, zoals een nieuwe woning, partner of kinderen. U beoordeelt het testament niet inhoudelijk. Adviseer bij twijfel een gesprek met de notaris en leg dit vast.

Een geërfde woning die niet de hoofdverblijfplaats van de erfgenaam is, valt in box 3. Dat geldt vanaf de verkrijging, ook als de nalatenschap nog niet is verdeeld. Bij leegstand en verkoop kan dit een aanzienlijke last zijn. Bespreek de verkoopplanning met de klant.

De woning valt bij de erfgenamen in box 3. Daarnaast lopen vaste lasten, onderhoud en eventuele hypotheekrente door. Een opstalverzekering kan bij langdurige leegstand beperkingen hebben. Wijs op deze punten en adviseer de polisvoorwaarden te controleren.

De hypotheek gaat mee in de nalatenschap. De erfgenamen moeten met de geldverstrekker afspraken maken over aflossing of overname. Bij verkoop wordt de schuld uit de opbrengst afgelost. Vraag de klant de stand van de schuld op.

Een erfgenaam krijgt een deel van de nalatenschap en ook van de schulden. Een legataris krijgt een bepaald goed of bedrag en is niet aansprakelijk voor de schulden. Een legaat wordt via het testament toegekend. Dit is van belang bij het bepalen van eigen middelen.

De legitieme portie is het deel van de nalatenschap waarop een kind recht heeft. Het kind kan dit opeisen, ook als het in het testament is onterfd. Het is een geldvordering. Verwijs bij vragen naar de notaris.

Leg vast:

• de verklaring van erfrecht of akte van verdeling
• het bankafschrift met de ontvangst
• of er nog erfbelasting moet worden betaald
• welk deel beschikbaar is na kosten

Zo kunt u later aantonen dat de middelen aanwezig waren.

Erfbelasting wordt pas na de aangifte en de aanslag betaald. Als de erfenis al volledig in de woning is gestoken, moet het bedrag uit andere middelen komen. Bespreek dit vooraf. Houd een buffer aan voor de verwachte aanslag.

Bij vruchtgebruik mag de vruchtgebruiker de woning gebruiken. De blote eigendom ligt bij andere erfgenamen. Dat heeft gevolgen voor de financiering en het onderpand. Controleer de voorwaarden van de geldverstrekker en verwijs naar de notaris.

Bij bewind beheert de bewindvoerder het vermogen. Het kind kan dan niet zelfstandig over het geld beschikken. Voor de inbreng in een woning is medewerking van de bewindvoerder nodig. Vraag de beschikking en de voorwaarden van het bewind op.

Bij testamentair bewind wijst de erflater een bewindvoerder aan die de erfenis beheert. De erfgenaam kan dan niet zelfstandig over het vermogen beschikken. Dit is relevant als een klant een erfenis voor een woning wil gebruiken. Vraag het testament en de bevoegdheden op.

Veelgemaakte fouten zijn:

• de schenking is niet vastgelegd
• het geld komt te laat binnen
• er is geen aangifte gedaan als dat nodig was
• het verschil tussen lening en schenking is onduidelijk

Leg de afspraken vroeg in het traject vast.

Een geldverstrekker wil meestal zien dat de eigen middelen voor passeren beschikbaar zijn. Een latere schenking kan niet worden meegeteld als het geld er bij passeren niet is. Plan de overboeking tijdig. Bespreek de planning met schenker en klant.

Een schenking voor een verbouwing verlaagt het bedrag dat moet worden geleend. De geldverstrekker wil zien dat het geld beschikbaar is, bijvoorbeeld in een bouwdepot. De geschonken som zelf is geen eigenwoningschuld. Bewaar de schenkingsverklaring en de facturen.

Een schenking geldt op het moment dat ze plaatsvindt. Voor vrijstellingen is het jaar van de schenking bepalend. Het is niet mogelijk de schenking achteraf in een ander jaar te plaatsen. Leg de datum van de overboeking vast.

Bij een verkoop tussen ouders en kind moet de koopsom zakelijk zijn. Een te lage prijs kan een schenking zijn. Laat de waarde vaststellen met een taxatie. Verwijs naar de notaris en leg de waarde vast.

Het aflossen van een krediet kan de leencapaciteit vergroten. Dat werkt alleen als het geld uit de erfenis al beschikbaar is en het krediet als beëindigd is gemeld. Houd rekening met nog te betalen erfbelasting. Leg de volgorde en de bewijsstukken vast.

Bij een schenking onder opschortende voorwaarde gaat de schenking pas in als een gebeurtenis plaatsvindt. Zolang die niet heeft plaatsgevonden, is het geld niet van de ontvanger. Voor de hypotheek telt het dan nog niet als eigen middel. Controleer de voorwaarden van de geldverstrekker.

Een erfenis kan in een schuldtraject naar de schuldeisers gaan. Dat hangt af van het traject en de afspraken. De klant moet dit melden bij de schuldhulpverlener of bewindvoerder. Verwijs de klant naar die partij.

Het recht van het land van de overledene kan van toepassing zijn. Ook kan buitenlandse erfbelasting verschuldigd zijn. Er zijn regels ter voorkoming van dubbele heffing. Verwijs naar een notaris of fiscalist met internationale ervaring.

Een akte van verdeling legt vast hoe de nalatenschap tussen erfgenamen wordt verdeeld. Bij een woning is een notariële akte nodig voor de overdracht. De akte is een belangrijk bewijsstuk voor de geldverstrekker. Vraag deze op als de klant een woning of geld uit de nalatenschap inbrengt.

Zolang de nalatenschap onverdeeld is, is de woning van alle erfgenamen samen. Financieren is dan lastig. Meestal wordt eerst verdeeld of overgedragen. Controleer de voorwaarden van de geldverstrekker en betrek de notaris.

Een erfenis verhoogt het vermogen op 1 januari, als het geld nog aanwezig is. Dat kan het recht op toeslagen beïnvloeden. Ook een geërfde woning die in box 3 valt telt mee. Wijs de klant op het tijdig doorgeven van wijzigingen.

Ouders kunnen bijvoorbeeld geld lenen aan hun kind of borg staan. Elke vorm heeft eigen fiscale en juridische gevolgen. Bespreek de mogelijkheden in algemene zin. Verwijs voor de uitwerking naar de notaris of fiscalist.

Een stiefkind kan in de schenk- en erfbelasting onder voorwaarden gelijk worden gesteld aan een kind. Dat kan gevolgen hebben voor de vrijstelling en het tarief. Verwijs naar de Belastingdienst of de notaris. Leg vast dat u de situatie heeft gesignaleerd.

Als alleen de klant de schenking ontvangt, is het geld van hem. Wordt het in een gezamenlijke woning gestoken, dan ontstaat mogelijk een vergoedingsrecht of ongelijke inbreng. Adviseer om afspraken vast te leggen. Leg het gesprek vast.

Niet altijd. Afwikkeling van een nalatenschap kan tijd kosten. Ook kunnen er nog schulden of belastingen worden afgerekend. Reken pas met de erfenis als het geld beschikbaar en aantoonbaar is.

Stel in elk geval vragen over:

• de hoogte van de buffer na aflossing
• verwachte grote uitgaven
• de rente op de hypotheek en op spaargeld
• de fiscale positie in box 1 en box 3
• de wens om later flexibel te zijn

Leg de antwoorden vast in het dossier.

Geld dat in de woning zit, is niet direct beschikbaar. Opnieuw lenen kan alleen als de klant daarvoor in aanmerking komt. Bij inkomensdaling of hogere lasten kan dat lastig zijn. Bespreek dit risico expliciet.

Aan het einde van de rentevaste periode kan vaak boetevrij worden afgelost. Wachten tot dat moment kan een vergoeding voorkomen. Tegelijk is dan pas duidelijk welke nieuwe rente geldt. Controleer de voorwaarden van de geldverstrekker en leg de gekozen timing vast.

Veel geldverstrekkers rekenen een lagere rente bij een lagere schuld ten opzichte van de woningwaarde. Extra aflossen kan de klant in een gunstiger tariefklasse brengen. Dat voordeel geldt dan over de hele schuld. Controleer de voorwaarden van de geldverstrekker over herberekening van de rente.

Een stijging van de woningwaarde kan de verhouding tussen schuld en waarde verbeteren. Sommige geldverstrekkers passen dan de rente aan na een nieuwe taxatie of waardebepaling. Dat gebeurt niet altijd automatisch. Controleer de voorwaarden en de kosten van een taxatie.

Vergelijk de bruto rentebesparing met het verlies aan renteaftrek. Zet daar het eventuele box 3-voordeel tegenover. Gebruik de actuele tarieven en de rente van de klant. Presenteer het als een indicatie en leg de uitgangspunten vast.

Na een extra aflossing kan de geldverstrekker de maandlast gelijk houden en de looptijd verkorten. Een andere optie is de maandlast herberekenen over de resterende looptijd. Welke keuze mogelijk is, verschilt per geldverstrekker en product. Leg de verwachting van de klant vooraf vast en controleer de voorwaarden.

Voor eigenwoningschuld vanaf 2013 geldt een aflossingseis van 360 maanden annuïtair of lineair. Extra aflossen is toegestaan. Het aflosschema mag niet achterlopen op het fiscale schema. Controleer of het product na extra aflossing correct wordt aangepast.

Bewaar in elk geval:

• de bevestiging van de geldverstrekker
• het nieuwe aflosschema of overzicht
• de berekening die u met de klant heeft besproken
• de vastgelegde keuze van de klant

Zo is later aan te tonen wat is afgesproken.

Sparen is verstandig als de buffer nog niet op orde is. Ook bij verwachte uitgaven is sparen vaak passend. Een klant met weinig vrij vermogen loopt meer risico bij tegenvallers. Leg uw beoordeling van de buffer vast.

Wijs op het belang van een buffer. Laat zien hoe het budget eruitziet bij onverwachte uitgaven. De keuze ligt bij de klant. Leg vast dat u het risico heeft besproken en wat de klant heeft besloten.

Beleggen kan op lange termijn een hoger rendement geven, maar met risico. Aflossen geeft een zeker rentevoordeel. De keuze hangt af van risicobereidheid, horizon en kennis. Voor advies over beleggen gelden aparte Wft-eisen.

Advies over beleggingen valt onder aparte regels in de Wft en MiFID. De adviseur heeft daarvoor een passende vergunning en vakbekwaamheid nodig. Een hypotheekadviseur mag niet zomaar beleggingsadvies geven. Controleer uw vergunning en verwijs zo nodig door.

Bespreek de motieven van beide partners. Zij zijn vaak samen aansprakelijk voor de schuld en dragen samen de gevolgen. Zoek een oplossing die past bij hun gezamenlijke doelen en buffer. Leg vast dat beide partners met de keuze instemmen.

Bij de meeste hypotheken is extra afgelost geld niet zomaar terug op te nemen. Er bestaan producten met een opnamemogelijkheid. Daarvoor gelden voorwaarden en opnieuw een toets. Controleer de voorwaarden van de geldverstrekker.

Dat hangt af van de besteding. Een nieuwe lening voor verbetering of onderhoud van de eigen woning kan eigenwoningschuld zijn. Een lening voor andere doelen niet. Leg de besteding vast en bewaar bewijs.

Extra aflossen op een deel met overgangsrecht verlaagt dat deel. Het resterende deel behoudt in de regel het overgangsrecht. Een later opnieuw geleend bedrag valt niet automatisch onder het overgangsrecht. Leg dit uit voordat de klant aflost.

Vaak ligt het voor de hand om af te lossen op het deel met de hoogste rente. Ook de fiscale status van het deel speelt een rol. Een box 3-deel heeft geen renteaftrek, wat aflossen extra aantrekkelijk kan maken. Laat de berekening zien en leg de keuze vast.

De rente op een box 3-leningdeel is niet aftrekbaar. Aflossen bespaart dus de volle rente. Daarnaast vermindert het de box 3-schuld, wat alleen effect heeft boven de schuldendrempel. Neem dit mee in de afweging.

Geldverstrekkers hanteren een jaarlijks boetevrij deel. Het percentage en de berekeningswijze verschillen. Soms is de ruimte niet overdraagbaar naar een volgend jaar. Controleer de voorwaarden van de geldverstrekker.

Spreiden over twee kalenderjaren kan de boetevrije ruimte beter benutten. Ook kan het effect hebben op box 3 door de peildatum. Wel moet de planning kloppen met de voorwaarden van de geldverstrekker. Leg de planning vast.

Spaargeld en beleggingen vallen allebei in box 3. In het forfaitaire stelsel geldt voor beide een ander forfaitair rendement. Bij de tegenbewijsregeling telt het werkelijke rendement. Gebruik de actuele regels van de Belastingdienst.

Een lijfrente kan fiscaal voordelig zijn als er jaarruimte of reserveringsruimte is. Het geld is wel vastgezet voor een uitkering later. Extra aflossen geeft rentebesparing maar weinig flexibiliteit. Verwijs voor de jaarruimte naar de Belastingdienst.

Bekijk welke schuld er bij pensionering nog resteert. Vergelijk dat met het verwachte pensioeninkomen. Bespreek of extra aflossen of sparen daarbij helpt. Leg de doelstelling en het plan vast.

Eigen bijdragen in de zorg kunnen afhangen van inkomen en vermogen. Vrij vermogen geeft wel flexibiliteit bij latere uitgaven. Aflossen verlaagt de woonlasten, maar maakt geld minder beschikbaar. Bespreek de wensen van de klant en leg de afweging vast.

Veelgemaakte fouten zijn:

• geen rekening houden met de buffer
• verouderde fiscale cijfers gebruiken
• de boetevrije ruimte niet controleren
• vergeten dat afgelost geld niet terug op te nemen is

Werk met een vaste checklist.

Het advies moet zijn gebaseerd op de totale financiële situatie. Het effect op toeslagen kan een factor zijn, maar niet het enige argument. Wijs op de risico's van een te kleine buffer. Leg de afweging vast.

Bij een lage rente is de besparing door aflossen kleiner. Na afloop van de rentevaste periode kan de rente stijgen. Extra aflossen kan dan meer opleveren. Bespreek het moment van renteherziening in het advies.

Uitstellen kan zinvol zijn bij:

• een onzeker inkomen
• verwachte grote uitgaven
• een op handen zijnde verhuizing of scheiding
• een buffer die nog niet op orde is

Leg de reden voor uitstel vast en plan een nieuw moment voor de afweging.

Bij een verhuizing kan de hypotheek vaak worden afgelost of meegenomen. Extra aflossen vlak voor de verhuizing heeft dan minder effect. Bespreek de verhuisplannen. Leg de verwachtingen vast.

Een lagere schuld kan betekenen dat de verzekerde dekking hoger is dan nodig. Bij een gelijkblijvende dekking wordt dat verschil door extra aflossen groter. Bespreek of de dekking aangepast kan worden. Controleer de voorwaarden van de verzekeraar.

Bij inflatie daalt de koopkracht van spaargeld. Een vaste hypotheekschuld daalt reëel ook in waarde. Dat maakt de afweging tussen sparen en aflossen genuanceerd. Leg uw uitgangspunten vast zonder te speculeren over cijfers.

Een financiële planning kijkt naar het totale vermogen en de doelen van de klant. Hypotheekadvies is daar een onderdeel van. Bij complexe situaties kan een financiële planner meerwaarde bieden. Bespreek dit met de klant.

Vermogen in een bv valt onder vennootschapsbelasting en box 2. De afweging met aflossen is complex. Verwijs naar de fiscalist van de klant. Leg vast dat u dit heeft gesignaleerd.

Een buffer is geen vereiste voor de toetsing, maar kan bij maatwerk wel meewegen. Sommige geldverstrekkers zien een buffer als compenserende factor. Controleer de voorwaarden van de geldverstrekker. Leg de buffer vast.

Een schenking kan worden gebruikt voor aflossing. Dat verlaagt de schuld en de maandlast. Let op de fiscale gevolgen voor schenkbelasting en renteaftrek. Leg vast hoe de schenking is gebruikt.

Na het bereiken van de AOW-leeftijd daalt het inkomen vaak. De hypotheeklast moet dan nog betaalbaar zijn. Extra aflossen kan helpen, maar ook sparen voor de periode erna. Gebruik de actuele AOW-leeftijd en bedragen.

Bij een hoge spaarrente kan sparen tijdelijk meer opleveren. Spaarrentes kunnen echter snel wijzigen. De hypotheekrente staat vaak langer vast. Bespreek dit verschil en leg de afweging vast.

Sommige producten bieden de mogelijkheid om eerder afgelost bedrag opnieuw op te nemen. Daarvoor gelden voorwaarden en vaak een nieuwe toets. De fiscale status van het opnieuw opgenomen bedrag hangt af van de besteding. Controleer de voorwaarden van de geldverstrekker.

NHG heeft voorwaarden voor de hoogte en de vorm van de lening. Vermogensopbouw buiten de hypotheek valt daar niet onder. Wel kan een buffer helpen bij betalingsproblemen. Controleer de actuele voorwaarden van NHG.

Sparen voor kinderen is een eigen doel. Het kan concurreren met aflossen of de buffer. Bespreek de prioriteiten. Leg de keuze vast.

Verduurzaming kan de energielasten verlagen en de woningwaarde verhogen. Het kan dus een alternatief zijn voor aflossen. Bij aankoop of verbouwing gelden de leennormen voor verduurzaming. Maak een berekening en leg de keuze vast.

Bij veel geldverstrekkers geldt voor NHG-leningen een tarief dat niet afhangt van de verhouding tussen schuld en woningwaarde. Extra aflossen levert dan geen lagere tariefklasse op. Het voordeel zit in de rentebesparing over het afgeloste deel. Controleer de voorwaarden van de geldverstrekker.

Extra lenen voor verduurzaming kan de woonlasten verlagen. Tegelijk stijgt de schuld. Bekijk het netto-effect op het budget. Leg vast welke maatregelen worden genomen.

Beide keuzes verlagen het vrije vermogen van de klant. Bespreek of er daarna nog voldoende buffer en pensioenvoorziening overblijft. De kinderen zijn mogelijk schenkbelasting verschuldigd boven de vrijstelling. Verwijs voor de uitwerking naar de notaris of fiscalist en leg de afweging vast.

Volgens de leennormen 2026 zijn de financieringslastpercentages afgerond op 0,1%. Rekentools kunnen toch verschillen door invoer, afronding of de verwerking van verplichtingen. Ook geldverstrekkers hanteren eigen uitgangspunten binnen de normen. Leg vast welke tool en welke invoer u heeft gebruikt.

Een restschuld drukt op het budget. Voor restschulden in de periode 29 oktober 2012 tot en met 31 december 2017 kan een fiscale restschuldregeling gelden, met een maximale looptijd van 15 jaar. Bespreek een aflosplan. Leg de afspraken vast.

Leg de nieuwe situatie, de besproken opties en de keuze van de klant vast. Vermeld welke cijfers en bronnen u heeft gebruikt. Plan een volgend moment voor herbeoordeling. Zo blijft het dossier actueel.

Meestal niet. Bij vastgoed telt als werkelijk rendement zowel huur als waardestijging, en kosten mogen niet worden afgetrokken (behalve rente op box 3-schulden). Een kleine waardestijging geeft al snel een hoger werkelijk rendement dan het forfait. Wie de regeling wil gebruiken, moet het formulier Opgaaf werkelijk rendement invullen; verwijs daarvoor naar een fiscalist.

Voor het kind kan de lening eigenwoningschuld zijn als aan de voorwaarden is voldaan (onder meer aflossing in maximaal 30 jaar en aangifte van de leninggegevens). Voor de ouders is het een vordering in box 3. De rente moet zakelijk zijn: het gerechtshof Den Haag vond 9% te hoog, terwijl een te lage rente een schenking kan zijn. Leg alles vast in een schriftelijke overeenkomst.

De VFN stelde op 17 november 2025 voor het eerst zelfstandig nieuwe leennormen vast, met directe ingang. Omdat de lonen harder stegen dan de inflatie, kunnen veel mensen iets meer lenen, vooral alleenstaanden en huurders. De hoofdregels bleven gelijk. Zonnepanelen zijn van de lijst verduurzamingsmaatregelen gehaald; de volledig elektrische warmtepomp is toegevoegd.

Dat is het doel, maar het staat niet vast. De Tweede Kamer nam de wet op 12 februari 2026 aan. De Eerste Kamer hield de stemming op 30 juni 2026 aan in afwachting van een aangekondigde wijziging (novelle). Reken in vermogensadviezen niet vooruit met het nieuwe stelsel en adviseer in scenario's.

Ja. Met de herziene consumentenkredietrichtlijn (CCD2), die vanaf 20 november 2026 geldt, valt vrijwel elke vorm van uitgesteld betalen onder consumentenkrediet. Aanbieders van achteraf betalen hebben dan een AFM-vergunning nodig. Neem achteraf-betaalschulden mee in je inventarisatie. Zie k121 en k212.

Anders dan bij hypotheken: de bemiddelaar krijgt een doorlopende provisie van de kredietgever, berekend over het uitstaande saldo. Bij een langere betalingsachterstand vervalt die aanspraak. Volgens VVP blijft dit stelsel bij de invoering van CCD2 bestaan. Leg de klant uit dat de beloning in de kredietkosten zit.

Volgens Kifid wel. In GC 2026-0304 (31 maart 2026) was achteraf betalen kredietverlening waarvoor een kredietwaardigheidstoets en informatieplichten gelden. Klarna had niet aangetoond dat zij daaraan voldeed; de consument hoefde het bedrag niet te betalen. Vraag klanten bij de inventarisatie dus ook naar achteraf-betaalregelingen.

Niet als hij goed heeft getoetst. In GC 2026-0346 (10 april 2026) mocht de kredietverstrekker afgaan op de opgave van de consument; leningen die nog niet in het CKI stonden, kon hij niet zien. Geen overkreditering. Vraag klanten daarom expliciet naar recent aangevraagde kredieten.

Na een belangenafweging. In GC 2025-0293 (10 april 2025) moest een code 2 uit 2001 bij een inmiddels afgeschreven vordering worden verwijderd. In GC 2025-0711 (8 september 2025) bleven een A-codering en code 2 staan: het belang bij behoud woog op dat moment zwaarder. Een fout van de bank tijdens de procedure veranderde dat niet.

Ja, volgens de Commissie van Beroep in CvB 2022-0036 (11 augustus 2022). De Geschillencommissie had dat eerder niet verplicht gevonden (GC 2022-0047); in beroep is dat dus anders beslist. In GC 2025-0057 (23 januari 2025) vond Kifid de compensatieberekening van de bank juist.

De herziene consumentenkredietrichtlijn is van toepassing vanaf 20 november 2026. De Nederlandse implementatiewet (36.924) is nog in behandeling. Bereid je proces voor, maar pas het definitief aan op de Nederlandse tekst.

AI voor kredietwaardigheid of kredietscores van consumenten is hoog risico. Door de AI-omnibus gelden die regels vanaf 2 december 2027.

Sinds 1 januari 2021 mogen verhuurders, drinkwaterbedrijven, energieleveranciers en zorgverzekeraars betalingsachterstanden melden bij de gemeente, zonder toestemming van de klant. De gemeente moet dan hulp aanbieden; de inwoner mag weigeren. Zie k307.

Niet zonder toestemming. De wettelijke vroegsignalering geldt voor verhuurders, nutsbedrijven en zorgverzekeraars, niet voor adviseurs. Help de klant zichzelf aan te melden of meld hem aan met zijn uitdrukkelijke toestemming, en leg die vast.

Sinds 1 juli 2023 duurt de wettelijke schuldsanering in principe 18 maanden in plaats van 3 jaar. De rechter kan afwijken. Tijd in een voorafgaand minnelijk traject kan in mindering worden gebracht.

Een krediet waarmee een schuldhulpverlener of kredietbank alle schuldeisers in één keer afkoopt tegen een percentage van hun vordering. De klant lost daarna alleen dat krediet af. Het wordt bij het BKR geregistreerd. Zie k307.

De NVVK is de brancheorganisatie voor schuldhulpverlening, sociaal bankieren en beschermingsbewind. Zij verleent zelf geen schuldhulp; haar leden, waaronder gemeentelijke kredietbanken, doen dat. Voor sociale kredietverlening geldt een gedragscode van de NVVK.

Volgens het BKR blijft een registratie van schuldhulp of een schuldregeling na afloop nog 5 jaar zichtbaar, net als andere kredieten. Er is discussie over verkorting na een succesvol traject en enkele gemeenten melden al korter. Controleer de actuele situatie bij het BKR.

Alleen als het de lasten echt verlaagt en verantwoord is. Een nieuw krediet dat schulden verplaatst zonder ze op te lossen, vergroot het probleem en kan in strijd zijn met de zorgplicht en het verbod op overkreditering. Bij meerdere achterstanden is doorverwijzen naar schuldhulp beter. Zie k308.

Bij meerdere achterstanden of schuldeisers, bij incassobureaus of deurwaarders, als de vaste lasten structureel hoger zijn dan het inkomen, of als de klant zegt de grip kwijt te zijn. Liever te vroeg dan te laat. Geef concrete contactgegevens van de gemeente en leg het vast.

Leg uit dat een schuldregeling geregistreerd wordt, maar dat niets doen vaak ook tot een negatieve registratie leidt en de schulden laat groeien. Vroege hulp is meestal goedkoper en kansrijker. Wees eerlijk dat een hypotheek of krediet tijdens en kort na een traject in de regel niet mogelijk is.