AI en digitalisering in advies: wat toezicht en praktijk in 2026 laten zien

AI is in 2026 het meest besproken technologische onderwerp in de vakpers. Adviseurs zien het vooral als manier om administratief werk te verminderen; de AFM bouwt haar toezicht erop uit. Dit artikel geeft de stand van zaken. Voor AI in de software van Blinqx zie k135; voor de AI-verordening en de data zie k120.

Hoe adviseurs AI gebruiken (volgens de vakpers)

Gespreksverslagen: software die een klantgesprek automatisch omzet in een verslag of een eerste versie van het adviesrapport.
Zoeken in acceptatiecriteria: AI-assistenten die de acceptatievoorwaarden van geldverstrekkers doorzoekbaar maken.
Vergelijken en samenvatten: voorwaarden vergelijken, lange documenten samenvatten.
De rode draad in de vakpers: AI verhoogt de efficiëntie, maar het persoonlijke contact met de klant blijft volgens adviseurs de grootste kans. InFinance: AI maakt goed advies belangrijker, niet minder belangrijk.

Wat de toezichthouders zeggen

In haar Agenda 2026 kondigt de AFM intensiever toezicht aan op digitale weerbaarheid en op verantwoord gebruik van AI. Doel: AI-gebruik uitlegbaar en beheersbaar maken en klanten beschermen tegen ongewenste effecten.
AFM en DNB hebben gezamenlijk uitgangspunten voor toezicht op AI geschetst. De AFM wil volgens InFinance een duidelijkere taakverdeling met DNB.
InFinance merkte op een congres op dat de AFM zelf nog zoekende is: het AI-toezicht is in opbouw en nog geen gevestigde toezichtspraktijk.
De AI-verordening merkt AI voor kredietwaardigheidsbeoordeling van natuurlijke personen aan als hoog risico; die regels gelden vanaf 2 december 2027 (zie k120).

Zorgplicht blijft bij de adviseur

Gebruik je AI in het adviesproces, dan blijf jij verantwoordelijk voor de inhoud van het advies. Praktische punten:

Controleer elk door AI gemaakt verslag of rapport op juistheid voordat het in het dossier gaat of naar de klant gaat.
Laat de klant weten als een gesprek wordt opgenomen of verwerkt, en leg de grondslag vast (AVG; zie de compliance-artikelen k160 tot en met k167).
Leg vast welke AI-tools je gebruikt, met welke leverancier, en hoe je de uitkomsten controleert. Sinds het gewijzigde Bgfo (juli 2026) gelden strengere regels voor uitbesteding (zie k120).
De AFM bekeek eerder zes veelgebruikte adviessoftwarepakketten en besprak verbeterpunten met de leveranciers (zie k203). Software ondersteunt het advies, maar vervangt de afweging van de adviseur niet.

Bronnen en verder lezen

AFM: Agenda 2026, thema digitalisering, Trendzicht 2026 (primaire bronnen).
VVP: AI-toezicht van de AFM, uitgangspunten AFM en DNB, AI op HypoVak.
InFinance: AFM nog zoekend, taakverdeling AFM en DNB, AI en goed advies.
De links staan onder dit artikel. Peildatum 3 oktober 2026.

Let op

Concept. AI-toezicht ontwikkelt zich snel. Controleer bij gebruik van een AI-tool altijd de actuele AFM-publicaties en de afspraken met je leverancier.

Bronnen en links

Collegiale kennisdeling tussen financieel adviseurs, geen advies aan klanten of consumenten. Controleer altijd de actuele bron voordat je iets in een dossier gebruikt.