Een hypothecair planner kijkt verder dan de vraag of een hypotheek past. Juist daardoor is het wettelijke kader breder relevant: hoe verder je vooruit plant, hoe zwaarder de zorgplicht weegt. Dit artikel zet de hoofdlijnen op een rij.
Het fundament: de Wft en het BGfo
De Wet op het financieel toezicht (Wft) regelt wie mag adviseren over hypothecair krediet en welke gedragsregels daarbij gelden. De uitwerking staat grotendeels in het Besluit Gedragstoezicht financiële ondernemingen (BGfo). De Autoriteit Financiële Markten (AFM) houdt toezicht op het gedrag en publiceert leidraden die laten zien hoe zij de open normen uitlegt.
De kernverplichtingen voor de adviseur:
- Klantbelang centraal: het advies moet passen bij de klant en zijn situatie, nu en in de te verwachten toekomst.
- Ken-uw-klant: je wint informatie in over financiële positie, kennis en ervaring, doelstellingen en risicobereidheid, en je legt vast waarom het advies daarbij past.
- Informatieverstrekking: de klant krijgt vooraf informatie over je dienstverlening en kosten (de vergelijkingskaart, die sinds 1 april 2023 het dienstverleningsdocument vervangt) en over het product (onder meer het ESIS-formulier van de geldverstrekker).
- Verantwoord krediet: de geldverstrekker toetst op overkreditering; de normen daarvoor staan in de Tijdelijke regeling hypothecair krediet. Als adviseur kijk je daarnaast naar wat voor deze klant verantwoord is, niet alleen naar wat maximaal mag.
Vakbekwaamheid en organisatie
- Adviseurs hebben de passende Wft-diploma's en houden die actueel via permanente educatie.
- De onderneming heeft een vergunning of werkt onder die van een vergunninghouder en is aangesloten bij het Kifid.
- Beloning: voor hypotheekadvies geldt een provisieverbod; de klant betaalt de adviseur rechtstreeks.
- Titels als Erkend Hypothecair Planner zijn geen wettelijke eis, maar een registertitel met eigen eisen aan opleiding en permanente educatie.
Wat betekent dit voor planning?
De AFM verwacht dat de adviseur ook de betaalbaarheid op langere termijn bespreekt. Volgens de AFM-Leidraad Hypotheekadvisering (april 2026) hoort daar de betaalbaarheid na pensionering bij, ook als de pensioendatum nog meer dan tien jaar weg is. Dat sluit aan bij hoe een hypothecair planner werkt: scenario's voor inkomensdalingen en life events zijn geen extraatje, maar onderbouwing van de zorgplicht.
Praktische aandachtspunten:
- Maak onderscheid tussen wat de wet eist (bijvoorbeeld de leennormen) en wat jouw advies onderbouwt (bijvoorbeeld de gewenste maandlast op basis van het besteedbaar inkomen).
- Bespreek risico's die de klant bewust niet afdekt en leg zijn afweging vast.
- Werk je met rekentools, controleer dan of uitgangspunten (rente, inflatie, rendement) verdedigbaar en vastgelegd zijn.
- Combineer je hypotheekadvies met advies over verzekeringen of vermogensopbouw, check dan of je voor al die producten bevoegd bent.
Vastleggen in het dossier
- De vergelijkingskaart en de bevestiging dat de klant die vóór het advies heeft ontvangen, plus de overige informatie vooraf (onder meer klachtenprocedure en Kifid).
- De volledige inventarisatie, inclusief doelen en risicobereidheid in de woorden van de klant.
- De toetsing aan de leennormen en, apart daarvan, de eigen betaalbaarheidsanalyse.
- De besproken scenario's (arbeidsongeschiktheid, werkloosheid, overlijden, pensionering, relatiebeëindiging) met de conclusie per scenario.
- Het advies, de motivering en eventuele afwijkingen door de klant.
Let op
Dit artikel is een concept en geeft een algemeen overzicht, geen juridische uitleg van individuele bepalingen. Regels en leidraden worden regelmatig aangepast; controleer altijd de actuele tekst van de Wft, het BGfo en de publicaties van de AFM voordat je dit in een dossier gebruikt.