Adviesforum · Hulpmiddelen
← Terug naar de hulpmiddelen

Wwft- en CDD-checklist met risicoscore

Loop het cliëntenonderzoek stap voor stap door, bepaal met een eenvoudige puntentelling of vereenvoudigd, normaal of verscherpt onderzoek past, en druk een vastleggingsformulier af voor het klantdossier.

AFM- en compliance-relevant Hulpmiddel · vervangt geen eigen beleid of SIRA Niets wordt opgeslagen

Eerst: valt jouw kantoor onder de Wwft?

Niet elke financieel adviseur of bemiddelaar is een Wwft-instelling. De wet (artikel 1a) noemt onder meer banken (tweede lid) en, als andere financiële ondernemingen (derde lid), levensverzekeraars, beleggingsondernemingen en de financiëledienstverlener voor zover die bemiddelt in levensverzekeringen. De AFM houdt toezicht op die bemiddelaars.

Bemiddel je in levensverzekeringen?

Volgens de AFM vallen daar ook overlijdensrisicoverzekeringen en uitvaartverzekeringen onder. Alleen adviseren zonder te bemiddelen valt niet onder deze categorie.

Ook zonder Wwft-plicht

Sanctiewet en EU-sancties. De sanctieregels gelden voor iedereen. Je mag geen geld of economische middelen beschikbaar stellen aan personen of organisaties op een sanctielijst. Een sanctiecheck hoort dus altijd bij het aangaan van een klantrelatie. Aanvullende administratieve en meldplichten uit de Regeling toezicht Sanctiewet 1977 gelden alleen voor bepaalde instellingen: ga na of jouw kantoor daaronder valt.

Integere bedrijfsvoering (Wft). Elke vergunninghouder moet integriteitsrisico's beheersen (onder andere art. 4:11 Wft en het Besluit Gedragstoezicht financiële ondernemingen). Je mag bijvoorbeeld niet betrokken raken bij strafbare feiten van klanten. Daarvoor moet je weten met wie je zaken doet. Dat vraagt geen volledig Wwft-onderzoek, maar wel een vastgelegde, op risico gebaseerde aanpak.

Geldverstrekkers en verzekeraars doen hun eigen cliëntenonderzoek en kunnen in de samenwerkingsovereenkomst eisen aan jou als intermediair stellen. Ook als jij een cliënt hebt geïdentificeerd, blijft de verzekeraar zelf verantwoordelijk.

Checklist cliëntenonderzoek

Vink per stap af wat je hebt gedaan en noteer kort je bevindingen. Wat je hier invult, blijft in deze pagina: na verversen of sluiten is het weg. Gebruik het afdrukformulier om het vast te leggen in je eigen dossier.

Geen BSN invullen.

Risicoscore

Eenvoudige puntentelling per risicofactor. De score is een hulpmiddel om je oordeel te onderbouwen; jouw eigen beleid en systematische integriteitsrisicoanalyse (SIRA) gaan voor. Sommige situaties schrijven verscherpt onderzoek voor, ongeacht de score.

Uitkomst
Nog niet beoordeeld
    Wijk je af van de voorgestelde uitkomst, leg dan vast waarom.

    ScoreVoorstelWat betekent dat
    0 – 2Vereenvoudigd mogelijkAlleen als je beleid en SIRA dit voor dit product en deze cliënt toestaan (art. 6 Wwft) en er geen enkele verplichte verscherping speelt. Je blijft de relatie monitoren.
    3 – 5NormaalVolledige identificatie en verificatie, UBO bij een entiteit, doel en aard van de relatie, doorlopende controle (art. 3 Wwft).
    6 of meerVerscherptAanvullende informatie en onderbouwing, herkomst van vermogen aantonen, goedkeuring door een daartoe aangewezen persoon, strakkere monitoring (art. 8 en 9 Wwft).

    Ongebruikelijke transactie melden bij de FIU

    Wwft-instellingen melden een verrichte of voorgenomen ongebruikelijke transactie onverwijld bij FIU-Nederland nadat het ongebruikelijke karakter bekend is geworden (art. 16 Wwft). Voor bemiddelaars in levensverzekeringen geldt in de praktijk vooral de subjectieve indicator: je hebt reden om aan te nemen dat de transactie verband kan houden met witwassen of terrorismefinanciering.

    • Melden gaat via het meldportaal van FIU-Nederland; registratie vooraf is nodig.
    • Vertel de cliënt niet dat je meldt of overweegt te melden (geheimhoudingsplicht, art. 23 Wwft).
    • Kun je het cliëntenonderzoek niet afronden, dan ga je de relatie niet aan of beëindig je die, en beoordeel je of een melding nodig is (art. 5 en art. 16, vierde lid, Wwft).
    • Bewaar de gegevens van het onderzoek en de melding vijf jaar (art. 33 en 34 Wwft).
    • Een treffer op een sanctielijst is iets anders dan een FIU-melding: voer niets uit, bevries waar dat voorgeschreven is en volg de sanctieregels. Overleg direct met je compliance officer.

    AMLR vanaf juli 2027: wat verandert

    Op 10 juli 2027 gaat de Europese anti-witwasverordening gelden (AMLR, Verordening (EU) 2024/1624), samen met de zesde anti-witwasrichtlijn (AMLD6). Tot die datum blijft de Wwft onverkort van toepassing. Zie ook het kennisbankartikel AMLR en Wwft: wat komt eraan.

    • Rechtstreekse werking. Een verordening geldt direct in alle lidstaten. Veel regels die nu in de Wwft staan, komen straks uit de AMLR. Nederland past de eigen wetgeving aan via een implementatiewet (in voorbereiding).
    • Europese toezichthouder. De Anti-Money Laundering Authority (AMLA) in Frankfurt stelt technische standaarden op en coördineert het toezicht.
    • Wie valt eronder. Bemiddelaars in levensverzekeringen blijven meldingsplichtig. De AMLR (art. 2, lid 6, onder h) noemt daarnaast bemiddelaars in hypothecair en consumptief krediet, maar alleen als zij in verband met de kredietovereenkomst gelden onder zich houden, en met een uitzondering voor bemiddeling onder verantwoordelijkheid van een of meer kredietgevers of kredietbemiddelaars. Een kantoor dat geen klantgelden beheert, valt daar naar de tekst van de verordening niet onder. Hoe dat voor Nederlandse kantoren uitpakt, is nog niet definitief: volg de implementatiewet en de communicatie van de AFM.
    • UBO-drempel. Uiteindelijk belanghebbende wordt in de AMLR iemand met een belang van 25% of meer (nu in Nederland: meer dan 25%).
    • Actualiseren cliëntenonderzoek. De AMLR geeft vaste maximumtermijnen voor het bijwerken van cliëntgegevens, korter bij een hoger risico.
    • Kern blijft gelijk: cliëntenonderzoek vóór de relatie, UBO vaststellen en verifiëren, ongebruikelijke transacties melden, vastleggen wat je deed en waarom.

    Let op

    De AMLR is definitief (Publicatieblad 19 juni 2024) en geldt vanaf 10 juli 2027. Hoe de verplichtingen in de praktijk uitpakken, hangt nog af van de technische standaarden van AMLA en de Nederlandse uitvoeringswetgeving (implementatiewet). Plan in 2027 een herziening van je procedures en deze checklist.

    Bronnen